{"id":218294,"date":"2025-10-23T15:09:25","date_gmt":"2025-10-23T11:09:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=218294"},"modified":"2025-10-23T15:09:27","modified_gmt":"2025-10-23T11:09:27","slug":"wikipedia-suni-intellekt-%c9%99sasli-axtaris-sisteml%c9%99ri-s%c9%99b%c9%99bil%c9%99-istifad%c9%99cil%c9%99rini-itirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/10\/23\/wikipedia-suni-intellekt-%c9%99sasli-axtaris-sisteml%c9%99ri-s%c9%99b%c9%99bil%c9%99-istifad%c9%99cil%c9%99rini-itirir\/","title":{"rendered":"Wikipedia s\u00fcni intellekt \u0259sasl\u0131 axtar\u0131\u015f sisteml\u0259ri s\u0259b\u0259bil\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rini itirir"},"content":{"rendered":"<p>Veb-saytlar s\u00fcni intellektin t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox trafik itirirl\u0259r. Wikipedia bu tendensiyada istisna deyil. Onlayn ensiklopediyan\u0131n arxas\u0131nda duran fond bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b. Fondun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri s\u00fcni intellekti demoniz\u0259 etm\u0259k ist\u0259m\u0259dikl\u0259rini bildiribl\u0259r, lakin istifad\u0259\u00e7il\u0259ri m\u0259lumat\u0131 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259nqidi yana\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131blar. \u0130nternetd\u0259 m\u0259lumat axtar\u0131\u015f\u0131 \u00fcsullar\u0131 k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u0130ndi getdikc\u0259 daha \u00e7ox Perplexity AI v\u0259 ya Bing Copilot kimi s\u00fcni intellekt \u0259sasl\u0131 axtar\u0131\u015f sisteml\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunur. H\u0259tta Google \u00f6z\u00fc d\u0259 axtar\u0131\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259rinin yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 x\u00fclas\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u00fcni intellekt \u0259sasl\u0131 AI Overview funksiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir. Wikipedia bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin n\u0259tic\u0259sini ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 hiss edir. ChatGPT-nin 2022-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259sind\u0259n sonra platforma n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 trafik itirib.<\/p>\n<p>Wikimedia Foundation n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Marshall Miller \u00f6z bloqunda yaz\u0131b ki, son 1 ild\u0259 insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015flad\u0131lan s\u0259hif\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131 8% azal\u0131b. Miller bunu problem kimi g\u00f6rm\u00fcr. O, \u201cbilik \u0259ld\u0259 etm\u0259yin yeni yollar\u0131n\u0131\u201d m\u00fcsb\u0259t qar\u015f\u0131lay\u0131r. Bununla bel\u0259, s\u00fcni intellekt \u0259sasl\u0131 axtar\u0131\u015f sisteml\u0259ri tez-tez istifad\u0259\u00e7il\u0259rin suallar\u0131na cavab tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Wikipedia-da uy\u011fun m\u0259lumatlara m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, onlayn ensiklopediya s\u00fcni intellekt d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bel\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir v\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259ri \u00f6z m\u0259zmunu il\u0259 sevindirm\u0259y\u0259 davam edir. Fond insan v\u0259 botlar t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lan trafiki bir-birind\u0259n ay\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Lakin a\u015fkarlama sisteml\u0259ri yenil\u0259ndikd\u0259n sonra m\u0259lum olub ki, may v\u0259 iyun aylar\u0131nda qeyri-adi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k trafikin \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si a\u015fkarlamadan yay\u0131nmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015f botlardan g\u0259lmi\u015fdir. Wikipedia-n\u0131n ziyar\u0259t\u00e7i say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 o dem\u0259kdir ki, daha az k\u00f6n\u00fcll\u00fc m\u0259zmunu geni\u015fl\u0259ndir\u0259 v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259 bilir, h\u0259m\u00e7inin f\u0259rdi sponsorlar\u0131n say\u0131 da azal\u0131r.<\/p>\n<p>Amma m\u0259hz bu m\u0259s\u0259l\u0259 Wikipedia \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. Ensiklopediya kommersiya m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131mayan bir layih\u0259dir v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc m\u00fc\u0259llifl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nir &#8211; onlar bu i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 m\u00fckafat\u0131 alm\u0131rlar. Millerin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, s\u00fcni intellekt al\u0259tl\u0259rinin daha geni\u015f istifad\u0259 olunmas\u0131 insanlar\u0131n m\u0259lumat m\u0259nb\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda daha az m\u0259lumatl\u0131 olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Eyni zamanda o, m\u0259zmunun b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 onun real insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n daha geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. O, bloq yaz\u0131s\u0131nda qeyd edib ki, internetd\u0259 m\u0259lumat axtarark\u0259n m\u0259nb\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k v\u0259 orijinal m\u0259nb\u0259y\u0259 ke\u00e7id etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. ChatGPT kimi botlar\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n\u00a0b\u00f6y\u00fck dil modell\u0259ri\u00a0\u0259sas\u0259n internetd\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u0259l\u00e7atan olan m\u0259lumatlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Wikipedia m\u0259qal\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u00f6yr\u0259dilib. Geri qalmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlayn ensiklopediya komandas\u0131 art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131b. Dig\u0259r t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, iki komanda yeni oxucular v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 layih\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/technote.az\/suni-zeka-ve-elm\/wikipedia-suni-intellekt-esasli-axtaris-sistemleri-sebebile-istifadecilerini-itirir\">technote.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Veb-saytlar s\u00fcni intellektin t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox trafik itirirl\u0259r. Wikipedia bu tendensiyada istisna deyil. Onlayn ensiklopediyan\u0131n arxas\u0131nda duran fond bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b. Fondun n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri s\u00fcni intellekti demoniz\u0259 etm\u0259k ist\u0259m\u0259dikl\u0259rini bildiribl\u0259r, lakin istifad\u0259\u00e7il\u0259ri m\u0259lumat\u0131 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259nqidi yana\u015fma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131blar. \u0130nternetd\u0259 m\u0259lumat axtar\u0131\u015f\u0131 \u00fcsullar\u0131 k\u00f6kl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u0130ndi getdikc\u0259 daha \u00e7ox [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":218295,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218294"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=218294"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":218297,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/218294\/revisions\/218297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/218295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=218294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=218294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=218294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}