{"id":219079,"date":"2025-12-23T10:09:22","date_gmt":"2025-12-23T06:09:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=219079"},"modified":"2025-12-23T10:09:24","modified_gmt":"2025-12-23T06:09:24","slug":"az%c9%99rbaycan-riyaziyyatcilari-kamil-ayda-zad%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2025\/12\/23\/az%c9%99rbaycan-riyaziyyatcilari-kamil-ayda-zad%c9%99\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan riyaziyyat\u00e7\u0131lar\u0131 &#8211; Kamil Ayda-zad\u0259"},"content":{"rendered":"<p>Ayda-zad\u0259 Kamil R\u0259c\u0259b o\u011flu, toplanm\u0131\u015f v\u0259 paylanm\u0131\u015f parametrli sisteml\u0259rin optimal idar\u0259etm\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 \u0259d\u0259di \u00fcsullar\u0131 sah\u0259sind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis, 23 dekabr 1950-ci ild\u0259 Qusar rayonunda anadan olmu\u015f, 1967-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri 189 n\u00f6mr\u0259li riyaziyyat t\u0259may\u00fcll\u00fc m\u0259kt\u0259bi, 1972-ci ild\u0259 ADU-nun Mexanika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015fdir. Akademik M\u0259cid R\u0259sulovun elmi r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00abKontur inteqral \u00fcsulunun bir t\u0259tbiqi bar\u0259d\u0259\u00bb m\u00f6vzusu \u00fczr\u0259 diplom i\u015fi m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f, 1975-1976-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin dissertant\u0131 olmu\u015f, 1978-ci ild\u0259 Musxeli\u015fvili ad\u0131na Hesablama m\u0259rk\u0259zind\u0259 (Tbilisi) \u201cB\u0259zi riyazi proqramla\u015fd\u0131rma \u00fcsullar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 t\u0259tbiqi (01.01.07)\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik (elmi r\u0259hb\u0259r &#8211; prof. B.T.Polyak, \u0130dar\u0259etm\u0259 Probleml\u0259ri \u0130nstitutu, Moskva), 1989-cu ild\u0259 Ukrayna Kibernetika \u0130nstitutunda (Kiyev) \u201c\u015e\u0259b\u0259k\u0259 strukturlu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin konstruktiv h\u0259ll \u00fcsullar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 onlar\u0131n t\u0259tbiqi (05.13.16)\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. 1975-ci ild\u0259n m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f, 1992-ci ild\u0259 professor elmi ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, 2011-ci ild\u0259 \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llim f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. 2014-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u0130nformatika\u201d ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Kamil Ayda-zad\u0259 1972-ci ild\u0259n MEA Kibernetika \u0130nstitutunda laborant kimi \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, 1972-1974-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 olmu\u015f, 1974-1977-ci ill\u0259r BDU-nun Hesablama M\u0259rk\u0259zind\u0259 ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i, sektor m\u00fcdiri, 1977-1979-cu ill\u0259rd\u0259 EA Kibernetika \u0130nstitutunda sektor m\u00fcdiri, 1979-1994-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00abNeftqazavtomat\u00bb ETL\u0130, sektor m\u00fcdiri, \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 ba\u015f direktorun m\u00fcavini, 1995-ci ild\u0259n Kibernetika \u0130nstitutunda laboratoriya r\u0259hb\u0259ridir. 2004-2016-c\u0131 ill\u0259r h\u0259m d\u0259 ADNA-da \u201cT\u0259tbiqi riyaziyyat\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri i\u015fl\u0259mi\u015f, 2016-c\u0131 ild\u0259n is\u0259 BDU-nun \u201c\u0130nformatika\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiridir, eyni zamanda AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun \u201cOptimal idar\u0259etm\u0259\u201d \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 yar\u0131m \u015ftat ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>1993-2001-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n ekspert \u015furas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, 2016-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 s\u0259dri, 2001-2008-ci ill\u0259r Kibernetika institutunun n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n dissertasiya \u015furas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur. 2016-c\u0131 ild\u0259n D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi Direktorlar \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259drl\u0259rind\u0259n biridir. Avropa Birliyinin x\u0259tti il\u0259 beyn\u0259lxalq elmi proqramlar\u0131n ekspertidir.<\/p>\n<p>Kamil Ayda-zad\u0259nin elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r t\u0259tbiqinin vacib obyektl\u0259rind\u0259n biri \u00abEnerji\u00bb E\u0130B (akad. S.P.Korolyov ad\u0131na Konstruktor B\u00fcrosu) olmu\u015fdur (1976-1989). Bu obyektd\u0259 onun i\u015ftirak\u0131 il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif texniki probleml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn optimalla\u015fd\u0131rma v\u0259 hesablama \u00fcsullar\u0131, alqoritml\u0259r v\u0259 proqram t\u0259minat\u0131 i\u015fl\u0259nmi\u015fdir. X\u00fcsusi olaraq, \u00abSoyuz-Apollon\u00bb birl\u0259\u015fdirm\u0259 qov\u015fa\u011f\u0131n\u0131n kinematik v\u0259 dinamik analizi, u\u00e7ma aparat\u0131n\u0131n trayektoriyas\u0131n\u0131n optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, aparatda h\u0259yat t\u0259minedici sistemin hesabat\u0131 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. O, 1981-ci ild\u0259n d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck Urenqoy v\u0259 Yamburq qaz-kondensat yataqlar\u0131n\u0131n (1981-1998), \u00abAz\u0259rqazn\u0259qliyyat\u00bb \u0130B (1986-1995) operativ dispet\u00e7er idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259ri yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 r\u0259hb\u0259ri olmu\u015fdur. \u0130nformatla\u015fd\u0131rma \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan d\u0259mir yolunda, \u00abAzal\u00bb birliyind\u0259, ke\u00e7mi\u015f D\u00f6vl\u0259t \u018fmlak Komit\u0259sind\u0259 v\u0259 s. m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. O, Milli M\u0259clis\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 &#8220;Se\u00e7kil\u0259r&#8221; komp\u00fcter sisteminin pilot variant\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131nda v\u0259 sistemin T\u015eVR-nin beyn\u0259lxalq proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si t\u0259rkibind\u0259 inki\u015faf konsepsiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda m\u0259sul icra\u00e7\u0131 kimi f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>optimalla\u015fd\u0131rma, h\u0259m\u00e7inin toplanm\u0131\u015f v\u0259 paylanm\u0131\u015f parametrli optimal idar\u0259etm\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullar i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan dili \u00fc\u00e7\u00fcn nitqin v\u0259 \u0259lyazman\u0131n tan\u0131nmas\u0131, m\u0259tnin m\u0259nas\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn intellektual komp\u00fcter sisteml\u0259ri i\u015fl\u0259nilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Kamil Ayda-zad\u0259 3 kitab\u0131n v\u0259 500-d\u0259n \u00e7ox elmi i\u015fin m\u00fc\u0259llifidir, onlardan 300-\u00fc xaricd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 60-\u0131 impakt faktorlu jurnallarda d\u0259rc edilmi\u015fdir. O, 7 jurnal\u0131n redaksiya hey\u0259tinin \u00fczv\u00fcd\u00fcr, onlardan 3-\u00fc beyn\u0259lxalqd\u0131r. Bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq konfranslar\u0131n t\u0259\u015fkilat komit\u0259sinin \u00fczv olmu\u015fdur. Elmi r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 4 elml\u0259r doktoru v\u0259 20 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Elmi m\u0259kt\u0259binin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri 10-dan \u00e7ox m\u00fcsabiq\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fckafatlara v\u0259 qrantlara (CRDF, \u0130NTAS, E\u0130F) layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Kamil Ayda-zad\u0259 1985, 1988, 2001-ci ill\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k elmi nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 SSR\u0130 Cihazqay\u0131rma Nazirliyinin, MEA-n\u0131n f\u0259xri f\u0259rmanlar\u0131, 2007, 2011-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Rabit\u0259 v\u0259 \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 Nazirliyinin diplomlar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edilmi\u015f v\u0259 m\u00fcsabiq\u0259l\u0259rin qalibi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayda-zad\u0259 Kamil R\u0259c\u0259b o\u011flu, toplanm\u0131\u015f v\u0259 paylanm\u0131\u015f parametrli sisteml\u0259rin optimal idar\u0259etm\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 \u0259d\u0259di \u00fcsullar\u0131 sah\u0259sind\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssis, 23 dekabr 1950-ci ild\u0259 Qusar rayonunda anadan olmu\u015f, 1967-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri 189 n\u00f6mr\u0259li riyaziyyat t\u0259may\u00fcll\u00fc m\u0259kt\u0259bi, 1972-ci ild\u0259 ADU-nun Mexanika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015fdir. Akademik M\u0259cid R\u0259sulovun elmi r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00abKontur inteqral \u00fcsulunun bir t\u0259tbiqi bar\u0259d\u0259\u00bb m\u00f6vzusu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":219080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3322],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219079"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=219079"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":219082,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219079\/revisions\/219082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/219080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=219079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=219079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=219079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}