{"id":219625,"date":"2026-02-17T11:26:25","date_gmt":"2026-02-17T07:26:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=219625"},"modified":"2026-02-17T11:26:26","modified_gmt":"2026-02-17T07:26:26","slug":"bdu-da-yeni-n%c9%99sil-elmi-t%c9%99dqiqat-m%c9%99rk%c9%99zi-yaradilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2026\/02\/17\/bdu-da-yeni-n%c9%99sil-elmi-t%c9%99dqiqat-m%c9%99rk%c9%99zi-yaradilir\/","title":{"rendered":"BDU-da yeni n\u0259sil elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>BDU-da yeni n\u0259sil materiallar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda ilk ixtisasla\u015fm\u0131\u015f elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 universitetd\u0259n &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221;n\u0259 m\u0259lumat verilib.\u00a0Bildirilib ki, bununla ba\u011fl\u0131 BDU-nun Elmi \u015euras\u0131 q\u0259rar q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>Yeni texnologiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 fonunda qabaqc\u0131l materiallar elmi \u00a0fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259n prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Y\u00fcks\u0259k texnologiyalar, kvant texnologiyalar\u0131, enerji \u00e7evrilm\u0259si v\u0259 enerji saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni n\u0259sil materiallar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n probleml\u0259rdir. Bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar yaln\u0131z fundamental elmin inki\u015faf\u0131na deyil, eyni zamanda, innovativ v\u0259 r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli texnologiyalar\u0131n v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 enerji h\u0259ll\u0259rinin formala\u015fmas\u0131na birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu bax\u0131mdan BDU-da ixtisasla\u015fm\u0131\u015f Qabaqc\u0131l Material\u015f\u00fcnasl\u0131q Elmi-T\u0259dqiqat v\u0259 \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin (Advanced Materials Science R&amp;D Center) yarad\u0131lmas\u0131 h\u0259m elmi, h\u0259m d\u0259 strateji bax\u0131mdan z\u0259ruri v\u0259 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. M\u0259rk\u0259zin \u0259sas m\u0259qs\u0259di kvant texnologiylar\u0131 v\u0259 enerji \u00e7evrilm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn qabaqc\u0131l funksional materiallar\u0131n dizayn\u0131, sintezi, xarakterizasiyas\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqin\u0259 sah\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131, beyn\u0259lxalq elmi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qabaqc\u0131l materiallar \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqatlar haz\u0131rda d\u00fcnya elmind\u0259 \u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri olmaqla, yeni fiziki v\u0259 kimy\u0259vi xass\u0259l\u0259r\u0259 malik funksional materiallar\u0131n a\u015fkar edilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r. Bu is\u0259 enerji, elektronika, optoelektronika, sensor v\u0259 kvant texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni perspektivl\u0259r a\u00e7\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 BDU-da m\u0259hz bu istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259, x\u00fcsusil\u0259 y\u00fcks\u0259k texnologiyalar, kvant texnologiyalar\u0131 v\u0259 enerji \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn materiallar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 sistemli elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. S\u00f6z\u00fcged\u0259n t\u0259dqiqatlar kondens\u0259 olunmu\u015f hal fizikas\u0131, b\u0259rk cisim kimyas\u0131 v\u0259 material m\u00fch\u0259ndisliyi sah\u0259l\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n aktual fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi probleml\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 beyn\u0259lxalq elmi g\u00fcnd\u0259ml\u0259 tam uy\u011funluq t\u0259\u015fkil edir. Bu faktlar Universitetd\u0259 yeni elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q m\u00f6hk\u0259m elmi baza v\u0259 praktiki t\u0259cr\u00fcb\u0259nin m\u00f6vcud oldu\u011funu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Qabaqc\u0131l Material\u015f\u00fcnasl\u0131q Elmi-T\u0259dqiqat v\u0259 \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zi daxilind\u0259 iki ixtisasla\u015fm\u0131\u015f elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131n\u0131n (ETL) yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur: Material dizayn\u0131 v\u0259 sintezi ETL v\u0259 Materiallar fizikas\u0131 ETL.<\/p>\n<p>Material dizayn\u0131 v\u0259 sintezi ETL-d\u0259 yeni qabaqc\u0131l funksional materiallar\u0131n qurulu\u015f v\u0259 t\u0259rkib dizayn\u0131, n\u0259z\u0259ri modell\u0259\u015fdirilm\u0259si, sintezi v\u0259 kristal b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqatlar apar\u0131lacaq. Burada topoloji izolyatorlar, Veyl yar\u0131mmetallar\u0131, Kagome metallar\u0131, topoloji ifratke\u00e7iricil\u0259r kimi yeni n\u0259sil kvant materiallar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 termoelektrikl\u0259r v\u0259 fotovoltaik kimi enerji materiallar\u0131n\u0131n t\u0259rkib, kristal qurulu\u015f v\u0259 xass\u0259l\u0259rinin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ma\u015f\u0131n \u00f6yr\u0259nm\u0259si (machine learning) v\u0259 elektron qurulu\u015f n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 \u0259saslanan hesablama metodlar\u0131 il\u0259 apar\u0131lacaq v\u0259 modell\u0259\u015fdirilmi\u015f materiallar\u0131n m\u00fcasir metodlarla sintez v\u0259 kristal yeti\u015fdirilm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Materiallar fizikas\u0131 ETL-d\u0259 is\u0259 Material dizayn\u0131 v\u0259 sintezi laboratoriyas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f yeni materiallar\u0131n qurulu\u015f\u2013funksiya \u0259laq\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 atomik miqyasdan makroskopik s\u0259viyy\u0259y\u0259d\u0259k elektron, maqnit, optik v\u0259 topoloji xass\u0259l\u0259rin t\u0259dqiqi qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcbi t\u0259dqiqat \u00fcsullar\u0131 (rentgenoqrafik metodlar, mikroskopiya, spektroskopiya v\u0259 maqnit \u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259ri) v\u0259 t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259r hesablamalar\u0131 k\u00f6m\u0259yi il\u0259 apar\u0131lacaq. Laboratoriyada apar\u0131lacaq t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir hiss\u0259si beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k ki, bu da m\u00f6vcud elmi \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. \u00dcmumilikd\u0259 h\u0259r iki laboratoriyada kvant texnologiyalar\u0131 v\u0259 enerji \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn materiallara dair t\u0259dqiqatlar sinxron \u015f\u0259kild\u0259 interdissiplinar olaraq ara\u015fd\u0131racaq.<\/p>\n<p>Qabaqc\u0131l Material\u015f\u00fcnasl\u0131q Elmi-T\u0259dqiqat v\u0259 \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zi kvant texnologiyalar\u0131 v\u0259 enerji \u00e7evrilm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni materiallar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycanda ilk ixtisasla\u015fm\u0131\u015f elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zi olacaq. Bu M\u0259rk\u0259zin f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6lk\u0259mizi qeyd edil\u0259n sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda apar\u0131lan t\u0259dqiqatlarda \u00f6n s\u0131ralara \u00a0\u00e7\u0131xmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k v\u0259 BDU-da material\u015f\u00fcnasl\u0131q sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, m\u00fcasir t\u0259dqiqat infrastrukturunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 strateji elmi platforman\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/muallim.edu.az\/bdu-da-yeni-nesil-elmi-tedqiqat-merkezi-yaradilir\">muallim.edu.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BDU-da yeni n\u0259sil materiallar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda ilk ixtisasla\u015fm\u0131\u015f elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zi yarad\u0131l\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 universitetd\u0259n &#8220;Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259llimi&#8221;n\u0259 m\u0259lumat verilib.\u00a0Bildirilib ki, bununla ba\u011fl\u0131 BDU-nun Elmi \u015euras\u0131 q\u0259rar q\u0259bul edib. Yeni texnologiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 fonunda qabaqc\u0131l materiallar elmi \u00a0fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259n prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Y\u00fcks\u0259k texnologiyalar, kvant texnologiyalar\u0131, enerji \u00e7evrilm\u0259si v\u0259 enerji saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":219626,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219625"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=219625"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":219628,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219625\/revisions\/219628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/219626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=219625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=219625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=219625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}