{"id":219814,"date":"2026-03-12T13:20:49","date_gmt":"2026-03-12T09:20:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=219814"},"modified":"2026-03-12T13:20:50","modified_gmt":"2026-03-12T09:20:50","slug":"suni-intellektd%c9%99n-istifad%c9%99-depressiya-il%c9%99-nec%c9%99-%c9%99laq%c9%99lidir-harvard-tibb-m%c9%99kt%c9%99bi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2026\/03\/12\/suni-intellektd%c9%99n-istifad%c9%99-depressiya-il%c9%99-nec%c9%99-%c9%99laq%c9%99lidir-harvard-tibb-m%c9%99kt%c9%99bi\/","title":{"rendered":"S\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 depressiya il\u0259 nec\u0259 \u0259laq\u0259lidir? \u2013 Harvard Tibb M\u0259kt\u0259bi"},"content":{"rendered":"<p>2022-ci ilin sonlar\u0131nda &#8220;ChatGPT 3.5&#8221; ortaya \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra generativ s\u00fcni intellekt c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m maraq, h\u0259m d\u0259 narahatl\u0131q m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrildi. Daha \u00e7ox insan bu texnologiyadan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qca, onun psixi sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u00fcmk\u00fcn z\u0259r\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda x\u0259b\u0259rl\u0259r d\u0259 ortaya \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bu narahatl\u0131qlara \u00e7atbotlar\u0131n intihar riskini art\u0131ra bilm\u0259si v\u0259 ya say\u0131qlamalar\u0131 (delusiyalar\u0131) g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si kimi ehtimallar daxildir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar s\u00fcni intellekt istifad\u0259si il\u0259 depressiya v\u0259 t\u0259crid olunma aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r tapm\u0131\u015f, eyni zamanda psixi sa\u011flaml\u0131q m\u00f6vzular\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6yr\u0259dilmi\u015f \u00e7atbotlar\u0131n potensial faydalar\u0131n\u0131 da qeyd etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Harvard Tibb M\u0259kt\u0259bind\u0259n apar\u0131c\u0131 m\u00fc\u0259llif dr. Roy Perlis v\u0259 Harvard Kennedi M\u0259kt\u0259binin qlobal kommunikasiya professoru Metyu Baumun da daxil oldu\u011fu h\u0259mm\u00fc\u0259llifl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan yeni ara\u015fd\u0131rma amerikal\u0131 yetkinl\u0259rin s\u00fcni intellektd\u0259n nec\u0259 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r istifad\u0259 etm\u0259si il\u0259 onlar\u0131n depressiya simptomlar\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259si aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni ara\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>S\u00fcni intellektd\u0259n daha \u00e7ox istifad\u0259 daha y\u00fcks\u0259k depressiya, narahatl\u0131q v\u0259 \u0259s\u0259bilikl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir<\/p>\n<p>\u201cJAMA Network Open\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunan \u201cGenerative AI Use and Depressive Symptoms Among U.S. Adults\u201d adl\u0131 son m\u0259qal\u0259d\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar 20.000-d\u0259n \u00e7ox insan\u0131n i\u015ftirak etdiyi sor\u011funu t\u0259hlil edibl\u0259r. Ara\u015fd\u0131rmada irq v\u0259 g\u0259lir kimi demoqrafik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin narahatl\u0131q v\u0259 depressiyan\u0131 \u00f6l\u00e7\u0259n skrininq anketl\u0259rinin cavablar\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b.<br \/>\nOnlar m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, s\u00fcni intellektd\u0259n g\u00fcnd\u0259lik v\u0259 ya tez-tez istifad\u0259 daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 depressiya simptomlar\u0131 il\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259lidir. S\u00fcni intellektd\u0259n h\u0259r g\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259n insanlar aras\u0131nda orta s\u0259viyy\u0259li depressiya bildirm\u0259 ehtimal\u0131 30% daha y\u00fcks\u0259k olub. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar narahatl\u0131q v\u0259 \u0259s\u0259bilik simptomlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ox\u015far n\u0259tic\u0259l\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edibl\u0259r.<br \/>\nG\u00fcnd\u0259lik s\u00fcni intellekt istifad\u0259 ed\u0259n 45\u201365 ya\u015fl\u0131 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131 orta s\u0259viyy\u0259li depressiya bildirm\u0259 ehtimal\u0131 50% daha \u00e7ox olub.<\/p>\n<p>S\u00fcni intellektd\u0259n tez-tez istifad\u0259 ed\u0259n qruplar<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, tez-tez s\u00fcni intellektd\u0259n istifad\u0259 b\u0259zi qruplarda daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bunlara daxildir:<br \/>\n\u2022 Ki\u015fil\u0259r<br \/>\n\u2022 G\u0259nc yetkinl\u0259r<br \/>\n\u2022 \u015e\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan insanlar<br \/>\n\u2022 Daha y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sin\u0259 malik \u015f\u0259xsl\u0259r<br \/>\n\u2022 Daha y\u00fcks\u0259k g\u0259liri olan insanlar.<\/p>\n<p>Depressiya simptomlar\u0131 s\u00fcni intellekti \u015f\u0259xsi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259rd\u0259 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 25-44 ya\u015f aras\u0131 insanlarda \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p>S\u00fcni intellekt v\u0259 \u0259hvali-ruhiyy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni anlamaqda n\u00f6vb\u0259ti add\u0131m n\u0259dir?<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar qeyd edirl\u0259r ki, iki randomiz\u0259 edilmi\u015f klinik s\u0131naq sosial mediadan m\u00fcv\u0259qq\u0259ti imtinan\u0131n b\u0259zi insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsb\u0259t (lakin \u00e7ox ki\u00e7ik) t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rib. M\u00fc\u0259llifl\u0259r s\u00fcni intellekt istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 da ox\u015far yana\u015fmalar\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hesab edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sini deyil, yaln\u0131z statistik \u0259laq\u0259ni g\u00f6st\u0259rdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar h\u0259m\u00e7inin s\u00fcni intellekt istifad\u0259si il\u0259 insanlar\u0131n \u0259hvali-ruhiyy\u0259si aras\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn s\u0259b\u0259b \u0259laq\u0259sinin daha d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif edirl\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259<\/p>\n<p>&#8211; S\u00fcni intellektd\u0259n h\u0259r g\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259n insanlarda depressiya \u0259lam\u0259tl\u0259ri daha \u00e7ox g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<br \/>\n&#8211; Bel\u0259 insanlar aras\u0131nda orta s\u0259viyy\u0259li depressiya ehtimal\u0131 t\u0259xmin\u0259n 30% daha y\u00fcks\u0259kdir.<br \/>\n&#8211; 45\u201365 ya\u015fl\u0131 g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259\u00e7il\u0259rd\u0259 bu ehtimal t\u0259xmin\u0259n 50% daha y\u00fcks\u0259k olub.<br \/>\n&#8211; Onlarda narahatl\u0131q v\u0259 \u0259s\u0259bilik d\u0259 daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/muallim.edu.az\/suni-intellektden-istifade-depressiya-ile-nece-elaqelidir-harvard-tibb-mektebi\">muallim.edu.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2022-ci ilin sonlar\u0131nda &#8220;ChatGPT 3.5&#8221; ortaya \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra generativ s\u00fcni intellekt c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m maraq, h\u0259m d\u0259 narahatl\u0131q m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrildi. Daha \u00e7ox insan bu texnologiyadan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qca, onun psixi sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u00fcmk\u00fcn z\u0259r\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda x\u0259b\u0259rl\u0259r d\u0259 ortaya \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bu narahatl\u0131qlara \u00e7atbotlar\u0131n intihar riskini art\u0131ra bilm\u0259si v\u0259 ya say\u0131qlamalar\u0131 (delusiyalar\u0131) g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si kimi ehtimallar daxildir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":219815,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219814"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=219814"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":219817,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219814\/revisions\/219817"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/219815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=219814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=219814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=219814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}