{"id":219900,"date":"2026-03-31T12:09:00","date_gmt":"2026-03-31T08:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=219900"},"modified":"2026-04-01T12:20:45","modified_gmt":"2026-04-01T08:20:45","slug":"insanliq-%c9%99leyhin%c9%99-d%c9%99hs%c9%99tli-q%c9%99sd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2026\/03\/31\/insanliq-%c9%99leyhin%c9%99-d%c9%99hs%c9%99tli-q%c9%99sd\/","title":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0259sd"},"content":{"rendered":"<p>Zaman ke\u00e7dikc\u0259 tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259ri erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin t\u00fck\u00fcrp\u0259rd\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaran yeni faktlar ortaya qoyur. \u00dcz\u0259rind\u0259n y\u00fcz ild\u0259n d\u0259 art\u0131q vaxt ke\u00e7s\u0259 d\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 qanla yaz\u0131lan 1918-ci il Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259si \u00f6z h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri il\u0259 qan dondurur. \u201cQanl\u0131 mart\u201d soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6z amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 miqyas\u0131na g\u00f6r\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixinin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Da\u015fnak-bol\u015fevik i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 \u0259ll\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n f\u00fcrs\u0259td\u0259n maksimum istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k u\u015faq, qoca, qad\u0131n dem\u0259d\u0259n minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 q\u0131l\u0131ncdan, s\u00fcng\u00fcd\u0259n ke\u00e7irib, diri-diri yand\u0131r\u0131b, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. Onlar Bak\u0131, \u015eamax\u0131, Quba, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, L\u0259nk\u0259ran, G\u0259nc\u0259 v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 70 mind\u0259n \u00e7ox g\u00fcnahs\u0131z insan\u0131 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirib, Bak\u0131 q\u0259zas\u0131nda 229, G\u0259nc\u0259 q\u0259zas\u0131nda 272, Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131nda 115, Qaraba\u011fda is\u0259 157 k\u0259nd yerl\u0259-yeksan edilib, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini yand\u0131r\u0131b v\u0259 minl\u0259rl\u0259 ail\u0259ni \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131blar. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00f6z miqyas\u0131na v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259m beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131 il\u0259 t\u0259sbit olunmu\u015f konvensiyalara, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi kodeksl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u0259leyhin\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259r say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra faktlar\u0131 bir daha xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n<p>Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 bilavasit\u0259 \u201cEvelina\u201d g\u0259misind\u0259 m\u00fcs\u0259lman h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin t\u0259rk-silah edilm\u0259sind\u0259n sonra \u0259halinin buna s\u0259rt reaksiyas\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131b. Bel\u0259 ki, L\u0259nk\u0259randa t\u0259qrib\u0259n 300 n\u0259f\u0259rlik m\u00fcs\u0259lman alay\u0131n\u0131n bir qrup \u0259sg\u0259r v\u0259 zabiti h\u0259min diviziyada xidm\u0259t ed\u0259n v\u0259 silahdan istifad\u0259 zaman\u0131 ehtiyats\u0131zl\u0131q \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00f6l\u0259n Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin o\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259din d\u0259fnind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn mart\u0131n 27-d\u0259 Bak\u0131ya g\u0259lib. Mart\u0131n 29-da onlar \u201cEvelina\u201d g\u0259misi il\u0259 yenid\u0259n L\u0259nk\u0259rana yola d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fark\u0259n Bak\u0131 Soveti h\u0259min qrupu t\u0259rk-silah etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 limana t\u0259rkibind\u0259 \u00e7oxlu erm\u0259ni olan silahl\u0131 qvardiya\u00e7\u0131lar g\u00f6nd\u0259rib v\u0259 d\u0259st\u0259 tabe olmaq ist\u0259m\u0259dikd\u0259 qvardiya\u00e7\u0131lar g\u00fccl\u0259 silahlar\u0131 onlardan al\u0131blar.<\/p>\n<p>H\u0259rb\u00e7il\u0259rin t\u0259rk-silah edilm\u0259si yerli \u0259halinin hidd\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olub v\u0259 onlar T\u0259z\u0259pir m\u0259scidind\u0259, \u0130smailiyy\u0259 binas\u0131nda toplant\u0131lar ke\u00e7ir\u0259r\u0259k silahlar\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edibl\u0259r. Mart\u0131n 30-u saat 16:40-da Bak\u0131 Sovetind\u0259 bar\u0131\u015f\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fczakir\u0259 edil\u0259rk\u0259n bol\u015fevik-da\u015fnak qrupu t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259xribat t\u00f6r\u0259dilib v\u0259 Stepan \u015eaumyan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan edib. Bundan sonra bol\u015fevik-da\u015fnak silahl\u0131lar\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlara ba\u015flay\u0131b. Onlar h\u00fccuma ke\u00e7\u0259r\u0259k az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259r\u0259 basq\u0131n edibl\u0259r. H\u0259rbi g\u0259mil\u0259r \u015f\u0259h\u0259rin m\u00fcs\u0259lman m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rini top at\u0259\u015fin\u0259 tutub. H\u0259tta T\u0259z\u0259pir m\u0259scidi d\u0259 h\u0259min at\u0259\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nib. \u0130nqilab\u0131 m\u00fcdafi\u0259 komit\u0259sinin silahl\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259ri evl\u0259r\u0259 soxularaq az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halini q\u0131r\u0131r, evl\u0259ri qar\u0259t edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cMetropol\u201d mehmanxanas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lan pulemyotlardan \u0130smailiyy\u0259 binas\u0131 at\u0259\u015f\u0259 tutulub. Aprelin 2-d\u0259 is\u0259 \u0130smailiyy\u0259 binas\u0131na od vurulub. Minl\u0259rl\u0259 qoca, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq Mailov teatr\u0131na g\u0259tiril\u0259r\u0259k \u00fc\u00e7 g\u00fcn ac-susuz saxlan\u0131l\u0131b. Bak\u0131da mart\u0131n 30-dan ba\u015flanan q\u0131r\u011f\u0131n aprelin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r davam edib. \u015eamax\u0131da, L\u0259nk\u0259randa, Qubada, K\u00fcrd\u0259mird\u0259 v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 eyni ssenari t\u0259krar olunub. Silahl\u0131 erm\u0259nil\u0259r dinc m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259kl\u0259 tarixin \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rind\u0259n birini t\u00f6r\u0259dibl\u0259r.<\/p>\n<p>R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, mart q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 zaman\u0131 12 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilib. H\u0259min hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n ziyal\u0131lar\u0131, qabaqc\u0131l adamlar\u0131 Bak\u0131da deyildil\u0259r. Onlar Tbilisid\u0259 Zaqafqaziya seyminin i\u015find\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn getmi\u015fdil\u0259r. Yaln\u0131z onlar Bak\u0131ya qay\u0131dandan v\u0259 h\u0259min ilin may\u0131nda Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 qurulandan sonra bu d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0131r\u011f\u0131na qiym\u0259t verm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n 31 Mart \u00fcmummilli mat\u0259m g\u00fcn\u00fc elan edilib. 1918-ci il iyulun 15-d\u0259 Nazirl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 h\u0259min faci\u0259ni ara\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Komissiya ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u015eamax\u0131dak\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259ri, \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 \u0259razisind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131b. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi n\u0259zdind\u0259 x\u00fcsusi qurum da t\u0259sis edilib. Bununla da az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n bir \u0259srd\u0259n \u00e7ox davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131 prosesl\u0259rin\u0259 tarixd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259y\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rilib. Lakin C\u00fcmhuriyy\u0259tin s\u00fcqutu bu sah\u0259d\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f i\u015fi yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lan F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan 58 k\u0259nd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin h\u00fccumu zaman\u0131 3632 ki\u015finin, 1771 qad\u0131n\u0131n, 956 u\u015fa\u011f\u0131n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc qeyd olunurdu. Lakin ekspertl\u0259rin dig\u0259r arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri \u0259sas\u0131nda apard\u0131qlar\u0131 hesablamalara g\u00f6r\u0259, \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131n\u0131n 53 k\u0259ndind\u0259 8027 az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilib. Onlardan 4190-n\u0131 ki\u015fi, 2560-\u0131 qad\u0131n, 1277-si u\u015faq olub. Dig\u0259r bir m\u0259nb\u0259d\u0259 is\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n 72 k\u0259ndind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin 7 min n\u0259f\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 1653 qad\u0131n v\u0259 965 u\u015fa\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcy\u00fc g\u00f6st\u0259rilir. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131ndak\u0131 120 k\u0259ndin 86-s\u0131n\u0131n erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib. Komissiya i\u015fini dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan dig\u0259r 34 k\u0259nd haqq\u0131nda m\u0259lumat toplamaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.<\/p>\n<p>\u015eamax\u0131da 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n etibar\u0259n yerli t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar da bir s\u0131ra ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131blar. Onlar\u0131n t\u0259dqiqat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 (y\u00fcz n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n \u015fahidd\u0259n toplanan xatir\u0259 v\u0259 m\u0259lumatlar) m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, erm\u0259ni cinay\u0259tkarlar\u0131 &#8211; S.\u015eaumyan, S.Lalayev, Z.Arestisyan, T.\u018fmirov v\u0259 A.\u018fmiryan qarda\u015flar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u015eamax\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u0259qrib\u0259n 14-16 min, onun 40 k\u0259nd v\u0259 obas\u0131nda 6-8 min n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilib. \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin say\u0131 is\u0259 18 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox olub.<\/p>\n<p>1918-ci ilin ilk be\u015f ay\u0131nda Quba q\u0259zas\u0131nda 16 mind\u0259n \u00e7ox insan amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilib, 167 k\u0259nd is\u0259 tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Erm\u0259ni-da\u015fnak d\u0259st\u0259l\u0259rinin orada az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259l\u0259rin\u0259 dair bir s\u0131ra yeni faktlar \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Bu faktlar\u0131n biri d\u0259 2007-ci ild\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar\u0131n a\u015fkar edilm\u0259sidir. Amazasp\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 erm\u0259ni h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Qubada t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman \u0259halisi il\u0259 yana\u015f\u0131, y\u0259hudil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 da q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. Apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 1918-1919-cu ill\u0259rd\u0259 Qubada erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n 3 min n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r y\u0259hudinin q\u0259tl\u0259 yetirildiyi m\u0259lum olub.<\/p>\n<p>H\u0259min hadis\u0259d\u0259n 74 il sonra tarix yenid\u0259n t\u0259krarlan\u0131b. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin zaman-zaman t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n davam\u0131 olan daha bir d\u0259h\u015f\u0259tli soyq\u0131r\u0131m\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib. \u018fn m\u00fcasir h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 gec\u0259 vaxt\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 h\u00fccum ed\u0259n erm\u0259ni quldurlar\u0131 613 n\u0259f\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 106 qad\u0131n\u0131, 63 u\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 70 qocan\u0131 x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetiribl\u0259r. H\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli gec\u0259d\u0259 487 n\u0259f\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 76 u\u015faq a\u011f\u0131r yaralan\u0131b, 1275 n\u0259f\u0259r girov g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259miz m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015fin\u0259 obyektiv qiym\u0259t verm\u0259k v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin havadarlar\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 iki y\u00fcz il \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin faci\u0259vi n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaq imkan\u0131 yaran\u0131b. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri add\u0131mlar\u0131 atma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Bu sah\u0259d\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259t Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycanda siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dandan sonra ba\u015flan\u0131b. \u00dcmummilli Liderin 1998-ci il mart\u0131n 26-da imzalad\u0131\u011f\u0131 F\u0259rmanla mart\u0131n 31-i Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilib. Bununla yana\u015f\u0131, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201c1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistan SSR \u0259razisind\u0259ki tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 deportasiyas\u0131 haqq\u0131nda\u201d 1997-ci il 18 dekabr tarixli F\u0259rman\u0131 da Erm\u0259nistan SSR \u0259razisind\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n deportasiyas\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259dqiq edilm\u0259si, bu cinay\u0259t\u0259 h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t verilm\u0259si v\u0259 onun beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. H\u0259min f\u0259rmanlar t\u0259kc\u0259 tariximizin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 yadda\u015flarda h\u0259kk olunmas\u0131 il\u0259 deyil, erm\u0259ni \u015fovinizmi v\u0259 terrorizminin if\u015fa olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin \u00f6lk\u0259 v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 daha geni\u015f v\u0259 dol\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev 2018-ci ild\u0259 \u2013 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100 illiyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 x\u00fcsusi T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131 haz\u0131rlanaraq h\u0259yata ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin tarix boyu xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi b\u00fct\u00fcn cinay\u0259tl\u0259rin cavab\u0131 2020-ci ilin sentyabr\u0131nda ba\u015flayan v\u0259 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259, h\u0259m\u00e7inin 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 verilib. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin qisas\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan Ordusu M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda al\u0131b. Erm\u0259nistan\u0131n 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131na son qoyulub, \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa olunub. 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda lokal xarakterli antiterror t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 suverenliyimiz tam t\u0259min edilib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini d\u0259rin h\u00fczn v\u0259 ehtiramla an\u0131r, onlar\u0131n faci\u0259li taleyini unutmur. Eyni zamanda, tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k qazand\u0131\u011f\u0131 Z\u0259f\u0259rl\u0259 \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259yin q\u00fcrurunu ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/4096663\">azertag.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zaman ke\u00e7dikc\u0259 tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259ri erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyinin t\u00fck\u00fcrp\u0259rd\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaran yeni faktlar ortaya qoyur. \u00dcz\u0259rind\u0259n y\u00fcz ild\u0259n d\u0259 art\u0131q vaxt ke\u00e7s\u0259 d\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 qanla yaz\u0131lan 1918-ci il Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259si \u00f6z h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri il\u0259 qan dondurur. \u201cQanl\u0131 mart\u201d soyq\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6z amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 miqyas\u0131na g\u00f6r\u0259 b\u0259\u015f\u0259r tarixinin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Da\u015fnak-bol\u015fevik i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 \u0259ll\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n f\u00fcrs\u0259td\u0259n maksimum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":219901,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219900"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=219900"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":219903,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/219900\/revisions\/219903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/219901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=219900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=219900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=219900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}