{"id":22496,"date":"2018-12-14T11:34:35","date_gmt":"2018-12-14T07:34:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=22496"},"modified":"2019-01-07T10:13:16","modified_gmt":"2019-01-07T06:13:16","slug":"ilk-milli-seminariya-qazax-mu%c9%99lliml%c9%99r-seminariyasi-iii-hiss%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/12\/14\/ilk-milli-seminariya-qazax-mu%c9%99lliml%c9%99r-seminariyasi-iii-hiss%c9%99\/","title":{"rendered":"\u0130lk milli seminariya: Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131 \u2013 III hiss\u0259"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/misir_merdanov_teleqraf_4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-20722\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/misir_merdanov_teleqraf_4-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/misir_merdanov_teleqraf_4-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/misir_merdanov_teleqraf_4-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/misir_merdanov_teleqraf_4-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/misir_merdanov_teleqraf_4.jpg 1103w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 seminariyan\u0131 el\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259ndirdi ki, onun s\u0259das\u0131 respublikan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n g\u0259ldi, seminariya elmi-pedaqoji v\u0259 metodik m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrildi. O, seminariyan\u0131n i\u015fini t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 ya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn savad kurslar\u0131 a\u00e7d\u0131, yetiml\u0259r evi t\u0259sis etdi, qa\u00e7q\u0131nlara yard\u0131m fonduna yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259k etdi. Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlinin 35 illik pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tinin Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131ndak\u0131 d\u00f6vr\u00fc bu b\u00f6y\u00fck pedaqoqun, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimin, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n f\u0259r\u0259hli ill\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Lakin, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu sevinc, f\u0259r\u0259h uzun s\u00fcrm\u0259di. Sovet Rusiyas\u0131n\u0131n h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n 27 aprel 1920-ci il d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fi Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutu il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Az\u0259rbaycan t\u0259hsil tarixin\u0259 \u00f6z \u0259b\u0259di imzas\u0131n\u0131 h\u0259kk etmi\u015f Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan, Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlal m\u00fccahidi, maarif v\u0259 elm f\u0259daisi Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli 1920-ci il may\u0131n 26-dan 30-d\u0259k davam ed\u0259n G\u0259nc\u0259 \u00fcsyan\u0131 zaman\u0131 m\u0259nfur da\u015fnaklar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nFirudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra \u018fhm\u0259d a\u011fa Mustafayev Qazax seminariyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olunur. O, 1864-c\u00fc ild\u0259 Qazax q\u0259zas\u0131n\u0131n Salahl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015f, 1880-ci ild\u0259 Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na daxil olmu\u015f, 1885-ci ild\u0259 oran\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirmi\u015fdi. \u018fhm\u0259d a\u011fa t\u0259kc\u0259 Salahl\u0131 k\u0259ndind\u0259n Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131nda oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn 30-dan art\u0131q m\u0259zun haz\u0131rlam\u0131\u015f, 50 ild\u0259n art\u0131q xalq m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259llimlik etmi\u015fdi. O, 1923-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r seminariyaya r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f, Firudin b\u0259y \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiq qalaraq onu bir az da ir\u0259li aparm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n1920-ci ild\u0259 Qazax seminariyas\u0131n\u0131n yan\u0131nda q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u00f6b\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 q\u0131zlar\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tin i\u015f idi. Qabaqc\u0131l, m\u00fct\u0259r\u0259qqi adamlar bu \u00e7\u0259tinliyin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. H\u0259min il q\u0131zlar \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 Dilrub\u0259, D\u00fcrr\u0259, Valid\u0259 v\u0259 H\u0259bib\u0259 Mustafayevalar, Dil\u015fad \u015e\u0131xlinskaya, S\u0259lim\u0259 \u018ff\u0259ndiyeva, K\u00f6vs\u0259r Qay\u0131bova q\u0259bul oldular. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu q\u0131zlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin seminariyaya daxil olmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi onlar\u0131n Qori Seminariyas\u0131n\u0131n m\u0259zunu v\u0259 Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131n\u0131n direktoru, xalq maarifinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u018fhm\u0259da\u011fa Mustafayev il\u0259 qohumluq \u0259laq\u0259sinin olmas\u0131 idi. Q\u0131zlar \u015f\u00f6b\u0259si qapal\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi, q\u0131zlar m\u0259kt\u0259b binas\u0131nda ya\u015fay\u0131r, orada oxuyur v\u0259 d\u0259rsl\u0259rin\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131lar. Seminariyada t\u0259rbiy\u0259\u00e7i qad\u0131n m\u00fc\u0259lliml\u0259ri var idi. Onlar q\u0131zlarla bir yerd\u0259 qal\u0131r, yem\u0259kl\u0259rin\u0259, d\u0259rsl\u0259rin\u0259 v\u0259 otaqlar\u0131n\u0131n s\u0259liq\u0259-sahman\u0131na n\u0259zar\u0259t edirdil\u0259r. C\u00fcm\u0259 g\u00fcnl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa q\u0131zlara h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 pansiondan k\u0259nara \u00e7\u0131xma\u011fa icaz\u0259 verilmirdi. C\u00fcm\u0259 ax\u015famlar\u0131 is\u0259 valideynl\u0259r x\u00fcsusi icaz\u0259 il\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131 evl\u0259rin\u0259 apara bil\u0259rdil\u0259r. 1926-c\u0131 ild\u0259 bu qapal\u0131l\u0131q aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 q\u0131zlarla o\u011flanlar bir yerd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<br \/>\nQazax seminariyas\u0131na 1923-1926 v\u0259 1927-1929-cu ill\u0259rd\u0259 xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Mehdi H\u00fcseynin atas\u0131 \u018fli H\u00fcseynov r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. \u018fli H\u00fcseynov 1886-c\u0131 ild\u0259 Qazax q\u0259zas\u0131n\u0131n 2-ci \u015e\u0131xl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015f, ilk t\u0259hsilini \u00f6z k\u0259ndl\u0259rind\u0259 \u0130sa Abakarovdan alm\u0131\u015f v\u0259 onun m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 1897-ci ild\u0259 Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 haz\u0131rl\u0131q sinfin\u0259 daxil olmu\u015f, 1905-ci ild\u0259 seminariyan\u0131n tam kursunu bitirmi\u015fdi. 1918-ci ild\u0259 Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli onu Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na d\u0259v\u0259t etmi\u015fdi. O, seminariyada m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 Qazaxda maarif i\u015finin t\u0259\u015fkilind\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. \u018fli H\u00fcseynov seminariyan\u0131 yeni m\u00fc\u0259llim kadrlar\u0131 il\u0259 t\u0259min etdi, \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259lliml\u0259ri S\u00fcleyman Qay\u0131bovu, \u018fkr\u0259m C\u0259f\u0259ri v\u0259 Yusif \u018ff\u0259ndiyevi, co\u011frafiya m\u00fc\u0259llimi Mirz\u0259 \u018ff\u0259ndini, t\u0259bi\u0259t m\u00fc\u0259lliml\u0259ri Mahmud Bayramovu, Tahir Abdullayevi, Abdulla Babanl\u0131n\u0131, rus dili m\u00fc\u0259llimi \u018fhm\u0259da\u011fa G\u00fclm\u0259mm\u0259dovu, alman dili m\u00fc\u0259llimi \u018fli Mustafayevi g\u0259tirdi. \u018fli H\u00fcseynov 1926-27-ci ill\u0259rd\u0259 L\u0259nk\u0259ran, 1932-34-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Qazax rayon xalq maarif \u015f\u00f6b\u0259l\u0259rinin m\u00fcdiri, 1930-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Maarif Komissar\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n1930-31-ci ill\u0259rd\u0259 Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na \u018fhm\u0259d Qurbanov r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. \u018fhm\u0259d Osman o\u011flu Qurbanov Qazax rayonunun II \u015e\u0131xl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015f, ibtidai t\u0259hsilini do\u011fuldu\u011fu k\u0259ndd\u0259 ald\u0131qdan sonra Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na daxil olmu\u015f, seminariyan\u0131 bitirdikd\u0259n sonra orada m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259mi\u015fdir. \u018fhm\u0259d m\u00fc\u0259llim sonralar Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f, m\u00fcxt\u0259lif r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f, \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sinin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015f, m\u00fcharib\u0259d\u0259n qay\u0131tmam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n1931-1936-ci ill\u0259rd\u0259 Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na Mirqas\u0131m \u018ff\u0259ndiyev r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. Mirqas\u0131m Hac\u0131 \u00d6m\u0259r o\u011flu \u018ff\u0259ndiyev 1902-ci ild\u0259 Qazax q\u0259zas\u0131n\u0131n I \u015e\u0131xl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015f, ibtidai t\u0259hsilini ald\u0131qdan sonra 1918-ci ild\u0259 Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na daxil olmu\u015fdur. O, seminariyada S\u0259m\u0259d Vur\u011fun, Mehdixan V\u0259kilov, Mir\u0259li Mir\u0259liyevl\u0259 birlikd\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131r. Mirqas\u0131m \u018ff\u0259ndiyevin direktorlu\u011fu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259rs hiss\u0259 m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 B\u0259kir \u018ff\u0259ndiyev i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n1936-1940-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na Mirz\u0259 Ba\u011f\u0131rov r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. Mirz\u0259 Ba\u011f\u0131rovun direktorlu\u011fu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259rs hiss\u0259 m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 1936-1938-ci ill\u0259rd\u0259 Al\u0131 Al\u0131yev, 1939-1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 is\u0259 M\u0259cid Ta\u011f\u0131yev i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n1940-1942-ci ill\u0259rd\u0259 Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na M\u0259cid Ta\u011f\u0131yev r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. M\u0259cid \u018fsg\u0259r o\u011flu Ta\u011f\u0131yev 1908-ci ild\u0259 Qazax rayonunun I \u015e\u0131xl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015f, ibtidai t\u0259hsilini \u00f6z k\u0259ndl\u0259rind\u0259 alm\u0131\u015f, 1923-c\u00fc ild\u0259 Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131na daxil olmu\u015f, 1928-ci ild\u0259 seminariyan\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirdikd\u0259n sonra \u015eamax\u0131 rayonunun \u015e\u0259ridli k\u0259ndind\u0259 m\u0259kt\u0259b direktoru v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259cid m\u00fc\u0259llim 1929-cu ild\u0259 Ali Pedaqoji \u0130nstituta daxil olub v\u0259 1932-ci ild\u0259 institutu qurtarm\u0131\u015fd\u0131r. Sonralar o, Tovuz rayon Xalq Maarif \u015e\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. M\u0259cid Ta\u011f\u0131yevin direktorlu\u011fu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259rs hiss\u0259 m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 G\u00fcll\u00fczar \u018fliyeva i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M<em>\u0259nb\u0259: AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun direktoru, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Misir M\u0259rdanov, \u201c\u0130lk milli seminariya: Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131\u201d, 525-ci q\u0259zet, 8 dekabr 2018-ci il.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 seminariyan\u0131 el\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259ndirdi ki, onun s\u0259das\u0131 respublikan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n g\u0259ldi, seminariya elmi-pedaqoji v\u0259 metodik m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrildi. O, seminariyan\u0131n i\u015fini t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 ya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn savad kurslar\u0131 a\u00e7d\u0131, yetiml\u0259r evi t\u0259sis etdi, qa\u00e7q\u0131nlara yard\u0131m fonduna yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259k etdi. Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlinin 35 illik pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tinin Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22496"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22496"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22499,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22496\/revisions\/22499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}