{"id":22515,"date":"2018-12-14T15:00:27","date_gmt":"2018-12-14T11:00:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=22515"},"modified":"2019-01-07T10:12:40","modified_gmt":"2019-01-07T06:12:40","slug":"informasiya-t%c9%99hluk%c9%99sizliyinin-aktual-multidissiplinar-elmi-praktiki-probleml%c9%99ri-movzusunda-iv-respublika-konfransi-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2018\/12\/14\/informasiya-t%c9%99hluk%c9%99sizliyinin-aktual-multidissiplinar-elmi-praktiki-probleml%c9%99ri-movzusunda-iv-respublika-konfransi-kecirilib\/","title":{"rendered":"\u201c\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin aktual multidissiplinar elmi-praktiki probleml\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda IV respublika konfrans\u0131 ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2fv881o79m11e161oqk4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-22513\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2fv881o79m11e161oqk4-300x193.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2fv881o79m11e161oqk4-300x193.jpg 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2fv881o79m11e161oqk4.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Dekabr\u0131n 14-d\u0259 AMEA \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunda \u201c\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin aktual multidissiplinar elmi-praktiki probleml\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda IV respublika konfrans\u0131 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u0259dbird\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 AMEA-n\u0131n elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131n\u0131n informasiya texnologiyalar\u0131 (\u0130T) sah\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri, K\u0130V n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konfrans\u0131 giri\u015f s\u00f6z\u00fc il\u0259 a\u00e7an AMEA-n\u0131n prezidenti, akademik Akif \u018flizad\u0259 qlobal informasiya c\u0259miyy\u0259tinin \u0259n aktual elmi probleml\u0259rind\u0259n biri olan v\u0259 multidissiplinar xarakter da\u015f\u0131yan informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 konfrans\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u0130nformasiya c\u0259miyy\u0259tinin u\u011furlu, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259n birba\u015fa as\u0131l\u0131d\u0131r\u201d \u2013 dey\u0259 bildir\u0259n AMEA prezidenti qeyd edib ki, m\u00fcasir d\u00fcnyada r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131rma v\u0259 virtual m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r geni\u015fl\u0259ndikc\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin rolu da artmaqdad\u0131r. \u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin \u0259n m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildiyini vur\u011fulayan alim bildirdi ki, bu g\u00fcn informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin kompleks t\u0259minat\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259d\u0259n milli suverenliyin qorunmas\u0131, beyn\u0259lxalq terrorizim, kibercinay\u0259tkarl\u0131q, kriminal iqtisadiyyatla m\u00fcbariz\u0259, \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131n toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si kimi probleml\u0259rin u\u011furlu h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 informasiya c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011fu prosesinin u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irildiyini s\u00f6yl\u0259y\u0259n A.\u018flizad\u0259 \u00f6lk\u0259mizin informasiya c\u0259miyy\u0259ti, onun m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259ri olan geni\u015fzolaql\u0131 \u0130nternet, el\u0259c\u0259 d\u0259 elektron d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf tempin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada layiqli m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n birini tutdu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. Qeyd edib ki, bu inki\u015faf prosesl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131n da aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cSon ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 qanunvericilik, infrastruktur, kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 s. istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259kd\u0259dir\u201d, \u2013 dey\u0259n A.\u018flizad\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u201cU\u015faqlar\u0131n z\u0259r\u0259rli informasiyadan qorunmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanunun q\u0259bul edildiyini, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nformasiya T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 Milli Strategiyan\u0131n layih\u0259sinin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 dig\u0259r i\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irildiyini bildirib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alim qeyd edib ki, bununla yana\u015f\u0131, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n texnoloji as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si, \u0130KT s\u0259nayesinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n proqram m\u00fch\u0259ndisliyi s\u0259nayesinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 g\u0259nc kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik A.\u018flizad\u0259 AMEA-da informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 elmi kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irildiyini, \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunda informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bir s\u0131ra aktual istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, dissertasiya i\u015fl\u0259rinin yerin\u0259 yetirildiyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. H\u0259m\u00e7inin qeyd edib ki, AMEA-n\u0131n elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131na y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li \u0130nternet xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan elminin d\u00fcnya elmin\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n, elm v\u0259 t\u0259hsil \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 milli operator olan AzScienceNet elm-komp\u00fcter \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AMEA r\u0259hb\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu kimi elmi-n\u0259z\u0259ri konfraslar\u0131n v\u0259 ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sinin vacib oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k, art\u0131q \u0259n\u0259n\u0259 hal\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f bu konfrans\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li elmi toplant\u0131ya \u00e7evrilm\u0259sinin z\u0259ruriliyini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konfransda Milli M\u0259clisinin deputat\u0131, Az\u0259rbaycan M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri \u018fflatun Ama\u015fov, AR D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, general-mayor, texnika elml\u0259ri doktoru \u0130qbal Babayev, &#8220;Yeni Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zetinin ba\u015f redaktoru, Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Hikm\u0259t M\u0259mm\u0259dov, Az\u0259rbaycan \u0130nternet Forumunun prezidenti Osman G\u00fcnd\u00fcz, \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutunun direktoru, akademik Telman \u018fliyev, AMEA-n\u0131n akademik-katibi, \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunun direktoru, akademik Rasim \u018fliquliyev v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k t\u0259dbirin \u0259h\u0259miyy\u0259tini qeyd edibl\u0259r. Bu kimi t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sinin informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin aktual probleml\u0259rinin m\u00fczakir\u0259si bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck imkanlara malik oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra konfrans i\u015fini plenar iclasla davam etdirib. \u0130clasda akademik Rasim \u018fliquliyev \u201c\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u0259sas komponenti kimi\u201d m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259mini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin \u0259sas komponentl\u0259rind\u0259n biri kimi strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etdiyini bildirib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2idavg3j7li14eq10r7c.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-22514\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2idavg3j7li14eq10r7c-300x193.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2idavg3j7li14eq10r7c-300x193.jpg 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/p1cultnt2idavg3j7li14eq10r7c.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alim informasiya v\u0259 kommunikasiya sisteml\u0259rin\u0259 t\u0259hdidl\u0259r, elektron resurslar\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 r\u0259q\u0259msal irsin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0130nternet m\u00fchitind\u0259 u\u015faqlar\u0131n m\u00fchafiz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vcud probleml\u0259rd\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik R.\u018fliquliyev, h\u0259m\u00e7inin texnoloji sisteml\u0259rin kiberfiziki t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, milli proqram s\u0259nayesi v\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs edib, milli veb-resurslar\u0131n statistik-analitik mexanizml\u0259rinin i\u015fl\u0259nm\u0259sinin z\u0259ruriliyini vur\u011fulay\u0131b. Bildirib ki, haz\u0131rda veb-resurslar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti haqq\u0131nda statistik m\u0259lumatlar\u0131n xarici operatorlar t\u0259r\u0259find\u0259n toplanmas\u0131 v\u0259 analiz olunmas\u0131, milli veb-resurslar\u0131n statistik v\u0259 analitik t\u0259minat m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 servisl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131, milli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n statistik mexanizml\u0259rin i\u015fl\u0259nilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R.\u018fliquliyev milli antivirus, antispam v\u0259 antiplagiat sisteml\u0259rinin konseptual \u0259saslar\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259r\u0259k, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 sosiohumanitar elml\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b. Qeyd edib ki, sosiohumanitar elml\u0259r informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sosiohumanitar elml\u0259rin probleml\u0259rinin h\u0259llind\u0259 x\u00fcsusi rol oynaya bil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alim, el\u0259c\u0259 d\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin normativ-h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259klifl\u0259rini s\u0259sl\u0259ndirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131na dair, eyni zamanda, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla beyn\u0259lxalq \u00f6hd\u0259likl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n qanunlar q\u0259bul edilm\u0259li, normativ-h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259rin praktikada geni\u015f t\u0259tbiqi \u00fc\u00e7\u00fcn kompleks t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259li, informasiya h\u00fcquqi sah\u0259sind\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cAz\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 milli informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi problemidir\u201d, \u2013 dey\u0259 bildir\u0259n R.\u018fliquliyev e-milli d\u00f6vl\u0259tin arxitektur \u0259saslar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131b. Bildirib ki, buraya milli terminologiya sistemi, milli orfoqrafiya-orfoepiya sistemi, transliterasiya sistemi, komp\u00fcter t\u0259rc\u00fcm\u0259si sisteml\u0259ri, milli l\u00fc\u011f\u0259tl\u0259r, dialektoloji sistem, dil bilikl\u0259rinin t\u0259drisi v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si sisteml\u0259ri, milli adlar sistemi, linqvistik t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemi, azsayl\u0131 xalqlar\u0131n dil resurslar\u0131 v\u0259 sisteml\u0259ri, i\u015far\u0259 dili resurslar\u0131 v\u0259 sisteml\u0259ri, m\u0259tn m\u00fch\u0259ndisliyi v\u0259 s. daxildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonra \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunun texnologiyalar \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini, texnika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent R\u0259\u015fid \u018fl\u0259kb\u0259rov \u201cAzScienceNet elm komp\u00fcter \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. O, AzScienceNet \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin infrastrukturu, istifad\u0259 siyas\u0259ti, \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin Data M\u0259rk\u0259zinin texniki imkanlar\u0131, \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin GEANT \u015f\u0259b\u0259k\u0259 infrastrukturuna inteqrasiyas\u0131, Az\u0259rbaycan T\u0259hsil \u015e\u0259b\u0259k\u0259si il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r, \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259n istifad\u0259 zaman\u0131 yolverilm\u0259z \u0259m\u0259ll\u0259r, istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t v\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik hadis\u0259l\u0259rinin yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R.\u018fl\u0259kb\u0259rov \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi siyas\u0259tinin m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7araq bildirib ki, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259hdidl\u0259rin AMEA-n\u0131n \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 informasiya resurslar\u0131na vura bil\u0259c\u0259yi maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi ziyan\u0131n minimumla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, AMEA-n\u0131n i\u015fg\u00fczar n\u00fcfuzunun y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn vahid prinsipl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sisteminin yarad\u0131lmas\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq t\u0259\u015fkilati-metodiki bazan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sas m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259ruz\u0259\u00e7i, h\u0259m\u00e7inin AzScienceCERT xidm\u0259ti, AzScienceNet-in monitorinq v\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi xidm\u0259ti v\u0259 bu xidm\u0259tin t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan proqram t\u0259minatlar\u0131 v\u0259 avadanl\u0131qlar, Veril\u0259nl\u0259rin Emal\u0131 M\u0259rk\u0259zinin avadanl\u0131qlar\u0131n etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra institutun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, texnika elml\u0259ri doktoru Ramiz Al\u0131quliyev \u201cElektron d\u00f6vl\u0259td\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 b\u0259zi t\u0259hdidl\u0259rin a\u015fkarlanmas\u0131 metodlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, elektron d\u00f6vl\u0259t m\u00fchitind\u0259 terrorizmi t\u0259bli\u011f ed\u0259n m\u0259tnl\u0259rin filtrasiyas\u0131na dair yana\u015fma, t\u0259hdidl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-s\u0259lis model, e-d\u00f6vl\u0259t m\u00fchitind\u0259 toplanm\u0131\u015f m\u0259lumatlardan anomaliyalar\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn metodun t\u0259klif olundu\u011funu bildirib. H\u0259min metod v\u0259 modell\u0259r haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat ver\u0259n alim qeyd edib ki, bu metodlar\u0131n dig\u0259r m\u0259lum metodlarla m\u00fcqayis\u0259si apar\u0131lm\u0131\u015f, eksperimental n\u0259tic\u0259l\u0259r yeni yana\u015fma v\u0259 metodlar\u0131n effektivliyini s\u00fcbut etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra konfrans \u201c\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin elmi-n\u0259z\u0259ri probleml\u0259ri\u201d, \u201c\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin humanitar probleml\u0259ri\u201d v\u0259 \u201c\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin praktiki probleml\u0259ri\u201d b\u00f6lm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 seksiya iclaslar\u0131 il\u0259 davam etdirilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130claslarda \u201cE-d\u00f6vl\u0259t m\u00fchitind\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi\u201d, \u201cBulud \u0259sasl\u0131 elektron d\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 metodu\u201d, \u201cSosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 saxta profill\u0259rin a\u015fkarlanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d, \u201c\u0130nformasiya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131 istiqam\u0259tl\u0259ri v\u0259 texnologiyalar\u0131\u201d, \u201cElektron milli d\u00f6vl\u0259t: Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn imkan v\u0259 perspektivl\u0259r\u201d, \u201cPlagiatl\u0131qla m\u00fcbariz\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti kimi\u201d, \u201cElektron d\u00f6vl\u0259t m\u00fchitind\u0259 f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n m\u00fchafiz\u0259si probleml\u0259ri\u201d, \u201cProqram t\u0259minat\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131n b\u0259zi \u00fcsullar\u0131 haqq\u0131nda\u201d, \u201cProqram t\u0259minat\u0131n\u0131n testl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131naq texnologiyalar\u0131n\u0131n t\u0259hlili\u201d, \u201cVeril\u0259nl\u0259rin sanitarizasiyas\u0131 \u2013 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259mini kimi\u201d, \u201cKomp\u00fcter \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rind\u0259 z\u0259r\u0259rli proqramlar\u0131n analizi \u00fcsullar\u0131\u201d v\u0259 s. m\u00f6vzularda m\u0259ruz\u0259l\u0259r t\u0259qdim olunub.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: www.elm.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dekabr\u0131n 14-d\u0259 AMEA \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunda \u201c\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin aktual multidissiplinar elmi-praktiki probleml\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda IV respublika konfrans\u0131 ke\u00e7irilib. T\u0259dbird\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131, ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 AMEA-n\u0131n elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131n\u0131n informasiya texnologiyalar\u0131 (\u0130T) sah\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri, K\u0130V n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak edibl\u0259r. Konfrans\u0131 giri\u015f s\u00f6z\u00fc il\u0259 a\u00e7an AMEA-n\u0131n prezidenti, akademik Akif \u018flizad\u0259 qlobal informasiya c\u0259miyy\u0259tinin \u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22515"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22517,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22515\/revisions\/22517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}