{"id":22801,"date":"2019-01-08T11:00:15","date_gmt":"2019-01-08T07:00:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=22801"},"modified":"2019-01-08T10:41:29","modified_gmt":"2019-01-08T06:41:29","slug":"riyazi-biologiyanin-tam-v%c9%99-k%c9%99sr-t%c9%99rtibli-b%c9%99zi-model-diferensial-v%c9%99-inteqral-t%c9%99nlikl%c9%99ri-v%c9%99-onlarin-t%c9%99tbiql%c9%99ri-movzusunda-seminar-keci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2019\/01\/08\/riyazi-biologiyanin-tam-v%c9%99-k%c9%99sr-t%c9%99rtibli-b%c9%99zi-model-diferensial-v%c9%99-inteqral-t%c9%99nlikl%c9%99ri-v%c9%99-onlarin-t%c9%99tbiql%c9%99ri-movzusunda-seminar-keci\/","title":{"rendered":"\u201cRiyazi biologiyan\u0131n tam v\u0259 k\u0259sr t\u0259rtibli b\u0259zi model diferensial v\u0259 inteqral t\u0259nlikl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n t\u0259tbiql\u0259ri\u201c m\u00f6vzusunda seminar ke\u00e7iril\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">10 yanvar 2019-cu il tarixind\u0259 saat 10: 30-da AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun \u201cOptimal \u0130dar\u0259etm\u0259\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin n\u00f6vb\u0259ti seminar\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Seminarda AMEA-n\u0131n \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutunun \u201c\u0130dar\u0259etm\u0259nin riyazi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d laboratoriyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, AMEA-n\u0131n professoru, riyaziyyat elml\u0259ri doktoru \u0130lqar Q\u00fcrb\u0259t o\u011flu M\u0259mm\u0259dov \u201cRiyazi biologiyan\u0131n tam v\u0259 k\u0259sr t\u0259rtibli b\u0259zi model diferensial v\u0259 inteqral t\u0259nlikl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n t\u0259tbiql\u0259ri \u201c m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259 ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259ruz\u0259d\u0259 riyazi biologiyan\u0131n \u0259sas model diferensial v\u0259 inteqral t\u0259nlikl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n t\u0259tbiql\u0259ri haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131lacaq. Seminarda riyazi biologiyada bax\u0131lan bioloji prosesl\u0259rin qeyri-lokal xarakteri (yadda\u015fa malik olmas\u0131) haqq\u0131nda m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Riyazi biologiyada bitki k\u00f6kl\u0259rinin n\u0259mliyi udmas\u0131nda s\u00fcz\u00fclm\u0259 prosesini t\u0259svir ed\u0259n model diferensial t\u0259nlikl\u0259rd\u0259n biri olan Aller t\u0259nliyi v\u0259 torpaqda r\u00fctub\u0259tke\u00e7irm\u0259 prosesini t\u0259svir ed\u0259n \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f Aller t\u0259nliyi, bu t\u0259nliyin eyni zamanda \u00fcmumi \u015f\u0259kild\u0259 ikinci t\u0259rtib x\u0259tti hiperbolik t\u0259nlikl\u0259rin kanonik \u015f\u0259kli il\u0259, rabit\u0259d\u0259 istifad\u0259 olunan teleqraf t\u0259nliyi il\u0259, r\u0259qsi prosesl\u0259ri t\u0259svir ed\u0259n simin r\u0259qs t\u0259nliyi il\u0259 \u0259laq\u0259sind\u0259n b\u0259hs edil\u0259c\u0259k. Radiodal\u011falar\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si zaman\u0131 vibrasiya prosesl\u0259rinin modell\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunan Bianki t\u0259nliyi haqq\u0131nda, t\u0259tbiqi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik riyazi biologiyan\u0131n \u0259sas model diferensial t\u0259nlikl\u0259rind\u0259n biri olan hidrodinamikada istifad\u0259 olunan \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f Manjeron t\u0259nliyi v\u0259 bu t\u0259nliyin uzununa dal\u011falar\u0131 t\u0259svir ed\u0259n Bussinesk-Lyav t\u0259nliyi il\u0259 \u0259laq\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131lacaq. Daha sonra Bussinesk-Lyav t\u0259nliyinin mayel\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn stasionar s\u00fcz\u00fclm\u0259 prosesl\u0259rini t\u0259svir ed\u0259n Laplas t\u0259nliyi il\u0259 riyazi \u0259laq\u0259si \u0259sasland\u0131r\u0131lacaq. Laplas t\u0259nliyinin birinci t\u0259rtib elliptik diferensial t\u0259nlik olan Ko\u015fi-Riman t\u0259nliyi il\u0259 riyazi \u0259laq\u0259si v\u0259 Ko\u015fi-Riman t\u0259nlyinin is\u0259 k\u0259sr t\u0259rtibli diferensial t\u0259nlikl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra a\u011f\u0131rl\u0131q q\u00fcvv\u0259sinin t\u0259siri alt\u0131nda maddi n\u00f6qt\u0259nin h\u0259r\u0259k\u0259tini t\u0259svir ed\u0259n k\u0259sr t\u0259rtibli model inteqral t\u0259nlikl\u0259rd\u0259n biri olan Abel inteqral t\u0259nliyind\u0259n (\u201cTautoxron haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259\u201d-d\u0259n) dan\u0131\u015f\u0131lacaqd\u0131r. A\u011f\u0131rl\u0131q q\u00fcvv\u0259sinin canl\u0131 al\u0259min m\u00f6vcudlu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda, insan, bitki v\u0259 heyvan \u2013 biologiyada b\u00fct\u00fcn canl\u0131 al\u0259min suya ehtiyac\u0131, suyun qeyri-lokal xarakteri, informasiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi yadda\u015fa malik olmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat veril\u0259c\u0259kdir. T\u0259bi\u0259td\u0259 suyun d\u00f6vran\u0131n \u0259slind\u0259 informasiya m\u00fcbadil\u0259si olmas\u0131 faktlar\u0131 a\u00e7\u0131qlanacaqd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Riyazi biologiyada v\u0259 t\u0259bab\u0259td\u0259 volter inteqral t\u0259nlikl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti, bioloji prosesl\u0259rin yadda\u015fa ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, qeyri-lokal xaraktera malik olmas\u0131n\u0131 t\u0259svir etm\u0259si haqq\u0131nda, bioloji prosesl\u0259rin eriditarl\u0131\u011f\u0131-ke\u015fmi\u015find\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011fi haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259t apar\u0131lacaqd\u0131r.Volter inteqral t\u0259nliyinin \u0259slind\u0259 m\u0259nfi t\u00f6r\u0259m\u0259li diferensial t\u0259nlik kimi Riman-Liuvill m\u0259nada k\u0259sr t\u0259rtibli t\u0259nliyin x\u00fcsusi hal\u0131 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 yanvar 2019-cu il tarixind\u0259 saat 10: 30-da AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun \u201cOptimal \u0130dar\u0259etm\u0259\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin n\u00f6vb\u0259ti seminar\u0131 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Seminarda AMEA-n\u0131n \u0130dar\u0259etm\u0259 Sisteml\u0259ri \u0130nstitutunun \u201c\u0130dar\u0259etm\u0259nin riyazi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d laboratoriyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, AMEA-n\u0131n professoru, riyaziyyat elml\u0259ri doktoru \u0130lqar Q\u00fcrb\u0259t o\u011flu M\u0259mm\u0259dov \u201cRiyazi biologiyan\u0131n tam v\u0259 k\u0259sr t\u0259rtibli b\u0259zi model diferensial v\u0259 inteqral t\u0259nlikl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n t\u0259tbiql\u0259ri \u201c m\u00f6vzusunda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[75,78],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22801"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22801"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22802,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22801\/revisions\/22802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}