{"id":23665,"date":"2019-02-25T10:05:27","date_gmt":"2019-02-25T06:05:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=23665"},"modified":"2019-02-25T00:01:37","modified_gmt":"2019-02-24T20:01:37","slug":"elm-xadiml%c9%99ri-akif-%c9%99lizad%c9%99-sirri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2019\/02\/25\/elm-xadiml%c9%99ri-akif-%c9%99lizad%c9%99-sirri\/","title":{"rendered":"Elm xadiml\u0259ri: Akif \u018flizad\u0259 sirri"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-23666 alignleft\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Akademik_Akif_Alizade-300x198.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"198\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Akademik_Akif_Alizade-300x198.jpg 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Akademik_Akif_Alizade-768x508.jpg 768w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Akademik_Akif_Alizade.jpg 797w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Akif ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 &#8220;\u00e7al\u0131\u015fqan, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc&#8221; dem\u0259kdir&#8230;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ad\u0259t\u0259n \u00f6vlad d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259rk\u0259n ona veril\u0259n adda valideynl\u0259rin, bu ad\u0131 ona yara\u015fd\u0131ran b\u00f6y\u00fckl\u0259rin ist\u0259k v\u0259 \u00fcmidl\u0259ri ifad\u0259 olunur. Ona da Akif ad\u0131n\u0131 bel\u0259 bir arzu il\u0259 vermi\u015fdil\u0259r ki, ad\u0131n ehtiva etdiyi m\u0259zmun onun g\u0259l\u0259c\u0259k taleyind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n rol oynas\u0131n. \u015e\u0259xsiyy\u0259t etibaril\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 ad\u0131na b\u0259nz\u0259sin, ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131ndak\u0131 \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fcl\u00fcy\u00fc il\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu b\u00fct\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7ats\u0131n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, nail olduqlar\u0131n\u0131n h\u0259r birini m\u0259hz \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fcl\u00fcy\u00fc say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edib. Ya\u015f\u0131n\u0131n erk\u0259n \u00e7a\u011flar\u0131ndan xarakterinin \u0259sas cizgil\u0259ri u\u011fursuzluqlar\u0131 d\u0259f etm\u0259kd\u0259 m\u0259tinlik, qeyri-adi m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fcl\u00fck, \u015f\u0259xsi intizam, bekar\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 nizams\u0131zl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck olub. V\u0259 bu keyfiyy\u0259tin g\u00fcc\u00fc il\u0259 Akif \u018flizad\u0259 h\u0259yatda qar\u015f\u0131s\u0131na qoydu\u011fu b\u00fct\u00fcn m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131b. N\u0259inki \u00e7at\u0131b, eyni zamanda, Akif \u018flizad\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131n, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fcl\u00fcy\u00fcn, z\u0259hm\u0259tin v\u0259 bu keyfiyy\u0259tl\u0259rin insana qazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u0259n\u0259vi ucal\u0131qlar\u0131n canl\u0131 bir simvoluna \u00e7evir\u0259 bilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bir n\u0259slin m\u0259suliyy\u0259ti<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u0259yatdak\u0131 ilk nailiyy\u0259tl\u0259rimiz\u0259 yeti\u015f\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r birimiz c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00f6z n\u0259slimizin, boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ail\u0259nin ad\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r\u0131q. Bel\u0259 bir aidlik hissi insan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t qoyur. Onun ictimai davran\u0131\u015flar\u0131na, malik oldu\u011fu d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Akif \u018flizad\u0259nin bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131nda, \u00f6mr\u00fcn h\u0259l\u0259 \u00e7ox erk\u0259n \u00e7a\u011flar\u0131ndan kamillik m\u0259qam\u0131na y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bu amilin \u00e7ox ciddi t\u0259siri olub.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O, \u00e7ox n\u00fcfuzlu bir n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif A\u011famehdi o\u011flu \u018flizad\u0259 1934-c\u00fc ilin 25 fevral\u0131nda Bak\u0131n\u0131n o d\u00f6vrd\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhur h\u0259kiml\u0259ri A\u011famehdi v\u0259 \u018ff\u015fan \u018flizad\u0259l\u0259rin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. Amma bu n\u0259slin tan\u0131nm\u0131\u015flar\u0131 t\u0259kc\u0259 valideynl\u0259ri deyildi. Akif m\u00fc\u0259llimin ata babas\u0131 Axund A\u011fa \u018flizad\u0259 z\u0259man\u0259sinin \u0259n g\u00f6rk\u0259mli dini v\u0259 ictimai xadiml\u0259rind\u0259n olmu\u015fdu. 1954-c\u00fc ild\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f Axund A\u011fa Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n 8-ci, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin is\u0259 ilk \u015eeyx\u00fclislam\u0131 idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycanda m\u0259\u015fhur olan v\u0259 h\u0259r g\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan\u0131n b\u00f6y\u00fck sevgi il\u0259 ziyar\u0259t etdiyi m\u00fcq\u0259dd\u0259s fenomen &#8211; A\u011fa Seyid\u0259li Mir M\u00f6vs\u00fcmzad\u0259 Akif \u018flizad\u0259nin atas\u0131n\u0131n do\u011fma day\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1924-c\u00fc ild\u0259 indiki Az\u0259rbaycan Tibb Universitetind\u0259n m\u0259zun olmu\u015f g\u0259ncl\u0259r s\u0131ras\u0131nda atas\u0131 A\u011famehdi \u018flizad\u0259 d\u0259 var idi. A\u011famehdi h\u0259kim Bak\u0131da realn\u0131 m\u0259kt\u0259bi bitirmi\u015fdi. Rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 g\u00f6z\u0259l t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. Evd\u0259 atas\u0131ndan fars v\u0259 \u0259r\u0259b dill\u0259rini d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u00f6yr\u0259nmi\u015fdi. Tibb elml\u0259ri namiz\u0259di idi. \u00d6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 \u018ff\u015fan xan\u0131m da q\u0259dim t\u00fcrk \u015f\u0259h\u0259ri \u0130r\u0259van\u0131n \u0259silzad\u0259l\u0259r n\u0259slind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. O d\u00f6vrd\u0259 say\u0131 bir el\u0259 \u00e7ox olmayan qad\u0131n h\u0259kiml\u0259rimizd\u0259n biri kimi Az\u0259rbaycanda qad\u0131n f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259r verirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunlar\u0131 xat\u0131rlatmaqda m\u0259qs\u0259dimiz Akif \u018flizad\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin yeti\u015fdiyi m\u00fchiti t\u0259svir etm\u0259kdir. Onun z\u0259kas\u0131n\u0131n, y\u00fcks\u0259k \u0259xlaqi-m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259rinin g\u00fcc ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259n\u0259viyyat qaynaqlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018flizad\u0259l\u0259r ail\u0259sind\u0259 iki o\u011ful \u00f6vlad\u0131 b\u00f6y\u00fcy\u00fcrd\u00fc. Akif v\u0259 ondan iki ya\u015f b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 M\u0259sud&#8230; Qarda\u015flar lap u\u015faql\u0131qdan \u00f6z d\u0259rrak\u0259l\u0259ri, ya\u015flar\u0131ndan xeyli ir\u0259li ged\u0259n bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 il\u0259 se\u00e7ilirdil\u0259r. N\u0259sild\u0259n g\u0259l\u0259n fitri istedad h\u0259r add\u0131mda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi. Qafqaz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n dini lideri, g\u00f6rk\u0259mli ruhani alim \u015eeyx\u00fclislam Axund A\u011fa \u018flizad\u0259 il\u0259 h\u0259r g\u00fcn \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olmaq, Mir M\u00f6vs\u00fcm a\u011fa il\u0259 qohumlu\u011fun \u015f\u0259r\u0259fini duymaq, tez-tez bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u015f\u0259xsiyy\u0259tin ziyar\u0259tin\u0259 gedib onunla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k qarda\u015flarda ya\u015flar\u0131na uy\u011fun olmayan bir m\u0259suliyy\u0259t do\u011fururdu. Anlay\u0131rd\u0131lar ki, bunun ilkin m\u0259suliyy\u0259ti \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131q, d\u0259rsl\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259k, c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00f6zl\u0259rini bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin ad\u0131na layiq, n\u00fcmun\u0259vi aparmaqd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1947-ci ild\u0259 atalar\u0131n\u0131n vaxts\u0131z v\u0259fat\u0131 bu m\u0259suliyy\u0259ti daha da g\u00fccl\u0259ndirdi. 15 ya\u015fl\u0131 M\u0259sudun v\u0259 13 ya\u015fl\u0131 Akifin indi art\u0131q \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ixtiyar \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131 ya\u015fayan babalar\u0131na, \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131n\u0131 itirmi\u015f analar\u0131na h\u0259yan olmaq kimi bir v\u0259zif\u0259l\u0259ri d\u0259 vard\u0131. \u015eeyx\u00fclislam A\u011fa \u018flizad\u0259 v\u0259 D\u0259miryol X\u0259st\u0259xanas\u0131nda di\u015f h\u0259kimi i\u015fl\u0259y\u0259n \u018ff\u015fan xan\u0131m is\u0259 n\u0259slin davam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 atalar\u0131na layiq \u00f6vladlar kimi yeti\u015fdirm\u0259kl\u0259 onun ruhunu \u015fad edirdil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Uniforma mara\u011f\u0131ndan\u00a0ba\u015flanm\u0131\u015f tale yolu<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qarda\u015f\u0131 M\u0259sud \u018flizad\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi g\u00fcm\u00fc\u015f medalla ba\u015fa vuraraq valideynl\u0259rinin s\u0259n\u0259tini se\u00e7di. Tibb Universitetini f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirib ail\u0259 \u0259n\u0259n\u0259sini &#8211; h\u0259kimlik s\u0259n\u0259tini u\u011furla davam etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u0130ctimai xadim kimi d\u0259 \u00e7ox tez parlad\u0131. Z\u0259kas\u0131n\u0131n itiliyi, s\u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u0259s\u0259ri, \u0259m\u0259linin q\u0259tiyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 1960-c\u0131 ild\u0259, 28 ya\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan Komsomolu M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r ir\u0259lil\u0259di. C\u0259miyy\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazand\u0131. \u00d6t\u0259n \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259rin\u0259 aid n\u0259slin parlaq \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyinin q\u0131z\u0131l d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn liderl\u0259rind\u0259n olan bu cavan ictimai-siyasi xadimin \u00f6m\u00fcr v\u0259 karyera yolunun davam\u0131na, \u0259fsuslar ki, b\u0259dxahlar\u0131 imkan verm\u0259di.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tezlikl\u0259 bu \u00f6m\u00fcr xainc\u0259sin\u0259 yar\u0131da q\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif \u018flizad\u0259nin bu g\u00fcn g\u0259lib \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 85 illik \u015f\u0259r\u0259fli, u\u011furlarla z\u0259ngin \u00f6m\u00fcr, yeti\u015fdiyi ali m\u0259qamlar b\u0259lk\u0259 \u00f6z\u00fc il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 qarda\u015f\u0131 M\u0259sudun c\u0259mi 36 ya\u015f\u0131nda nakam qalm\u0131\u015f \u00f6mr\u00fcn\u00fcn, arzular\u0131n\u0131n davam\u0131d\u0131r, kim bilir&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qarda\u015f\u0131 onun \u00fc\u00e7\u00fcn bir n\u00fcmun\u0259 idi. O da orta m\u0259kt\u0259bi g\u00fcm\u00fc\u015f medalla bitirdi. Niyy\u0259ti onun kimi Tibb Universitetin\u0259 daxil olmaq idi. Amma ki\u00e7icik bir t\u0259sad\u00fcf Akif \u018flizad\u0259nin taleyind\u0259 \u00f6z t\u0259shihl\u0259rini etdi. Onu Tibb \u0130nstitutuna deyil, Az\u0259rbaycan S\u0259naye \u0130nstitutunun geologiya-k\u0259\u015ffiyyat fak\u00fclt\u0259sin\u0259 g\u0259tirdi. O zaman b\u0259zi ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin \u00f6z t\u0259l\u0259b\u0259 uniformalar\u0131 olurdu. Bu uniforma t\u0259l\u0259b\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 \u00e7ox yara\u015f\u0131rd\u0131. Bel\u0259 bir uniforma geyinm\u0259k yeniyetm\u0259 Akifin d\u0259 arzusu idi. Ail\u0259 arxivind\u0259 qorunan fotolardan birind\u0259 onun bu arzuya \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Qarda\u015f\u0131 il\u0259 qo\u015fa fotosunda Akif m\u00fc\u0259llim S\u0259naye \u0130nstitutu t\u0259l\u0259b\u0259sinin m\u0259xsusi geyimind\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bel\u0259likl\u0259, ilk bax\u0131\u015fdan \u00e7ox adi bir maraq onun indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft v\u0259 S\u0259naye Universitetini se\u00e7m\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131. Amma \u00f6mr\u00fcn davam\u0131 g\u00f6st\u0259rdi ki, bu uniforma mara\u011f\u0131ndan ba\u015flanan h\u0259min cazib\u0259 h\u0259m d\u0259 bir tale i\u015fi imi\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u0259l\u0259b\u0259 ik\u0259n d\u0259rsl\u0259rind\u0259 x\u00fcsusi s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259, veril\u0259n bilikl\u0259ri \u0259xz etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Babas\u0131 Axund a\u011fan\u0131n atas\u0131 A\u011famehdi h\u0259kim\u0259 verdiyi bir m\u0259sl\u0259h\u0259t h\u0259r zaman yad\u0131nda idi. Babas\u0131 atas\u0131na elmi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirib doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259yi israrla m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Tarixi \u015f\u0259rait, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 v\u0259 sonra da \u0259c\u0259l atas\u0131na bu niyy\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 imkan verm\u0259s\u0259 d\u0259, Akif h\u0259l\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259liyin ilk ill\u0259rind\u0259n q\u0259rara alm\u0131\u015fd\u0131 ki, atas\u0131n\u0131n elm yolunu davam etdirsin. Bununla da onlar\u0131n yar\u0131m\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015f arzular\u0131n\u0131 g\u00f6y\u0259rtsin. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259likd\u0259n elmi i\u015f\u0259 q\u0131z\u011f\u0131n maraq g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Elmd\u0259 ilk add\u0131mlar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u0259l\u0259b\u0259 elmi c\u0259miyy\u0259tind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131 da bu mara\u011f\u0131n formala\u015fmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015fd\u0131. Onun se\u00e7diyi bilik sah\u0259sind\u0259 yeni, h\u0259l\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259mi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 can atmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdi. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 institutu bitir\u0259r\u0259k neft m\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259 quyular\u0131n t\u0259dqiqi \u00fczr\u0259 texnik v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flasa da, yenid\u0259n elm\u0259 qay\u0131td\u0131. 1957-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Geologiya \u0130nstitutuna i\u015f\u0259 q\u0259bul edildi v\u0259 elm onun h\u0259mi\u015f\u0259lik f\u0259aliyy\u0259t m\u0259kan\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akif \u018flizad\u0259nin bir alim kimi inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan geologiya elminin d\u0259 q\u0131z\u0131l d\u00f6vr\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Az\u0259rbaycanda geologiya elmi 60-70-ci ill\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn inki\u015faf zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdi. Burada t\u0259bii ki, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin aliml\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259yinin, onlar\u0131 f\u0259al elmi t\u0259dqiqatlara ruhland\u0131rmas\u0131n\u0131n, aliml\u0259rimizd\u0259n n\u0259tic\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rinin d\u0259 b\u00f6y\u00fck rolu vard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu zaman bir ne\u00e7\u0259 geoloq n\u0259slinin s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 regionun geoloji qurulu\u015funun v\u0259 t\u0259kam\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u0259sas cizgil\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilirdi. Bu fundamental nailiyy\u0259tl\u0259r bazas\u0131nda Az\u0259rbaycan geoloqlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 respublika iqtisadiyyat\u0131n\u0131n sabit inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259c\u0259k neft v\u0259 qaz, polimetal v\u0259 filiz, qeyri-metal faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yataqlar\u0131 k\u0259\u015ff edilmi\u015fdi. Bundan \u0259lav\u0259, son onillikd\u0259 neft s\u0259nayesinin y\u00fcks\u0259li\u015fi v\u0259 bir q\u0259d\u0259r gecikmi\u015f olsa da, filiz s\u0259nayesinin dir\u00e7\u0259li\u015fi &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar o d\u00f6vr\u00fcn geoloqlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259yinin b\u0259hr\u0259si idi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda geologiya v\u0259 geofizika sah\u0259sind\u0259 elmi v\u0259 pedaqoji m\u0259kt\u0259bl\u0259r d\u0259 formala\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bel\u0259likl\u0259, elmin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf tempi g\u0259nc alim Akif \u018flizad\u0259nin istedad\u0131n\u0131n parlamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u0259lveri\u015fli m\u00fchit yaratm\u0131\u015fd\u0131. 1961-ci ild\u0259 o, namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 u\u011furla m\u00fcdafi\u0259 etdi. S\u0259kkiz il sonra is\u0259 &#8211; 1969-cu ild\u0259, c\u0259mi 35 ya\u015f\u0131nda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k elml\u0259r doktoru oldu. Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 m\u0259kan\u0131ndan \u0259n g\u0259nc y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n biri v\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 sistemind\u0259 \u0259n cavan direktor m\u00fcavini kimi elm tarixin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Elmi t\u0259dqiqatlar: &#8220;Akifibelidl\u0259r&#8221;\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif \u018flizad\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 q\u0131saca n\u0259z\u0259r salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faq. Onun ba\u015fl\u0131ca elmi maraq dair\u0259si t\u0259ba\u015firin stratiqrafiya v\u0259 paleontologiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Akademik Qafqaz\u0131n t\u0259ba\u015fir h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin bio-geokimy\u0259vi rayonla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 metodlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259si v\u0259 t\u0259kam\u00fcl amili kimi paleoh\u00f6vz\u0259l\u0259rd\u0259 geokimy\u0259vi \u015f\u0259raitin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 fundamental t\u0259dqiqatlar apar\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Alimin r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259ba\u015fir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259rinin stratiqrafik sxeml\u0259ri i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlan\u0131b. Geoloji prosesl\u0259r, \u00e7\u00f6km\u0259 v\u0259 vulkanogen-\u00e7\u00f6km\u0259 formasiyalar\u0131, t\u0259ba\u015fir dovr\u00fcnd\u0259 faunan\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 dair m\u00fcasir bax\u0131\u015flar\u0131 \u0259ks etdir\u0259n z\u0259ngin paleontoloji-stratiqrafik materiallar ara\u015fd\u0131r\u0131laraq \u00fcmumil\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademikin \u00e7oxillik t\u0259dqiqatlar \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259ba\u015fir mollyuska faunas\u0131n\u0131n (belemnitl\u0259r) kompleksl\u0259ri bar\u0259d\u0259 t\u0259limin ba\u015fl\u0131ca m\u00fcdd\u0259alar\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu q\u0259dim canl\u0131lar\u0131n t\u0259snifat\u0131 v\u0259 filogeniyas\u0131 verilib. Paleobioco\u011frafi rayonla\u015fd\u0131rma prinsipl\u0259ri i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlan\u0131b. Ekologiya v\u0259 paleopatologiyaya dair m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u0259ba\u015fir d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259q\u0259r\u0259sizl\u0259rin zaman-m\u0259kan daxilind\u0259 paylanma m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 bu \u0259yal\u0259td\u0259 m\u00fcvafiq paleobioco\u011frafi taksonlar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ilk elmi t\u0259dqiqatlar da m\u0259hz akademik Akif \u018flizad\u0259y\u0259 m\u0259xsusdur. Morfogenezin tarixi bax\u0131mdan t\u0259dqiqi, populyasiyalar\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259 tendensiyas\u0131n\u0131n t\u0259yini, irsi morfoloji d\u0259yi\u015fk\u0259nlikl\u0259rin a\u015fkar edilm\u0259si alim\u0259 m\u00fcxt\u0259lif belemnoideya qruplar\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fcnd\u0259 \u00fcmumi istiqam\u0259ti b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 imkan verib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fossil orqanizml\u0259rin skelet hiss\u0259l\u0259rinin mikrostruktur, kimy\u0259vi t\u0259rkib v\u0259 kristallokimy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin t\u0259hlilin\u0259 \u0259sas\u0259n, o, m\u00fcxt\u0259lif kimy\u0259vi elementl\u0259rin miqrasiya v\u0259 toplanma qanunauy\u011funluqlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bilib. Ayr\u0131-ayr\u0131 taksonlar\u0131n paleofizioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b. T\u0259ba\u015fir d\u0259niz f\u0259q\u0259r\u0259sizl\u0259rinin geokimy\u0259vi ekologiyas\u0131n\u0131 t\u0259svir edib. \u0130zotop paleotermometriya \u00fcsulu il\u0259 O18 v\u0259 O16 izotoplar\u0131n\u0131n nisb\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259ba\u015fir h\u00f6vz\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn paleotemperatur qiym\u0259tl\u0259rinin t\u0259yin edilm\u0259si d\u0259 elmimizd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 onun ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Elm d\u00fcnyas\u0131 bu sah\u0259nin g\u00f6rk\u0259mli simalar\u0131ndan olan A.P.Pavlov v\u0259 Q.Y.Kr\u0131mholtsla yana\u015f\u0131, akademik Akif \u018flizad\u0259nin d\u0259 daxiliqab\u0131ql\u0131 mollyuskalar\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259ki rolunu x\u00fcsusi qiym\u0259tl\u0259ndirir. Bu qiym\u0259t 1990-c\u0131 ild\u0259 Moskvan\u0131n &#8220;Nedra&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131nda \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f &#8220;Paleontologiyan\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kitab\u0131n\u0131n 101-ci s\u0259hif\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259ba\u015fir belemnitl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan aliminin xidm\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq 1984-c\u00fc\u00a0 ild\u0259 belemnitl\u0259rin yeni ail\u0259sinin onun ad\u0131 il\u0259 m\u0259hz &#8220;Akifibelidl\u0259r&#8221; adland\u0131r\u0131lmas\u0131 da onun elmi nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259, alim \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 veril\u0259n y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rin ifad\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259ba\u015fir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259rinin paleontologiya v\u0259 stratiqrafiyas\u0131 \u00fczr\u0259 fundamental i\u015fl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 (bir qrup m\u00fc\u0259llifl\u0259rl\u0259 birg\u0259) akademik Akif \u018flizad\u0259 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Elm t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 85 illik \u00f6m\u00fcr salnam\u0259sini v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259nl\u0259r Akif \u018flizad\u0259nin \u00e7ox\u015fax\u0259li f\u0259aliyy\u0259tini \u015f\u0259rti olaraq iki m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ay\u0131r\u0131rlar. Bu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n birincisi \u00f6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n \u0259vv\u0259lki, ikincisi is\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir. Birinci d\u00f6vr ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-d\u0259 bir \u00e7ox alim v\u0259 elmi r\u0259hb\u0259rl\u0259r\u0259 xas olan tipik inki\u015faf yoludur. Bu yol formala\u015fm\u0131\u015f elmi m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 aktiv yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti, dissertasiya m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 elmi-t\u0259\u015fkilat\u0131 i\u015fl\u0259r kimi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Bunlar bir-birini tamamlayaraq alim v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6v simas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Onun 1970-ci ild\u0259n direktor m\u00fcavini, 1976-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 direktoru oldu\u011fu Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 indiki Geologiya v\u0259 Geofizika \u0130nstitutunun f\u0259aliyy\u0259ti, qazand\u0131\u011f\u0131 elmi u\u011furlar, bu elmi-t\u0259dqiqat m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259ki m\u00fchit Akif m\u00fc\u0259llimin elmi v\u0259 t\u0259\u015fkilati\u00a0 bacar\u0131qlar\u0131, bir r\u0259hb\u0259r kimi \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 fikir s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu institut onun r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 sistemind\u0259 apar\u0131c\u0131 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi. \u0130nstitutun elmi f\u0259aliyy\u0259tinin effektivliyi o d\u00f6vrd\u0259ki \u0259n\u0259n\u0259vi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 &#8211; namiz\u0259dlik v\u0259 doktorluq dissertasiyalar\u0131n\u0131n, monoqrafik \u0259s\u0259rl\u0259rin, t\u0259ltif edildiyi m\u00fckafatlar\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olmu\u015fdu. Onlarla g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin apar\u0131c\u0131 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 m\u0259qs\u0259dli aspirantura v\u0259 doktoranturaya ezam edilmi\u015fdi. \u0130nstitut s\u00fcr\u0259tl\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r, d\u0259niz v\u0259 okeanlar\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq okeanoloji ekspedisiyalarda i\u015ftirak edirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Geologiya v\u0259 Geofizika \u0130nstitutunun aliml\u0259ri bir s\u0131ra geoloji istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, pal\u00e7\u0131q vulkanizmi v\u0259 d\u0259rinlikd\u0259 yatan neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnya elmind\u0259 apar\u0131c\u0131 yerl\u0259r tuturdular. \u0130nstitutun aliml\u0259ri d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq d\u0259niz v\u0259 okeanlar\u0131n su qat\u0131nda submarin qazohidratlar\u0131 v\u0259 qazlar\u0131 a\u015fkar etmi\u015f v\u0259 \u00f6yr\u0259nmi\u015fl\u0259r. B\u00fct\u00fcn bunlar aliml\u0259rin f\u0259rdi z\u0259hm\u0259ti q\u0259d\u0259r institut \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131na bu \u015f\u0259raiti yaradan, onlar\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirib motivasiya ed\u0259n Akif m\u00fc\u0259llimin menecer m\u0259har\u0259tinin, t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259min etdiyi b\u0259rab\u0259r imkanlar\u0131n n\u0259tic\u0259si idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yeni imkanlar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli 90-c\u0131 ill\u0259rin g\u0259li\u015fi il\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 kimi onun da h\u0259yat\u0131nda yeni bir d\u00f6n\u0259m ba\u015flad\u0131. Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259nin azalmas\u0131, \u00fcmumi \u0259n\u0259n\u0259vi \u0259laq\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, elm m\u0259kan\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin pozulmas\u0131, \u0259n qabiliyy\u0259tli, bacar\u0131ql\u0131 kadrlar\u0131n biznes\u0259, xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259, xarici elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259r\u0259 ax\u0131n\u0131, sad\u0259c\u0259, qazanc dal\u0131nca getm\u0259si institutu real da\u011f\u0131lma h\u0259ddin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. Dig\u0259r g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z hal is\u0259 bundan ibar\u0259t idi ki, institutun d\u00fcnya elmind\u0259ki yeri he\u00e7 d\u0259 onun \u0259ld\u0259 etdiyi real nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 uy\u011fun g\u0259lmirdi. Bu da indiy\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259rh\u0259dl\u0259rin qapal\u0131l\u0131\u011f\u0131, elmimizin qlobal elmi-t\u0259dqiqat prosesl\u0259rin\u0259 inteqrasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi prosedurlar bar\u0259d\u0259 bilginin azl\u0131\u011f\u0131, informasiya m\u00fcbadil\u0259sinin z\u0259ifliyi, aliml\u0259rimizin xaricd\u0259ki h\u0259mkarlar\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r tan\u0131nmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ortaya \u00e7\u0131xan v\u0259ziyy\u0259t\u00a0 idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif \u018flizad\u0259nin bir r\u0259hb\u0259r kimi,\u00a0 \u00fcst\u00fcn c\u0259h\u0259tl\u0259ri onda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rdi ki, h\u0259min \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda o, g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rini d\u00fczg\u00fcn se\u00e7di. D\u00fcnya elmin\u0259 s\u00fcr\u0259tli inteqrasiya, qabaqc\u0131l texnologiya v\u0259 metodlara yiy\u0259l\u0259nm\u0259, kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r tez bir zamanda \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1994-c\u00fc ild\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycanla d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f &#8220;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si&#8221; \u00f6lk\u0259mizin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n. elmd\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n tarixi strategiya oldu. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin bu g\u00fcn u\u011furla davam etdirdiyi inki\u015faf strategiyas\u0131 akademik Akif \u018flizad\u0259 kimi elm t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131za milli elmimiz\u0259 yeni nailiyy\u0259tl\u0259r qazand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f meydan verdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 simvolik \u0259m\u0259khaqq\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n elm &#8220;bazar\u0131&#8221;n\u0131n yeni \u015f\u0259raitind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fa bil\u0259c\u0259k istedadl\u0131 komandan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259\u015fkil v\u0259 t\u0259min etm\u0259yi bacarm\u0131\u015f Akif m\u00fc\u0259llim bu yeni \u015f\u0259raiti aliml\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn motivasiya ruhuna \u00e7evirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O ill\u0259rd\u0259 institutun maliyy\u0259, kadr v\u0259 m\u0259n\u0259vi b\u00f6hrandan t\u0259dric\u0259n \u00e7\u0259kib \u00e7\u0131xaran lokomotiv rolunu oynad\u0131. H\u0259min elmi istiqam\u0259tin ard\u0131nca \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6vr stratiqrafiya v\u0259 paleontologiyas\u0131, struktur v\u0259 regional geologiya istiqam\u0259tl\u0259ri b\u00f6y\u00fck fayda g\u0259tirdi. Bu d\u00f6vrd\u0259 eksperimental baza haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k real olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas diqq\u0259t komp\u00fcterl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 v\u0259 informasiyal\u0131 texnologiyalara, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u015f\u0259rikli elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n maksimal inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdi. Bel\u0259 islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259har\u0259ti t\u0259l\u0259b edirdi. Fasil\u0259siz t\u0259maslar, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, onlarla \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259r, \u00e7oxsayl\u0131 konfranslarda i\u015ftirak &#8211; bunlar institut direktorunun b\u00f6y\u00fck t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q i\u015finin yaln\u0131z bir hiss\u0259si idi. Bir-birinin ard\u0131nca \u0259ld\u0259 edilmi\u015f elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r, onillikl\u0259rd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 neft \u015firk\u0259tl\u0259rinin elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 yerin\u0259 yetirilmi\u015f 50-d\u0259n art\u0131q elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ridir. Bel\u0259 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259si, t\u0259bii ki, xarici \u00f6lk\u0259 universitetl\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n aktivl\u0259\u015fm\u0259si, Az\u0259rbaycan alim-geoloqlar\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun y\u00fcks\u0259lm\u0259si, onlar\u0131n d\u00fcnya elmi ictimaiyy\u0259tind\u0259 statusunun xeyli artmas\u0131, bel\u0259likl\u0259, milli elmimizin d\u00fcnyaya inteqrasiyas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Akif m\u00fc\u0259llimin direktoru oldu\u011fu Geologiya v\u0259 Geofizika \u0130nstitutu Az\u0259rbaycan elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u0259n \u00e7ox qrant qazanan elmi-t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zidir. \u0130nstitutun t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131n\u0131n s\u0131ras\u0131 xeyli geni\u015fdir v\u0259 bu co\u011frafiya ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nir. Bunlar B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Kembric, Aberdin universitetl\u0259ri, AB\u015e-\u0131n C\u0259nubi Karolina, Yuta, Vayominq, Merilend, Kaliforniya universitetl\u0259ri, Massa\u00e7usets Texnologiya \u0130nstitutu v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqalar\u0131, Pyer v\u0259 Mari K\u00fcri Universiteti, Neft \u0130nstitutu (Fransa), Karlsrue, Hannover universitetl\u0259ri (Almaniya), Moskva D\u00f6vl\u0259t Universiteti (Rusiya), Delft (Niderland), \u0130stanbul (T\u00fcrkiy\u0259) universitetl\u0259ri v\u0259 ba\u015fqalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qabaqc\u0131l texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259lli d\u0259 akademik Akif \u018flizad\u0259nin b\u00f6y\u00fck u\u011furudur. Onun d\u0259st\u0259yi il\u0259 perspektivli kadrlar xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin elmi t\u0259dqiqat m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli ezamiyy\u0259t\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir, xarici universitetl\u0259rin apar\u0131c\u0131 aliml\u0259ri Geologiya \u0130nstitutuna d\u0259v\u0259t olunur. Eyni zamanda, MDB \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 Sakit okean regionu aliml\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q aktivl\u0259\u015fdirilir, \u0259laq\u0259l\u0259r b\u0259rpa etdirilir. Yaponiya Milli \u015eirk\u0259ti, C\u0259nubi Koreya institutlar\u0131 (K\u0130QAM), \u00c7anq-Konq (Tayvan) Universiteti, \u0130ndoneziya Milli Neft \u015eirk\u0259ti il\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k i\u015fl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 \u0130nstitutun f\u0259aliyy\u0259tinin yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si il\u0259 \u0259lam\u0259tdard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcks\u0259k texnologiyalar sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnyada lider olan Massa\u00e7usets Texnologiyalar \u0130nstitutu il\u0259 birlikd\u0259 10 ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 kosmik geodeziya vasit\u0259sil\u0259 Qafqaz, Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rq, Orta Asiya regionunda iri bloklar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259t s\u00fcr\u0259tinin v\u0259 istiqam\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f m\u0259lumatlar d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu elmi jurnallar\u0131nda \u00e7ap olunmu\u015f, beyn\u0259lxalq konqres v\u0259 konfranslarda m\u0259ruz\u0259 edilmi\u015fdir. Bu m\u0259lumatlar bu g\u00fcn geologiya sah\u0259sind\u0259 \u0259n \u00e7ox sitat g\u0259tiril\u0259n v\u0259 t\u0259l\u0259b olunan elmi i\u015fl\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar, t\u0259bii ki, akademik Akif \u018flizad\u0259nin menecerlik istedad\u0131n\u0131n, alim komandas\u0131n\u0131 \u00fcmumi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u0259traf\u0131nda bir araya g\u0259tirm\u0259k m\u0259har\u0259tinin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nstitut geologiya elminin fundamental istiqam\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, respublikan\u0131n m\u00fch\u00fcm iqtisadi inki\u015faf probleml\u0259rinin h\u0259llind\u0259 d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. Akademikin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 t\u0259rtib edil\u0259r\u0259k n\u0259\u015fr olunmu\u015f s\u0259kkiz cildlik unikal fundamental \u0259s\u0259rl\u0259r &#8211; &#8220;Az\u0259rbaycan geologiyas\u0131&#8221;, habel\u0259 ensiklopedik &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n minerallar\u0131&#8221; atlas\u0131 \u00f6z elmi v\u0259 maarifl\u0259ndirici \u0259h\u0259miyy\u0259tini h\u0259l\u0259 on ill\u0259r sonra da qoruyub saxlayacaq.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6lk\u0259mizd\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ad\u0131na T\u0259bi\u0259t Tarixi Muzeyinin m\u00f6vcudlu\u011funu da akademik Akif \u018flizad\u0259nin milli elmimiz qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n saymaq olar. Muzeyin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si, ayr\u0131ca b\u00fcdc\u0259 maliyy\u0259si olmadan paleontoloji v\u0259 mineraloji kolleksiyalar\u0131n toplanmas\u0131 v\u0259 yenil\u0259ri il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si kimi i\u015fl\u0259r m\u00fcbali\u011f\u0259siz dem\u0259k olar ki, akademik Akif \u018flizad\u0259nin f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u0259hr\u0259sidir. Bu q\u0259bild\u0259n m\u0259\u015fhur Britaniya T\u0259bi\u0259t Tarixi Muzeyind\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n iki il \u0259rzind\u0259 ziyar\u0259t etdiyi &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s odlar \u00f6lk\u0259si&#8221; s\u0259rgisinin t\u0259\u015fkili v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif \u018flizad\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf meyll\u0259rin\u0259, elmd\u0259ki qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara \u00e7ox h\u0259ssasd\u0131r. Bu da onun h\u0259r zaman \u00f6z\u00fcn\u00fc inki\u015faf etdirm\u0259k, oxuyub-\u00f6yr\u0259nm\u0259k, d\u00fcnya elmind\u0259 ged\u0259n prosesl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar olmaq v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi yenilikl\u0259ri Az\u0259rbaycan elmind\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259k mara\u011f\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir. Elml\u0259 t\u0259hsilin inteqrasiyas\u0131n\u0131n faydalar\u0131n\u0131 alim f\u0259hmi il\u0259 d\u0259rind\u0259n duyan akademikin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi \u0259sas\u0131nda Geologiya v\u0259 Geofizika \u0130nstitutunda 2012-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft v\u0259 S\u0259naye Universitetinin, 2013-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin baza kafedralar\u0131 yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El\u0259 2013-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti se\u00e7ildikd\u0259n sonra da akademik Akif \u018flizad\u0259nin ilk add\u0131mlar\u0131ndan biri m\u0259hz bu s\u0259mtd\u0259 oldu. Elml\u0259 t\u0259hsilin inteqrasiyas\u0131, elmi kadr potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131, g\u0259ncl\u0259rin elm\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 akademikin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda magistratura pill\u0259si yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>AMEA prezidenti<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, AMEA prezidentliyi akademik Akif \u018flizad\u0259nin \u00f6m\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259 d\u0259, milli elmimizin inki\u015faf\u0131nda da yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259dir. Akademik Akif \u018flizad\u0259nin r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 AMEA-da \u00e7ox ciddi islahatlar apar\u0131l\u0131b. Bir s\u0131ra fundamental\u00a0 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r icra edilib. D\u00fcnya elmin\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inteqrasiya, qabaqc\u0131l metodlara v\u0259 texnologiyalara yiy\u0259l\u0259nm\u0259k v\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun g\u0259nc elmi kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri r\u0259hb\u0259r kimi onun \u0259sas m\u0259ram\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcn AMEA-da intellektual potensial\u0131n inki\u015faf\u0131, aliml\u0259rimizin daha geni\u015f miqyasda elmi v\u0259 elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259t yeni \u0259saslarla qurulur, elmi kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 elmi-innovativ f\u0259aliyy\u0259t g\u00fccl\u0259ndirilir. H\u00fcquqi islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259m\u00e7inin, elm v\u0259 t\u0259hsilin inteqrasiyas\u0131, elektron elmin inki\u015faf\u0131, beyn\u0259lxalq elmi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131, elmin populyarla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ictimaiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131, maddi-texniki bazan\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Aliml\u0259rimizin sosial m\u00fcdafi\u0259si g\u00fccl\u0259ndirilir. Onlar\u0131n maddi rifah\u0131n\u0131n, i\u015f v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259nzil t\u0259minat\u0131, elmi t\u0259dqiqat i\u015fin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 niyy\u0259til\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r real n\u0259tic\u0259l\u0259r verir. C\u0259miyy\u0259td\u0259\u00a0 alim n\u00fcfuzu y\u00fcks\u0259lir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan elmi akademik Akif \u018flizad\u0259nin \u015f\u0259xsind\u0259 layiqli lider\u0259 malikdir v\u0259 respublika ictimaiyy\u0259ti elmin v\u0259 t\u0259hsilin t\u0259\u015fkili, c\u0259miyy\u0259td\u0259 elm xadiml\u0259rin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xas olmu\u015f y\u00fcks\u0259k m\u00f6vqeyin b\u0259rpas\u0131 sah\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259ri onun f\u0259aliyy\u0259til\u0259 d\u0259 ba\u011flay\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">85 illik \u00f6m\u00fcr yolunda onun layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fc m\u00fckafatlar \u00e7oxdur. 1970-ci ild\u0259 &#8220;F\u0259dakar \u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&#8221; medal\u0131, 1986-c\u0131 ild\u0259 &#8220;\u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131&#8221; ordeni, 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kdar elm xadimi f\u0259xri ad\u0131 v\u0259 D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131, 2004-c\u00fc ild\u0259 &#8220;\u015e\u00f6hr\u0259t&#8221; ordeni, 2008-ci ild\u0259 &#8220;\u015e\u0259r\u0259f&#8221; ordeni, 2014-c\u00fc ild\u0259 Rusiya T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n xarici \u00fczv\u00fc v\u0259 Rusiya T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n &#8220;Elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t f\u0259dakar\u0131&#8221; f\u0259xri ni\u015fan\u0131, el\u0259 h\u0259min il Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n &#8220;\u0130stiqlal&#8221; ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir insan kimi xarakteri, h\u0259yata v\u0259 insanlara m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259, y\u0259qin ki, Tanr\u0131n\u0131n ona \u0259ta etdiyi ilahi m\u00fckafatd\u0131r. Elmi f\u0259aliyy\u0259tinin geologiya sah\u0259sin\u0259 aid olmas\u0131na baxmayaraq, humanitar elml\u0259r\u0259, \u0259d\u0259biyyata, \u015feir\u0259, s\u0259n\u0259t\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259r\u0259n, h\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fc d\u0259 k\u00f6vr\u0259k duy\u011fular\u0131n\u0131 \u015feir\u0259 \u00e7evir\u0259n Akif m\u00fc\u0259llimin ziyal\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259ti ham\u0131ya \u00f6rn\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yax\u0131ndan tan\u0131yanlar da, k\u0259nardan m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259nl\u0259r d\u0259 Akif m\u00fc\u0259llimin sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7ir\u0259n, ruhun sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r cismin d\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na nail olma\u011f\u0131 bacaran nec\u0259 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil bir insan, inc\u0259 z\u00f6vq sahibi, s\u0259liq\u0259-sahman sev\u0259n, m\u0259d\u0259ni \u015f\u0259xsiyy\u0259t oldu\u011funu bilirl\u0259r. \u00d6z\u00fc is\u0259 bel\u0259 hesab edir ki, s\u0259liq\u0259li geyinm\u0259k, d\u00fcnya klassikl\u0259rini oxumaq, klassik musiqid\u0259n z\u00f6vq almaq, \u0259d\u0259bi dild\u0259 d\u00fczg\u00fcn dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 insan\u0131n m\u0259d\u0259niliyin\u0259 d\u0259lal\u0259t etmir. M\u0259d\u0259ni insan odur ki, \u00f6z h\u0259ms\u00f6hb\u0259tin\u0259, \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu ba\u015fqa \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 insani h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rsin, onun hissl\u0259rin\u0259, fikirl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fs\u0131n, \u00f6z fikrini, n\u0259z\u0259r n\u00f6qt\u0259sini zorla ba\u015fqalar\u0131na s\u0131r\u0131mas\u0131n, anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n, f\u0259q\u0259t q\u0259bul etm\u0259y\u0259n\u0259 d\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259sin. Praktik \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu n\u0259z\u0259ri m\u00fcdd\u0259alar elm t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131 kimi Akif \u018flizad\u0259nin u\u011furlar\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademikin u\u011fur formulu da el\u0259 bunlard\u0131r: d\u0259rin ziyal\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r, y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259tidir, intellektual s\u0259viyy\u0259sidir, \u00f6z\u00fcn\u00fc aparmaq qabiliyy\u0259tidir, insanlarla asanl\u0131qla dil tapmaq bacar\u0131\u011f\u0131d\u0131r, xeyirxahl\u0131\u011f\u0131, qay\u011f\u0131ke\u015fliyi, g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015f\u0259 ciddi v\u0259 t\u0259l\u0259bkar m\u00fcnasib\u0259tidir. Onun t\u0259bi\u0259tind\u0259 bir f\u0259all\u0131q, h\u0259r i\u015fi c\u0259ld, q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 v\u0259 keyfiyy\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259k \u0259zmi var. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyada h\u0259r \u015feyd\u0259n qiym\u0259tli olan zaman\u0131n, he\u00e7 birc\u0259 saniy\u0259sini d\u0259 geri qaytarma\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir v\u0259 \u00f6m\u00fcr qism\u0259tind\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 \u00fcmum\u0259n b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin faydas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 can at\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademik Akif \u018flizad\u0259nin 85 illik \u00f6mr\u00fcn\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259 ail\u0259sinin, \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 Tamilla xan\u0131m\u0131n da b\u00f6y\u00fck rolu var. H\u0259l\u0259 2002-ci ild\u0259ki bir m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bel\u0259 demi\u015fdi: &#8220;O, qad\u0131nlar\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131d\u0131r. M\u0259nim iki o\u011flumun anas\u0131, be\u015f n\u0259v\u0259min n\u0259n\u0259sidir. Yax\u015f\u0131 ev sahib\u0259si, g\u00f6z\u0259l h\u0259yat yolda\u015f\u0131d\u0131r. Evd\u0259 harmonik \u015f\u0259rait yaratma\u011fa nail olub. Biz ham\u0131m\u0131z \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc bu \u015f\u0259raitd\u0259 yax\u015f\u0131 hiss edirik. M\u0259n ona \u00e7ox \u015fey borcluyam, \u00e7\u00fcnki o m\u0259nim alim olma\u011f\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131b. D\u00fczd\u00fcr, m\u0259n d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram ki, ona arxa-dayaq olum. N\u0259 problemi \u00e7\u0131xsa, m\u0259n\u0259 z\u0259ng el\u0259yir, o saat h\u0259ll edir\u0259m. H\u0259rd\u0259n zarafatla deyir\u0259m ki, \u0259lifban\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u0259rfl\u0259rind\u0259n s\u0259n ancaq d\u00f6rd\u00fcn\u00fc bilirs\u0259n. Soru\u015fur: &#8220;Hans\u0131lar\u0131?&#8221; Deyir\u0259m: AK\u0130F&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Biz d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli alim\u0259 \u00f6mr\u00fcn 85-ci zirv\u0259sind\u0259 sevdikl\u0259ri il\u0259 h\u0259l\u0259 ne\u00e7\u0259 bel\u0259 yuvarlaq yubiley ya\u015flar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259sini, elmimiz\u0259 yeni nailiyy\u0259tl\u0259r g\u0259tirm\u0259sini, h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yeni \u00f6rn\u0259kl\u0259r yaratmas\u0131n\u0131 arzu edirik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">85 ya\u015f\u0131n\u0131z m\u00fcbar\u0259k, Akif m\u00fc\u0259llim!<\/p>\n<p><strong>Misir M\u018fRDANOV <\/strong><br \/>\n<strong>AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun direktoru, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, professor<\/strong><\/p>\n<p>www.525.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akif ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 &#8220;\u00e7al\u0131\u015fqan, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc&#8221; dem\u0259kdir&#8230; Ad\u0259t\u0259n \u00f6vlad d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259rk\u0259n ona veril\u0259n adda valideynl\u0259rin, bu ad\u0131 ona yara\u015fd\u0131ran b\u00f6y\u00fckl\u0259rin ist\u0259k v\u0259 \u00fcmidl\u0259ri ifad\u0259 olunur. Ona da Akif ad\u0131n\u0131 bel\u0259 bir arzu il\u0259 vermi\u015fdil\u0259r ki, ad\u0131n ehtiva etdiyi m\u0259zmun onun g\u0259l\u0259c\u0259k taleyind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n rol oynas\u0131n. \u015e\u0259xsiyy\u0259t etibaril\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 ad\u0131na b\u0259nz\u0259sin, ad\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131ndak\u0131 \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fcl\u00fcy\u00fc il\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23665"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23665"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23668,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23665\/revisions\/23668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}