{"id":29147,"date":"2020-01-07T16:53:09","date_gmt":"2020-01-07T12:53:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=29147"},"modified":"2020-01-07T16:53:53","modified_gmt":"2020-01-07T12:53:53","slug":"bu-gun-amea-nin-vitse-prezidenti-dilq%c9%99m-tagiyevin-70-yasi-tamam-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2020\/01\/07\/bu-gun-amea-nin-vitse-prezidenti-dilq%c9%99m-tagiyevin-70-yasi-tamam-olur\/","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yevin 70 ya\u015f\u0131 tamam olur"},"content":{"rendered":"<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2020\/01\/07\/bu-gun-amea-nin-vitse-prezidenti-dilq%c9%99m-tagiyevin-70-yasi-tamam-olur\/5e12e8b90b347\/\" rel=\"attachment wp-att-29149\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-29149\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/5e12e8b90b347-300x167.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/5e12e8b90b347-300x167.jpg 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/5e12e8b90b347.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Yanvar\u0131n 6-da g\u00f6rk\u0259mli kimya\u00e7\u0131 alim, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi, \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordeni laureat\u0131, AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti, Kataliz v\u0259 Qeyri-\u00fczvi Kimya \u0130nstitutunun direktoru, akademik\u00a0<strong><a class=\"sizeable\" href=\"http:\/\/science.gov.az\/forms\/deystvitelnyie-chlenyi\/1129\">Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yev<\/a><\/strong>in 70 ya\u015f\u0131 tamam olur.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yev 6 yanvar 1950-ci ild\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda anadan olub. O, 1971-ci ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Kimya fak\u00fclt\u0259sini f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitir\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Qeyri-\u00fczvi v\u0259 Fiziki Kimya \u0130nstitutunun aspiranturas\u0131na daxil olub v\u0259 Moskvaya, SSR\u0130 EA-n\u0131n \u00dczvi Kimya \u0130nstitutuna ezam edilib. Alim 1975-ci ild\u0259 \u201cOlefinl\u0259rin seolit katalizatorlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7evrilm\u0259l\u0259rinin t\u0259dqiqi\u201d m\u00f6vzusunda kimya elml\u0259ri namiz\u0259di, 1984-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 \u201cKarbohidrogenl\u0259rin oksidl\u0259\u015fdirici dehidrogenl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 piroliz reaksiyalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn seolit v\u0259 silikagel \u0259sasl\u0131 katalitik sisteml\u0259r\u201d m\u00f6vzusunda kimya elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259sini almaqla kataliz sah\u0259sind\u0259 SSR\u0130-d\u0259 \u0259n g\u0259nc y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r s\u0131ras\u0131na daxil olub. Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yev 1986-1991-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Qeyri-\u00fczvi v\u0259 Fiziki Kimya \u0130nstitutunun elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 direktor m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Kataliz sah\u0259sind\u0259 fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi t\u0259dqiqatlar aparan, onu yeni elmi bilikl\u0259ril\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259n, elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti bir-biril\u0259 uzla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 bacaran D.Ta\u011f\u0131yev 2007-ci ild\u0259 AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, 2014-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib. Alim 2013-2018-ci ill\u0259rd\u0259 Kimya Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin akademik-katibi olub, 2014-c\u00fc ild\u0259 Kataliz v\u0259 Qeyri-\u00fczvi Kimya \u0130nstitutunun direktoru se\u00e7ilib. Geni\u015f erudisiyaya, y\u00fcks\u0259k elmi potensiala v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q bacar\u0131\u011f\u0131na malik olan D.Ta\u011f\u0131yev 2017-ci ild\u0259 AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti se\u00e7ilib.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Kimya\u00e7\u0131 alimin \u0259sas t\u0259dqiqat sah\u0259si karbohidrogenl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n m\u00fcxt\u0259lif monomerl\u0259r v\u0259 qiym\u0259tli kimy\u0259vi m\u0259hsullar almaq \u00fc\u00e7\u00fcn kristallik al\u00fcmosilikatlar v\u0259 fosfatlar, heteropolutur\u015fular v\u0259 metal-kompleksl\u0259r \u0259sas\u0131nda y\u00fcks\u0259k aktivliy\u0259 v\u0259 se\u00e7iciliy\u0259 malik katalizatorlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n t\u0259sir mexanizminin t\u0259dqiqi olub. Seolit katalizi sah\u0259sind\u0259 onun apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00fch\u00fcm elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r 1983-c\u00fc ild\u0259 SSR\u0130-d\u0259 n\u00fcfuzlu m\u00fckafatlardan biri olan SSR\u0130 Lenin Komsomolu m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. O, kimya v\u0259 kimya texnologiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 bu m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f yegan\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 alimdir.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Akademik Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yevin seolit v\u0259 metal-silikat katalitik sisteml\u0259rind\u0259 hidrogenl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 oksidehidrogenl\u0259\u015fm\u0259 reaksiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 oksigenin izotop m\u00fcbadil\u0259 prosesl\u0259rin\u0131n t\u0259dqiqi kinetikada vacib parametr olan diffuziya \u0259msal\u0131n\u0131n ekspress t\u0259yin \u00fcsulunun i\u015fl\u0259nilm\u0259si, seolit\u0259b\u0259nz\u0259r qurulu\u015flu fosfatlar\u0131n sintezi, seolitl\u0259rd\u0259n elektrod komponenti kimi fotoelektrokatalitik prosesl\u0259rd\u0259 istifad\u0259nin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc v\u0259 dig\u0259r i\u015fl\u0259ri kataliz sah\u0259sind\u0259 prioritet xarakterli t\u0259dqiqatlar olub. Alimin \u00e7oxillik t\u0259dqiqatlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 neft kimyas\u0131nda vacib prosesl\u0259rd\u0259n olan izomerl\u0259\u015fm\u0259, alkill\u0259\u015fm\u0259, aromatikl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni katalitik sisteml\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edilib. Onun bioloji f\u0259al kompleks birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin v\u0259 mikro m\u0259sam\u0259li qurulu\u015fa malik klatratlar\u0131n sintezi, d\u0259rman madd\u0259l\u0259rinin immobilizasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn nanogell\u0259rin v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin \u00e7evrilm\u0259sind\u0259 yeni elektrod materiallar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, yum\u015faq \u015f\u0259raitd\u0259 oksidl\u0259\u015fm\u0259 reaksiyalar\u0131n\u0131 aparan katalizatorlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar vacib probleml\u0259r\u0259 h\u0259sr olunub.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti 750 elmi \u0259s\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 21 monoqrafiya, kitab v\u0259 d\u0259rsliyin, 60 patent v\u0259 \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259nin m\u00fc\u0259llifidir. Onun bir \u00e7ox m\u0259qal\u0259l\u0259ri Clarivate Analytics bazas\u0131na daxil olan y\u00fcks\u0259k impakt faktorlu jurnallarda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. Alimin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda 5 elml\u0259r, 13 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">O, \u201cAz\u0259rbaycan Kimya Jurnal\u0131\u201dn\u0131n ba\u015f redaktoru, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elmi T\u0259dqiqatlar\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, eyni zamanda, Nyu York Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, Beyn\u0259lxalq Seolit Assosiasiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, Amerika Kimya C\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 Rusiya T\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q Akademiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Kimya\u00e7\u0131 alimin elmi v\u0259 elmi-t\u0259\u015fkilati f\u0259aliyy\u0259ti daim y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib. O, \u201c\u018fm\u0259kd\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d v\u0259 \u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d medallar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif olunub, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Akademik Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yevi 70 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir, ona m\u00f6hk\u0259m can sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 u\u011furlar arzu edirik!<\/p>\n<p>\u00a9 M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.science.az\/\">www.science.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yanvar\u0131n 6-da g\u00f6rk\u0259mli kimya\u00e7\u0131 alim, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi, \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordeni laureat\u0131, AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti, Kataliz v\u0259 Qeyri-\u00fczvi Kimya \u0130nstitutunun direktoru, akademik\u00a0Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yevin 70 ya\u015f\u0131 tamam olur. Dilq\u0259m Ta\u011f\u0131yev 6 yanvar 1950-ci ild\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda anadan olub. O, 1971-ci ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Kimya fak\u00fclt\u0259sini f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitir\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Qeyri-\u00fczvi v\u0259 Fiziki Kimya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29147"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29147"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29150,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29147\/revisions\/29150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}