{"id":32875,"date":"2020-11-18T15:08:49","date_gmt":"2020-11-18T11:08:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=32875"},"modified":"2020-11-18T15:08:51","modified_gmt":"2020-11-18T11:08:51","slug":"az%c9%99rbaycanin-%c9%99razi-butovluyunun-b%c9%99rpasi-tarixi-%c9%99dal%c9%99tin-b%c9%99rpasi-dem%c9%99kdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2020\/11\/18\/az%c9%99rbaycanin-%c9%99razi-butovluyunun-b%c9%99rpasi-tarixi-%c9%99dal%c9%99tin-b%c9%99rpasi-dem%c9%99kdir\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpas\u0131 dem\u0259kdir"},"content":{"rendered":"<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131b. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015e\u00fcras\u0131 v\u0259 Ba\u015f Assambleyas\u0131, Avropa \u015euras\u0131 v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n bir s\u0131ra h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq bu dan\u0131\u015f\u0131qlar he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259yib. 30 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycan\u0131n haql\u0131 oldu\u011funu h\u0259r d\u0259f\u0259 etiraf ed\u0259n d\u00fcnya birliyi m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn konkret add\u0131mlar atmay\u0131b. V\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z h\u0259rbi m\u00f6vqel\u0259rini deyil, h\u0259m\u00e7inin m\u00fclki \u0259halisini v\u0259 obyektl\u0259rini h\u0259d\u0259f\u0259 alan m\u00fcnt\u0259z\u0259m t\u0259xribatlar\u0131 fonunda ba\u015f verib.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">\u00d6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 m\u00f6vqeyin\u0259 sadiq qalan Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259yib. Ali Ba\u015f Komandan, Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259sl\u0259ndirdiyi m\u00f6vqeyimiz bu olub: \u00f6lk\u0259miz h\u0259r zaman adekvat dan\u0131\u015f\u0131qlara haz\u0131rd\u0131r, lakin x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 son iki ild\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vuran erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin t\u0259xribatlar\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n bir yolu var. Dan\u0131\u015f\u0131qlar n\u0259tic\u0259siz qald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlar\u0131 Milli Ordu azad etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, d\u00fc\u015fm\u0259n yaln\u0131z bizim h\u0259rbi m\u00f6vqel\u0259rimizi at\u0259\u015f\u0259 tutmay\u0131b. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ba\u015f Prokurorlu\u011fu t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, sentyabr\u0131n 27-d\u0259n noyabr\u0131n 9-d\u0259k bu h\u00fccumlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 93 m\u00fclki \u015f\u0259xs h\u0259lak olub, 407 n\u0259f\u0259r yaralan\u0131b, 3326 \u015f\u0259xsi ev, 120 \u00e7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131 v\u0259 504 m\u00fclki obyekt yarars\u0131z hala d\u00fc\u015f\u00fcb. Ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259n m\u00fcst\u0259qil ekspertl\u0259r dinc \u0259halini h\u0259d\u0259f\u0259 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259y\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259fin bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini h\u0259rbi cinay\u0259t adland\u0131r\u0131b. Buna baxmayaraq d\u00fcnya birliyi i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 he\u00e7 bir q\u0259ti add\u0131m atm\u0131y\u0131b.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">V\u0259 n\u0259hay\u0259t, noyabr\u0131n 9-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n ba\u015f naziri v\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n 10 noyabr 2020-ci il tarixind\u0259 Moskva vaxt\u0131 il\u0259 saat 00.00-dan etibar\u0259n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si zonas\u0131nda at\u0259\u015fin v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n tam dayand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 elan ed\u0259n B\u0259yanat imzalan\u0131b. Bu b\u0259yanat\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259 v\u0259 faktiki olaraq Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi kapitulyasiyas\u0131 adland\u0131ran Ali Ba\u015f Komandan bildirib ki, bundan sonra prosesl\u0259rin siyasi-diplomatik yolla nizamlanmas\u0131na start verilir.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Sadalananlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259rin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si b\u00f6y\u00fck aktuall\u0131q k\u0259sb edir. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u201cbiz\u0259 he\u00e7 kimin torpa\u011f\u0131 laz\u0131m deyil, biz \u00f6z torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 qaytar\u0131r\u0131q, \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnya birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunmu\u015f \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa edirik\u201d. Bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u00f6nc\u0259 Xarkovda Az\u0259rbaycan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Moldovadak\u0131 sabiq F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259 S\u0259lahiyy\u0259tli s\u0259firi, h\u00fcquq elml\u0259ri doktoru, professor Namiq \u018fliyevin elmi redakt\u0259sil\u0259 \u201cD\u00f6vl\u0259tin \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259k h\u00fcququ\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259r toplusu n\u0259\u015fr edilib. Bu toplu AMEA H\u00fcquq v\u0259 \u0130nsan Haqlar\u0131 \u0130nstitutu, Ukrayna Ali Radas\u0131n\u0131n Qanunvericilik \u0130nstitutu v\u0259 \u201cH\u00fcquq v\u0259 politologiya\u201d adl\u0131 beyn\u0259lxalq elmi jurnal\u0131n birg\u0259 m\u0259hsuludur. N\u0259\u015frin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi institutun direktoru, h\u00fcquq elml\u0259ri doktoru, professor Ayt\u0259n Mustafazad\u0259dir. Topluda \u00f6lk\u0259 aliml\u0259ri v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ril\u0259 yana\u015f\u0131 Moldova, Ukrayna, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Litvan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli alim v\u0259 ictimai xadiml\u0259rinin d\u0259 qeyd olunan m\u00f6vzunun m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259rin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f m\u0259qal\u0259l\u0259ri yer al\u0131b.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Toplunun \u201c\u00d6n s\u00f6z\u201d\u00fcnd\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin \u00fc\u00e7 t\u0259rkib hiss\u0259si \u2013 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq, geosiyas\u0259t v\u0259 ideologiya haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259t a\u00e7araq Ayt\u0259n Mustafazad\u0259 m\u00fcasir h\u00fcquq sistemi v\u0259 onun inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri, \u201c\u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259netm\u0259\u201d v\u0259 \u201cd\u00f6vl\u0259tin suverenliyi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda m\u00f6vc\u00fcd olan ziddiyy\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r. Alim h\u0259m\u00e7inin, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f qald\u0131ran separat\u00e7\u0131l\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 yaranan b\u00f6hran v\u0259 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 m\u00f6vcud olan \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alan institut direktoru bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259ziyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin aliml\u0259ri v\u0259 ictimai xadiml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259sinin z\u0259ruri oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">\u201c\u00abDondurulmu\u015f m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u00bb \u0259razil\u0259rind\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 Moldova \u0130ctimai Palatas\u0131n\u0131n s\u0259dri, v\u0259kil Aureliya Qriqoriu insan haqlar\u0131 sah\u0259sind\u0259 Avropa standartlar\u0131, bu istiqam\u0259td\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edil\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r, postsovet m\u0259kan\u0131nda s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan probleml\u0259rd\u0259n b\u0259hs edir. M\u00fc\u0259llif h\u0259m\u00e7inin, G\u00fcrc\u00fcstan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 Dnestryan\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri zaman\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fcquq pozuntular\u0131 haqq\u0131nda da \u0259trafl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r. T\u0259dqiqatlar\u0131na yekun vuraraq o, d\u00fcnya birliyi, \u0259sas\u0259n d\u0259 BMT v\u0259 AT\u018fT t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f q\u0259ti add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin dondurulmas\u0131n\u0131n bu \u0259razil\u0259rd\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyini bildirir.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Regional bax\u0131mdan tarix elml\u0259ri doktoru Quram Marxuliyan\u0131n \u201cErm\u0259nistan\u0131n geosiyas\u0259tind\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u201d, sosial elml\u0259r doktoru Marina \u0130zoriyan\u0131n \u201cAbxaziya faci\u0259si v\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f Abxaziyada erm\u0259ni bayramlar\u0131\u201d v\u0259 litval\u0131 jurnalist Qintaras Visotskas\u0131n \u201cEhtiyatl\u0131 olun \u2013 G\u00fcrc\u00fcstanda erm\u0259ni t\u0259xribat\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Samsxe-Cavaxeti regionunda erm\u0259ni separatizmind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7an Quram Marxuliya erm\u0259ni s\u0259rh\u0259d\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n G\u00fcrc\u00fcstan-Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin G\u00fcrc\u00fcstan t\u0259r\u0259f\u0259 \u201c\u00e7\u0259kilm\u0259si\u201d, \u00f6lk\u0259 ictimaiyy\u0259tinin \u00fczl\u0259\u015fdiyi xalqlararas\u0131, h\u0259m\u00e7inin G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar yaratmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n erm\u0259ni t\u0259xribatlar\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131r, \u201cs\u0259rh\u0259dl\u0259rin \u00e7\u0259kilm\u0259si\u201d n\u0259tic\u0259sind\u0259 qanunsuz z\u0259bt edil\u0259n torpaqlar\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan-Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin demarkasiya v\u0259 delimitasiyas\u0131, habel\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisind\u0259 qanunsuz sahiblik etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259n ziyan\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n konkret t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. M\u00fc\u0259llif vur\u011fulay\u0131r ki, \u201cqeyd olunanlar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259s\u0259 Erm\u0259nistan \u00f6z separat\u00e7\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini Cavaxetiy\u0259 g\u0259tirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razisind\u0259 t\u0259xribatlar t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259k&#8230;\u201d<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">1993-c\u00fc ild\u0259 Baqramyan ad\u0131na batalyonun h\u0259rbi hey\u0259tinin Suxumid\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi v\u0259h\u015filikl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n Marina \u0130zoriya haz\u0131rda erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Ya\u015ftxua adlanan ke\u00e7mi\u015f Tavisupleba k\u0259ndind\u0259n qa\u00e7a bilm\u0259y\u0259n g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin h\u0259rb\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirildiyi \u0259razid\u0259 2019-cu ild\u0259 erm\u0259ni m\u0259hsuldarl\u0131q bayram\u0131 say\u0131lan \u201cAm\u015fen\u201din ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259 h\u0259m Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi, h\u0259m separat\u00e7\u0131 Abxaziyan\u0131n liderl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u0259st\u0259k, h\u0259m\u00e7inin Abxaziyan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qorunan abxaz dilinin zamanla yox olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. M\u00fc\u0259llif qeyd edir ki, \u201cabxaz dilinin d\u0259, abxaz etnosunun da yox olmas\u0131 Kreml\u0259 d\u0259, Abxaziyan\u0131n erm\u0259ni \u201csahibl\u0259ri\u201dn\u0259 d\u0259 s\u0259rf edir. Dil yoxdursa xalq da yoxdur\u201d.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">M\u0259qal\u0259sind\u0259 2019-cu il yanvar\u0131n 16-da ba\u015f tutan Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin Paris debatlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259n Qintaras Visotskas Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llin\u0259 dair konstruktiv dan\u0131\u015f\u0131qlara h\u0259r zaman haz\u0131r oldu\u011funu, Erm\u0259nistan\u0131n is\u0259 bu dan\u0131\u015f\u0131qlara h\u0259l\u0259 d\u0259 haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir: \u201cYanvar\u0131n 16-dan sonra Erm\u0259nistan panikaya q\u0259rq olma\u011fa ba\u015flad\u0131. M\u0259tbuatda m\u00fcq\u0259dd\u0259s and kimi xat\u0131rlamalar s\u0259sl\u0259ndirilir: Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal olunan \u0259razil\u0259ri t\u0259rk etm\u0259k haqq\u0131 yoxdur, Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f u\u011frunda m\u00fcharib\u0259ni uduzmas\u0131 il\u0259 bar\u0131\u015fmal\u0131 v\u0259 d\u0259rhal Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Respublikas\u0131n\u0131 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131mal\u0131d\u0131r\u201d. Erm\u0259nil\u0259rin \u00f6z c\u0259miyy\u0259tl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonra is\u0259 gileyl\u0259ndiyini bildir\u0259n m\u00fc\u0259llif m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll etm\u0259y\u0259 can atan Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanda mill\u0259t\u00e7ilik abu-havas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndiyini m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259nin g\u00fcc yolu il\u0259 h\u0259ll etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r. Bunu biz bu g\u00fcn, 2020-ci ilin pay\u0131z\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck: erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin t\u0259xribatlar\u0131, i\u015f\u011fal etdiyi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan \u00e7\u0131xmaq ist\u0259m\u0259m\u0259si, bu azm\u0131\u015f kimi \u00fcnvan\u0131m\u0131za s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n \u015fovinistik lozunqlar, \u015eu\u015fada inauqurasiya v\u0259 r\u0259qsl\u0259r, ba\u015f nazirin h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n biz t\u0259r\u0259f\u0259 tu\u015flad\u0131\u011f\u0131 Kala\u015fnikov avtomat\u0131, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyinin utanmadan insafs\u0131zcas\u0131na s\u0259sl\u0259ndirdiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar \u2013 b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r beyn\u0259lxalq h\u00fcquq t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunan Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin azad edilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n ba\u015flanmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. V\u0259 bu vaxt biz n\u0259yi m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik? Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n \u201cs\u00fclhp\u0259rv\u0259r Erm\u0259nistana\u201d qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259 etm\u0259si haqq\u0131nda hayq\u0131rt\u0131lar\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u00fcb&#8230;<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">\u00d6z m\u0259qal\u0259sind\u0259 Qintaras Visotskas h\u0259m\u00e7inin, G\u00fcrc\u00fcstanda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 xo\u015fag\u0259lm\u0259z meyll\u0259rin yaranmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n erm\u0259ni t\u0259xribatlar\u0131ndan da b\u0259hs edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2019-cu il yanvar\u0131n 20-d\u0259, y\u0259ni Az\u0259rbaycanda \u00fcmumxalq h\u00fczn g\u00fcn\u00fc Axalkalaki rayonunun Cavaxeti b\u00f6lg\u0259sind\u0259 h\u0259l\u0259 1995-ci ild\u0259 ucald\u0131lan erm\u0259ni separat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 terror\u00e7usu, Qaraba\u011fda dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 Mixail Avaqyan\u0131n b\u00fcst\u00fcn\u00fcn b\u0259rpadan sonra t\u0259nt\u0259n\u0259li a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ke\u00e7irilib. M\u0259rasimd\u0259 Axalkalakinin meri, G\u00fcrc\u00fcstan parlamentinin mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri, Erm\u0259nistan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 s\u0259firi v\u0259 dig\u0259r r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259r i\u015ftirak edib. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan G\u00fcrc\u00fcstana r\u0259smi etiraz notas\u0131 t\u0259qdim edib, Tbilisid\u0259 separat\u00e7\u0131n\u0131n b\u00fcst\u00fcn\u00fcn s\u00f6k\u00fclm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n mitinql\u0259ri ke\u00e7irilib. Bel\u0259likl\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n erm\u0259ni icmas\u0131 n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 \u00f6lk\u0259daxili v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131larla g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin aras\u0131n\u0131 vurma\u011fa v\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 nifaq yaratma\u011fa c\u0259hd edib.<\/p>\n<p class=\"sizeable\" style=\"text-align: justify;\">Yuxar\u0131da qeyd olunanlardan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, erm\u0259ni separatizmi yaln\u0131z Qaraba\u011fla kifay\u0259tl\u0259nmir. Zaman ke\u00e7dikc\u0259 separat\u00e7\u0131lar erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 b\u00fct\u00fcn torpaqlara \u00f6z iddialar\u0131n\u0131 bildirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bu \u201cfenomen\u201d tarix\u00e7i v\u0259 sosioloqlar, habel\u0259 psixoloq v\u0259 antropoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki zaman ke\u00e7ir, amma art\u0131q Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f separatizm v\u0259 terror\u00e7uluq siyas\u0259ti geni\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259 davam ed\u0259r\u0259k yaln\u0131z C\u0259nubi Qafqaz regionu \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 \u00e7evrilir. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, d\u00fcnya birliyi bu iki anlay\u0131\u015f\u0131n \u2013 erm\u0259ni terrorizmi v\u0259 erm\u0259ni separatizminin n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259 oldu\u011funu sonad\u0259k d\u0259rk etmir.<\/p>\n<p class=\"sizeable\">(ard\u0131 var)<\/p>\n<p class=\"sizeable\"><strong>N\u0259zmin C\u018fF\u018fROVA,\u00a0<\/strong><strong>AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti aparat\u0131n\u0131n M\u0259tbuat v\u0259 informasiya \u015f\u00f6b\u0259si,\u00a0<\/strong><strong>s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/strong><\/p>\n<p>\u00a9 M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.science.az\/\">www.science.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259ll edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131b. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015e\u00fcras\u0131 v\u0259 Ba\u015f Assambleyas\u0131, Avropa \u015euras\u0131 v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n bir s\u0131ra h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq bu dan\u0131\u015f\u0131qlar he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259yib. 30 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycan\u0131n haql\u0131 oldu\u011funu h\u0259r d\u0259f\u0259 etiraf ed\u0259n d\u00fcnya birliyi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32875"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32875"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32877,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32875\/revisions\/32877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}