{"id":33306,"date":"2020-12-29T00:36:29","date_gmt":"2020-12-28T20:36:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=33306"},"modified":"2020-12-29T00:43:54","modified_gmt":"2020-12-28T20:43:54","slug":"m%c9%99shur-amerikali-analitik-haqqin-az-verdiyi-musahib%c9%99d%c9%99-q%c9%99rb-s%c9%99hv-etdi-az%c9%99rbaycan-gucl%c9%99ndi-v%c9%99-%c9%99liyev-haqli-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2020\/12\/29\/m%c9%99shur-amerikali-analitik-haqqin-az-verdiyi-musahib%c9%99d%c9%99-q%c9%99rb-s%c9%99hv-etdi-az%c9%99rbaycan-gucl%c9%99ndi-v%c9%99-%c9%99liyev-haqli-idi\/","title":{"rendered":"M\u0259\u015fhur amerikal\u0131 analitik haqq\u0131n.az verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259: \u201cQ\u0259rb s\u0259hv etdi, Az\u0259rbaycan g\u00fccl\u0259ndi v\u0259 \u018fliyev haql\u0131 idi\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil bir d\u00f6vl\u0259t olaraq u\u011furlu inki\u015faf\u0131n\u0131n bir n\u0259tic\u0259si kimi \u00f6lk\u0259nizin inaml\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Bu s\u00f6zl\u0259ri Ceymstaun Fondunun amerikal\u0131 analitiki Vladimir Sokor haqq\u0131n.az a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cYaln\u0131z 30 il \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan h\u0259l\u0259 m\u00fcst\u0259qil bir \u00f6lk\u0259 deyildi, sad\u0259c\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k bir d\u00f6vl\u0259tin layih\u0259si idi. Ancaq indi bu layih\u0259 parlaq \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat, siyas\u0259t v\u0259 h\u0259rbi sah\u0259 bax\u0131m\u0131ndan g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na sahib olan g\u00fcdr\u0259tli bir \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Bu m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 prezidentlik institutuna \u0259saslanaraq \u0259ld\u0259 edildi. \u00d6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 bundan qaynaqland\u0131&nbsp; v\u0259 bu amil &nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furunun a\u00e7ar\u0131 oldu.Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, prezidentlik institutunun u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259ti prezidentl\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 \u0130lham \u018fliyevin \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259ri olmadan m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u201ddey\u0259 politoloq vur\u011fulad\u0131<\/p>\n<p>&#8220;Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Q\u0259rb\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f bir \u00f6lk\u0259dir&#8221; dedi. &#8211; H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u0259n neft v\u0259 qaz ixrac\u0131n\u0131n q\u0259rb istiqam\u0259tini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. Bu m\u0259nb\u0259l\u0259rin istismar\u0131 Rusiya v\u0259ya dig\u0259rl\u0259ri il\u0259 deyil,m\u0259hz Q\u0259rb \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi.Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin d\u00fcny\u0259vi modeli d\u0259 Q\u0259rb\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259r verir \u201d.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu faktorlara Sokor, Bak\u0131 il\u0259 Ankara aras\u0131ndak\u0131 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kimi vacib bir amilin \u0259lav\u0259 edilm\u0259sini laz\u0131m oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Az\u0259rbaycan\u0131n Q\u0259rb\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Bak\u0131n\u0131n Q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131ndan t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik z\u0259man\u0259ti yoxdur. Bu paradoks Q\u0259rbin Az\u0259rbaycan\u0131 s\u0259hv q\u0259bul etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, son 30 ilin bir reall\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Q\u0259rb Az\u0259rbaycan\u0131 h\u0259qiqi d\u0259y\u0259rind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bilm\u0259di.<\/p>\n<p>\u201cSon ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin qarant\u0131 olmu\u015f T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan haqq\u0131nda d\u00fczg\u00fcn qavray\u0131\u015f n\u00fcmayi\u015f etdirildi ki, bu da a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 Qaraba\u011fdak\u0131 m\u00fcharib\u0259 il\u0259 g\u00f6st\u0259rildi. \u00dcst\u0259lik, Bak\u0131 il\u0259 Ankara aras\u0131ndak\u0131 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259nir \u201d<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck xarici s\u0259rmay\u0259\u00e7i oldu. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti SOCAR, T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131na \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131r. Bunlar Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259ri, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan \u0130zmir yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Star neft emal\u0131 zavodudur v\u0259 son ill\u0259rd\u0259 TANAP qaz k\u0259m\u0259ridir. M\u0259hz TANAP say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Rusiyan\u0131 qabaqlayaraq T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck qaz ixracat\u00e7\u0131s\u0131 oldu. Bu h\u0259m bir layih\u0259, h\u0259m bir konsepsiya, h\u0259m d\u0259 ilkin bir s\u0259rmay\u0259dir.&nbsp; Socor, &#8220;TANAP-\u0131n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi (SGC) fikrini xilas etdiyini s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar&#8221; Avropa bu qaz ixrac mar\u015frutunu qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011fursuz v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259siz c\u0259hdl\u0259r g\u00f6st\u0259rdi. Bununla birlikd\u0259, SGC yaradark\u0259n Avropa Birliyi Nabucco il\u0259 oldu\u011fu kimi \u00f6z enerji layih\u0259l\u0259rini d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259diyini g\u00f6st\u0259rdi. Ancaq Az\u0259rbaycan qaz ixrac\u0131 layih\u0259sini Avropaya h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259yi bacard\u0131. Bel\u0259likl\u0259, bu \u00f6lk\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc bir t\u0259r\u0259fda\u015fa \u00e7evrildi. Ankaran\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 z\u0259man\u0259t verm\u0259si minn\u0259tdarl\u0131q deyil, \u00f6z d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiy\u0259nin \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fczg\u00fcn ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259kdir. V\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlar\u0131 onun \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f inki\u015faf imkanlar\u0131 a\u00e7d\u0131. &#8221;<\/p>\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015fan Sokor, Az\u0259rbaycan ordusunun m\u00fck\u0259mm\u0259l d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rdiyini vur\u011fulad\u0131. \u201cPrezident \u0130lham \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 vur\u011fulay\u0131rd\u0131 ki, h\u0259rbi g\u00fcc h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn qanuni xarici siyas\u0259t al\u0259tidir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 torpaqlar\u0131 azad etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn qanuni metodlardan istifad\u0259 etdiyini, qondarma beyn\u0259lxalq birliyin v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259min etm\u0259kd\u0259n imtina ed\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259, Bak\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq normalar v\u0259 qanunlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259rbi g\u00fcc t\u0259tbiq ed\u0259c\u0259yini bildirirdi. Bu, tam olaraq Qaraba\u011fda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rdi \u201ddey\u0259 politoloq \u0259mindir.<\/p>\n<p>Ekspert xat\u0131rlad\u0131b ki, 27 ildir ki, Az\u0259rbaycan Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin AT\u018fT-in Minsk qrupu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259ll olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131r. Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n haql\u0131 oldu\u011funu q\u0259bul etdi, lakin \u0259l\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 geri qaytarmaq h\u00fcququnu h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259di. Ancaq Erm\u0259nistan dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015feyi etdi. X\u00fcsusil\u0259 son iki ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan h\u00f6kum\u0259ti q\u0259sd\u0259n s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na mane oldu. Erm\u0259nistan\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidentl\u0259ri &#8211; K\u00f6\u00e7\u0259ryan v\u0259 Sarkisyan yaln\u0131z AT\u018fT-in Minsk qrupu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llini t\u0259qlid etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f, yaln\u0131z dan\u0131\u015f\u0131qlarda i\u015ftirak etdikl\u0259ri g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc yaratm\u0131\u015fd\u0131lar. Pa\u015finyan\u0131n is\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259n \u00e7\u0259kildi<br \/>\nHalbuki Az\u0259rbaycan, \u0259ksin\u0259, \u0259vv\u0259ll\u0259r he\u00e7 m\u00fczakir\u0259 masas\u0131nda olmayan yeni t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcrd\u00fc. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Q\u0259rb diplomatlar\u0131 Pa\u015finyandan problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259sini t\u0259l\u0259b etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir \u015fey etm\u0259di. H\u0259ms\u0259drl\u0259rd\u0259n he\u00e7 biri Erm\u0259nistan prezidentin\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 mane\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyini dem\u0259yib, baxmayaraq ki, Q\u0259rb dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesini iflic ed\u0259nin \u0130r\u0259van oldu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Analitik qeyd edir ki, Q\u0259rb ictimaiyy\u0259ti aras\u0131nda hakim m\u00f6vqenin g\u00fcc t\u0259tbiqinin he\u00e7 bir halda yolverilm\u0259z oldu\u011fu fikridir. \u201cQ\u0259rb hesab edir ki, siyasi m\u00fcbahis\u0259l\u0259r h\u0259rbi yolla h\u0259ll edil\u0259 bilm\u0259z. Ancaq bu t\u0259miz riyakarl\u0131qd\u0131r. Az\u0259rbaycan bu q\u0259rar\u0131n yalan oldu\u011funu inand\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut etdi. Siyasi h\u0259ll \u00fc\u00e7\u00fcn ilkin \u015f\u0259rtl\u0259r yaradan d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131ndak\u0131 h\u0259rbi g\u00fccd\u00fcr. H\u0259rbi g\u00fcc problemin siyasi h\u0259llind\u0259n \u0259vv\u0259ldir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin yaln\u0131z h\u0259rbi-siyasi h\u0259lli oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259rk\u0259n tamamil\u0259 haql\u0131 idi. V\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259r iki m\u0259rh\u0259l\u0259ni ke\u00e7ib: h\u0259rbi v\u0259 siyasi. B\u00fct\u00fcn bunlar m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259llin\u0259 dair diplomatik s\u0259yl\u0259rin n\u0259tic\u0259siz qalmas\u0131ndan sonra edildi. Dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n u\u011fursuz olmas\u0131na, birincisi, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri, ikincisi, Q\u0259rbin Erm\u0259nistana t\u0259sirinin olmamas\u0131 s\u0259b\u0259b oldu.<\/p>\n<p>\u201cBu g\u00fcn Bak\u0131da Q\u0259rb\u0259 inam s\u0259viyy\u0259sinin niy\u0259 azald\u0131\u011f\u0131 tamamil\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259ndir. \u015e\u0259rti Q\u0259rb yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259nin inam\u0131n\u0131 itirdi v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 diplomatik v\u0259 h\u0259rbi prosesl\u0259rd\u0259n k\u0259narda tapd\u0131 v\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259kd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259 bilm\u0259di. B\u00f6lg\u0259 aktorlar\u0131 &#8211; Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n irad\u0259li bir q\u0259rar verildi. Erm\u0259nistan bu proses\u0259 yaln\u0131z uduzan t\u0259r\u0259f kimi qat\u0131ld\u0131. H\u0259r \u015fey\u0259 Bak\u0131, Ankara v\u0259 Moskva aras\u0131nda q\u0259rar verildi \u201ddey\u0259 politoloq hesab edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil bir d\u00f6vl\u0259t olaraq u\u011furlu inki\u015faf\u0131n\u0131n bir n\u0259tic\u0259si kimi \u00f6lk\u0259nizin inaml\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Bu s\u00f6zl\u0259ri Ceymstaun Fondunun amerikal\u0131 analitiki Vladimir Sokor haqq\u0131n.az a\u00e7\u0131qlay\u0131b. \u201cYaln\u0131z 30 il \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan h\u0259l\u0259 m\u00fcst\u0259qil bir \u00f6lk\u0259 deyildi, sad\u0259c\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k bir d\u00f6vl\u0259tin layih\u0259si idi. Ancaq indi bu layih\u0259 parlaq \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":33315,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[421],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33306"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33306"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33317,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33306\/revisions\/33317"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}