{"id":34498,"date":"2021-02-22T12:01:18","date_gmt":"2021-02-22T08:01:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=34498"},"modified":"2021-02-22T12:01:18","modified_gmt":"2021-02-22T08:01:18","slug":"insan-beyninin-m%c9%99lumat-tutumu-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99rdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/02\/22\/insan-beyninin-m%c9%99lumat-tutumu-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99rdir\/","title":{"rendered":"\u0130nsan beyninin m\u0259lumat tutumu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsan beyni Britaniya Ensiklopediyas\u0131 v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 bir ensiklopediyadak\u0131 m\u0259lumatlardan 5 d\u0259f\u0259 art\u0131\u011f\u0131n\u0131 yadda saxlamaq qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir. Aliml\u0259rin beyinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ehtiyac olsa da, m\u0259lum oldu\u011fu q\u0259d\u0259ri il\u0259, komp\u00fcter terminologiyas\u0131 il\u0259 des\u0259k insan beynin\u0259 3-d\u0259n 1000 terabayta q\u0259d\u0259r m\u0259lumat yerl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, 900 il tarix qeyd olunmu\u015f Britaniya Milli arxivi c\u0259mi 70 terabayt h\u0259cmind\u0259dir.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n h\u0259yat\u0131 boyu neyronlar daim inki\u015fafda olurlar. Uzun ill\u0259r boyunca aliml\u0259r sinir toxumalar\u0131n\u0131n v\u0259 neyronlar\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 b\u0259rpa olmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz hesab edirdil\u0259r. Ancaq bunun bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131 elm\u0259 ayd\u0131n oldu. \u0130nsan b\u0259d\u0259ninin dig\u0259r toxumalar\u0131 kimi neyronlarda insan\u0131n h\u0259yat\u0131 boyu inki\u015faf edir. Bu fakt beyinin v\u0259 onun x\u0259st\u0259likl\u0259rinin t\u0259dqiq olunmas\u0131nda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 yaratd\u0131. M\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v neyronlarda m\u0259lumat m\u00fcxt\u0259lif s\u00fcr\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Neyronlar\u0131n n\u00f6v\u00fc el\u0259 d\u0259 \u00e7ox deyil v\u0259 onlarda m\u0259lumat\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si saniy\u0259d\u0259 0.5-l\u0259 120 metr aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, beynin daxilind\u0259 100 milyarda q\u0259d\u0259r sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri (neyron) v\u0259 1 trilyon glial adlanan h\u00fcceyr\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. Beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin ham\u0131s\u0131 eyni tipli deyil, 10.000-\u0259 yax\u0131n m\u00fcxt\u0259lif beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri vard\u0131r. Beynin h\u0259r bir sinir h\u00fcceyr\u0259si, t\u0259xmin\u0259n, 40.000 sinir qov\u015faq n\u00f6qt\u0259sin\u0259 ba\u011flan\u0131r. H\u0259r neyron m\u0259lumatlar\u0131n 4.7 bitini tutur.V\u0259 bu neyronlar\u0131n h\u0259r biri 10.000 d\u0259n\u0259 \u00fczv\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259 yarad\u0131r. Bu m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bir insan\u0131n \u00fcmumi yadda\u015f\u0131n\u0131n 1 milyon gigabayt oldu\u011fu q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259ldil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259r hans\u0131 bir m\u0259lumat yadda\u015f\u0131m\u0131zda\u00a0 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir yer \u00a0tutur. Bizim xatir\u0259l\u0259rimiz d\u0259 informasiyad\u0131r, dem\u0259li, insan beyni s\u0259rt disk kimi m\u0259hdud h\u0259cm\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u0130nformasiya il\u0259 insan yadda\u015f\u0131n\u0131 tamamil\u0259 y\u00fckl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq v\u0259 bu y\u00fckl\u0259\u00a0\u00a0 ya\u015famaq son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u011f\u0131r olard\u0131. Beyninizin potensial\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan beyni Britaniya Ensiklopediyas\u0131 v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 bir ensiklopediyadak\u0131 m\u0259lumatlardan 5 d\u0259f\u0259 art\u0131\u011f\u0131n\u0131 yadda saxlamaq qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir. Aliml\u0259rin beyinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ehtiyac olsa da, m\u0259lum oldu\u011fu q\u0259d\u0259ri il\u0259, komp\u00fcter terminologiyas\u0131 il\u0259 des\u0259k insan beynin\u0259 3-d\u0259n 1000 terabayta q\u0259d\u0259r m\u0259lumat yerl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, 900 il tarix qeyd olunmu\u015f Britaniya Milli arxivi c\u0259mi 70 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":34499,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34498"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34498"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34501,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34498\/revisions\/34501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}