{"id":34505,"date":"2021-02-21T12:05:45","date_gmt":"2021-02-21T08:05:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=34505"},"modified":"2021-02-22T12:05:53","modified_gmt":"2021-02-22T08:05:53","slug":"21-fevral-beyn%c9%99lxalq-ana-dili-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/02\/21\/21-fevral-beyn%c9%99lxalq-ana-dili-gunudur\/","title":{"rendered":"21 fevral &#8211; Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. 1999-cu ilin noyabr\u0131nda Banqlade\u015f s\u0259firinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n fevral\u0131n 21-i Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc elan edilib.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc 1952-ci il fevral\u0131n 21-d\u0259 Banqlade\u015fin Benqal \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00f6z ana dilinin r\u0259smi dil olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan 4 t\u0259l\u0259b\u0259nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si hadis\u0259sini bir daha insanlar\u0131n xatir\u0259sind\u0259 canland\u0131r\u0131r. Bel\u0259 ki, 1952-ci il fevral\u0131n 21-22-d\u0259 Pakistanda benqal dilinin qada\u011fan edilm\u0259sin\u0259 etiraz olaraq ke\u00e7iril\u0259n aksiyada polis v\u0259 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 4 n\u0259f\u0259r \u015f\u0259hid olmu\u015fdu. Banqlade\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri fevral\u0131n 21-ni m\u0259hz h\u0259min \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti kimi ana dili g\u00fcn\u00fc adland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcraci\u0259t edibl\u0259r. UNESCO-nun ba\u015f konfrans\u0131nda 21 fevral &#8211; Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc elan olunub v\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 bildirilib ki, h\u0259min g\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, universitetl\u0259rd\u0259 ana dilinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r, konfranslar, seminarlar ke\u00e7irilsin.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada m\u0259hv olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n dill\u0259rin qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r il ke\u00e7iril\u0259n Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259s\u0259 \u00f6z do\u011fma dilinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259k, onunla q\u00fcrur duymaq, onu qorumaq, inki\u015faf etdirm\u0259k h\u00fcququ oldu\u011funu bir daha xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n<p>Dil h\u0259r bir mill\u0259tin maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi irsini qoruyan v\u0259 inki\u015faf etdir\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 g\u00fccl\u00fc vasit\u0259dir. Ana dili insan\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259minin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259, m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil almas\u0131nda, soyda\u015flar\u0131 il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. \u0130nsan\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck rolu olan ana dilinin h\u0259r hans\u0131 b\u0259han\u0259 il\u0259 qada\u011fan olunmas\u0131 is\u0259 cinay\u0259tdir. Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259si bu cinay\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259yir.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0BMT-nin sayt\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, builki Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc \u201cT\u0259hsil\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxdilliliyin inki\u015faf etdirilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusuna h\u0259sr edilib.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar UNESCO-nun Ba\u015f direktoru Odre Azule d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. M\u00fcraci\u0259td\u0259 qeyd olunur ki, Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u0259v\u0259zsiz s\u0259rv\u0259ti olan dil m\u00fcxt\u0259lifliyini v\u0259 \u00e7oxdilliliyi qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259la f\u00fcrs\u0259tdir. Bu il bayram d\u00fcnyan\u0131n b\u00f6hranla \u00fczl\u0259\u015fdiyi bir d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 1,5 milyard \u015fagird m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259k imkan\u0131ndan m\u0259hrum oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsild\u0259 b\u0259rab\u0259rsizliyin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si daha da art\u0131b, bir \u00e7oxu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259saf\u0259d\u0259n t\u0259hsil \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait bel\u0259 yarad\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda u\u015fa\u011fa ana dili bilikl\u0259rind\u0259n d\u0259y\u0259rli bir s\u0259rv\u0259t kimi istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n \u00e7oxdilli t\u0259hsil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilir. Beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259 UNESCO dil m\u00fcxt\u0259lifliyinin h\u0259yat\u0131m\u0131zda g\u00fcnd\u0259lik bir h\u0259qiq\u0259t olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 ana dilinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, i\u015fl\u0259k dil\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 yol tapmas\u0131 dilimizin g\u00f6z\u0259l bilicisi, mahir natiq ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin dilin qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. Bu siyas\u0259tin \u0259sas\u0131 h\u0259l\u0259 1970-ci ild\u0259 qoyulub: Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259min il Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) 50 illik yubileyind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Az ke\u00e7m\u0259mi\u015f bu dil d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 d\u0259 yol a\u00e7\u0131b. Az\u0259rbaycan SSR-in 1978-ci il Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi q\u0259bul edilm\u0259si is\u0259 h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259 olub.<\/p>\n<p>2002-ci il sentyabr\u0131n 30-da \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Qanunun q\u0259bul edilm\u0259si Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi i\u015fl\u0259dilm\u0259si, onun t\u0259tbiqi, qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 milli-m\u0259d\u0259ni \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 daha bir add\u0131m olub. Bu s\u0259n\u0259d \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131m\u0131za v\u0259 onun dilin\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z m\u0259h\u0259bb\u0259tinin, qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Haz\u0131rda bu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri Prezident \u0130lham \u018fliyev u\u011furla davam etdirm\u0259kd\u0259dir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Milli Ensiklopediyas\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131n\u0131n yeni t\u0259rkibinin t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin elektron m\u0259kanda daha geni\u015f istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncamlar\u0131, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r dilimizin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck qay\u011f\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. 1999-cu ilin noyabr\u0131nda Banqlade\u015f s\u0259firinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n fevral\u0131n 21-i Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc elan edilib. Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc 1952-ci il fevral\u0131n 21-d\u0259 Banqlade\u015fin Benqal \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00f6z ana dilinin r\u0259smi dil olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan 4 t\u0259l\u0259b\u0259nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si hadis\u0259sini bir daha insanlar\u0131n xatir\u0259sind\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":34506,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34505"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34505"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34508,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34505\/revisions\/34508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}