{"id":35003,"date":"2021-03-31T01:33:00","date_gmt":"2021-03-30T21:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=35003"},"modified":"2021-03-31T01:46:53","modified_gmt":"2021-03-30T21:46:53","slug":"31-mart-az%c9%99rbaycan-xalqinin-soyqirimi-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/03\/31\/31-mart-az%c9%99rbaycan-xalqinin-soyqirimi-gunudur\/","title":{"rendered":"31 mart -Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixinin \u0259n a\u011f\u0131r v\u0259 faci\u0259li s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n bol\u015fevikl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcnd\u0259n 103 il ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>\u0130ki y\u00fcz ildir ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 soyq\u0131r\u0131mlara m\u0259ruz qal\u0131blar. Bel\u0259 ki, 1918-ci ilin mart ay\u0131nda, \u0259sas\u0259n erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olan v\u0259 m\u0259\u015fhur olmayan Stepan \u015eaumyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi, vaxtil\u0259 Bak\u0131 Xalq Komissarlar\u0131 Sovetinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259yin etdiyi v\u0259 \u0259lind\u0259 Bak\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259t c\u0259ml\u0259\u015f\u0259n bol\u015fevik d\u0259st\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131na faci\u0259li z\u0259rb\u0259 vurdular. &#8220;B\u00f6y\u00fck erm\u0259nistan&#8221; d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq ideyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eaumyan dinc sakinl\u0259r\u0259 h\u00fccum etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131m Bak\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015eamax\u0131, Quba, \u0130r\u0259van, Z\u0259ng\u0259zur, Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Qars b\u00f6lg\u0259l\u0259rini d\u0259 \u0259hat\u0259 etdi. 1918-ci ilin ilk be\u015f ay\u0131 \u0259rzind\u0259 t\u0259kc\u0259 Qubada x\u00fcsusi v\u0259h\u015filikl\u0259 20000-d\u0259n art\u0131q insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Erm\u0259nil\u0259r h\u0259m\u00e7inin, Qubada ya\u015fayan yerli y\u0259hudi v\u0259 l\u0259zgil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259tliam t\u00f6r\u0259tdil\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin h\u00f6kum\u0259ti erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1918-ci ild\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 yaratm\u0131\u015f, Komissiyan\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin xalq\u0131n yadda\u015f\u0131nda hifz edilm\u0259si v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. M\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ruslar, y\u0259hudil\u0259r, polyaklar, g\u00fcrc\u00fcl\u0259r v\u0259 h\u0259tta erm\u0259nil\u0259r olmaqla, h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131n\u0131n t\u0259msil olundu\u011fu F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 s\u00fcbutlar \u0259sas\u0131nda dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259n 194 n\u0259f\u0259r bar\u0259sind\u0259 cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7d\u0131 v\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Bak\u0131da 24 v\u0259 \u015eamax\u0131da t\u0259xmin\u0259n 100 n\u0259f\u0259r h\u0259bs olundu.<\/p>\n<p>Qubada k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q 1 aprel 2007-ci ild\u0259 torpaq i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259fn olunma n\u0259tic\u0259sind\u0259 orada 400-d\u0259n art\u0131q insan\u0131n qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdir. Onlar\u0131n 50-d\u0259n \u00e7oxu u\u015faq, 100 &#8211; d\u0259n \u00e7oxu qad\u0131n, qalanlar\u0131 is\u0259 ya\u015fl\u0131 ki\u015fil\u0259r idi. Burada az\u0259rbaycanl\u0131larla yana\u015f\u0131, l\u0259zgi, y\u0259hudi, tatar v\u0259 dig\u0259r mill\u0259tl\u0259rinin v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 d\u0259fn olunmu\u015flar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn yad edilm\u0259si ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 hal-haz\u0131rda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0131r\u011f\u0131n v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.&nbsp; Lakin Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra bu proses dayand\u0131r\u0131ld\u0131, ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin sona q\u0259d\u0259r t\u0259hqiq edilm\u0259sinin v\u0259 ona m\u00fcvafiq siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z 80 il sonra &#8211; 1998-ci il mart\u0131n 26-da \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin F\u0259rman\u0131nda h\u0259min d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r\u0259 adekvat siyasi qiym\u0259t verildi v\u0259 31 mart \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan edildi. H\u0259min vaxtdan etibar\u0259n h\u0259r il mart\u0131n 31-i Az\u0259rbaycanda Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir.<\/p>\n<p>31 mart tarixi, 1918-ci ilin mart\u0131nda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixinin \u0259n a\u011f\u0131r v\u0259 faci\u0259li s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n bol\u015fevikl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcnd\u0259n 103 il ke\u00e7ir. \u0130ki y\u00fcz ildir ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 soyq\u0131r\u0131mlara m\u0259ruz qal\u0131blar. Bel\u0259 ki, 1918-ci ilin mart ay\u0131nda, \u0259sas\u0259n erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olan v\u0259 m\u0259\u015fhur olmayan Stepan \u015eaumyan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi, vaxtil\u0259 Bak\u0131 Xalq Komissarlar\u0131 Sovetinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":35004,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35003"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35003\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35054,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35003\/revisions\/35054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}