{"id":35539,"date":"2021-04-27T02:22:31","date_gmt":"2021-04-26T22:22:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=35539"},"modified":"2021-04-27T02:22:32","modified_gmt":"2021-04-26T22:22:32","slug":"aliml%c9%99r-koronovirusla-beyin-z%c9%99d%c9%99l%c9%99nm%c9%99-mexanizmini-mu%c9%99yy%c9%99nl%c9%99sdiribl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/04\/27\/aliml%c9%99r-koronovirusla-beyin-z%c9%99d%c9%99l%c9%99nm%c9%99-mexanizmini-mu%c9%99yy%c9%99nl%c9%99sdiribl%c9%99r\/","title":{"rendered":"Aliml\u0259r koronovirusla beyin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 mexanizmini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiribl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Britaniyal\u0131 v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259li aliml\u0259r, COV\u0130D-19-un x\u0259st\u0259liy\u0259 m\u0259ruz qalanlarda nevroloji a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u0259 t\u0259siri mexanizmini t\u0259dqiq etmi\u015fl\u0259r . \u00d6nc\u0259ki t\u0259dqiqatlar COV\u0130D 19-un b\u00f6yr\u0259k, \u00fcr\u0259k, a\u011fciy\u0259r v\u0259 beyin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Habel\u0259, koronovirusa m\u0259ruz qalan x\u0259st\u0259l\u0259r tez-tez idrak poz\u011funlu\u011fu, yuxusuzluq, narahatl\u0131q v\u0259 dig\u0259r nevroloji simptomlardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r. Ancaq koronavirusun beyin\u0259 nec\u0259 \u201cyol tapd\u0131\u011f\u0131\u201d mexanizmi bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131 \u00f6yr\u0259nilm\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, COV\u0130D 19-un beyin\u0259 t\u0259sirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn S\u00fcrix v\u0259 Liverpul Universitetl\u0259rinin aliml\u0259ri genetik c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f si\u00e7anlar\u0131 insan hACE2 reseptoruna virusun m\u00fcxt\u0259lif dozalar\u0131 il\u0259 yoluxdurublar. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rib ki, burundan yeridildikd\u0259n yeddi g\u00fcn sonra virus qoxu lampas\u0131 (olflaktor lampa da deyilir \u2013 red.) vasit\u0259sil\u0259 beyin\u0259 daxil olub. Daha y\u00fcks\u0259k dozalarda aliml\u0259r virusun ba\u015f v\u0259 onur\u011fa beyind\u0259 \u00a0geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bununla da, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar beynin \u00f6n hiss\u0259sind\u0259 virusa yoluxma zaman\u0131 pozula bil\u0259c\u0259k yadda\u015f, diqq\u0259t v\u0259 icra funksiyalar\u0131ndan m\u0259sul olan korteksin bir ne\u00e7\u0259 b\u00f6lg\u0259sinin oldu\u011funu qeyd edibl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, COVID-19-un bir \u00e7ox nevroloji simptomlar\u0131n\u0131 onlar m\u0259hz bununla izah etmi\u015fl\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, infeksiya onlar\u0131n i\u015fini poza bil\u0259r v\u0259 bununla da yuxusuzluq, yadda\u015f poz\u011funlu\u011fu v\u0259 dig\u0259r nevroloji simptomlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, koronovirusdan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n u\u015faqlarda beyind\u0259 (insulta q\u0259d\u0259r), sinir toxumas\u0131nda v\u0259 onur\u011fa z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 kimi t\u0259hl\u00fck\u0259li nevroloji sindromlar\u0131n inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi m\u0259lum oldu.<\/p>\n<p><strong>iz.ru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Britaniyal\u0131 v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259li aliml\u0259r, COV\u0130D-19-un x\u0259st\u0259liy\u0259 m\u0259ruz qalanlarda nevroloji a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u0259 t\u0259siri mexanizmini t\u0259dqiq etmi\u015fl\u0259r . \u00d6nc\u0259ki t\u0259dqiqatlar COV\u0130D 19-un b\u00f6yr\u0259k, \u00fcr\u0259k, a\u011fciy\u0259r v\u0259 beyin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Habel\u0259, koronovirusa m\u0259ruz qalan x\u0259st\u0259l\u0259r tez-tez idrak poz\u011funlu\u011fu, yuxusuzluq, narahatl\u0131q v\u0259 dig\u0259r nevroloji simptomlardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r. Ancaq koronavirusun beyin\u0259 nec\u0259 \u201cyol tapd\u0131\u011f\u0131\u201d mexanizmi bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35539"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35540,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35539\/revisions\/35540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}