{"id":36022,"date":"2021-05-19T01:49:35","date_gmt":"2021-05-18T21:49:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=36022"},"modified":"2021-05-19T01:50:42","modified_gmt":"2021-05-18T21:50:42","slug":"riyaziyyatcilar-ikinci-dunya-muharib%c9%99si-zamani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/05\/19\/riyaziyyatcilar-ikinci-dunya-muharib%c9%99si-zamani\/","title":{"rendered":"Riyaziyyat\u00e7\u0131lar  \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Riyaziyyat b\u00fct\u00fcn elml\u0259rin a\u00e7ar\u0131d\u0131r, fizika, kimya, co\u011frafiyada \u00f6z \u00a0t\u0259tbiqini tap\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259. M\u00fcharib\u0259l\u0259rin gedi\u015fini \u0259sas\u0259n i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin ordusunun, texnologiyalar\u0131n\u0131n, v\u0259saitinin, t\u0259bii v\u0259 insan resurslar\u0131n\u0131n h\u0259cmi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirirdi.<\/p>\n<p>Amma b\u0259z\u0259n\u00a0 \u0259sas amil tamamil\u0259 f\u0259rqlidir \u2014 intelekt. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 riyaziyyat\u00e7\u0131lar yaln\u0131z silahlar\u0131n inki\u015faf\u0131nda i\u015ftirak etmirdil\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox f\u0259rqli \u00a0v\u0259 x\u00fcsusi v\u0259zif\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259y\u0259 f\u0259al k\u00f6m\u0259k edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>20-ci \u0259srin ilk iki onilliyi \u0259rzind\u0259 Almaniya riyaziyyat sah\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n m\u0259rk\u0259zi olmu\u015fdur. Bu, \u0259sas\u0259n, Henri Puankarenin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra \u0259n b\u00f6y\u00fck riyaziyyat\u00e7\u0131 olan David Gilbertin xidm\u0259tidir. M\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 (\u0131nvariantlar\u0131n n\u0259z\u0259riyy\u0259si, \u00fcmumi c\u0259br, riyaziyyi fizika, inteqral t\u0259nlikl\u0259r, riyaziyyat \u0259saslar\u0131) i\u015ftirak etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Gilbert 20-ci \u0259srd\u0259 riyaziyyat\u0131n inki\u015faf istiqam\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n 23 riyazi problem siyah\u0131s\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 tan\u0131n\u0131r. Gilbert il\u0259 yana\u015f\u0131, Feliks Kleyn, Herman Minkovski, Dirixle, Rixard Dedekind kimi m\u0259\u015fhur\u00a0 riyaziyyat\u00e7\u0131lar, G\u00f6ttinqen Universitetind\u0259 \u00a0Gauss v\u0259 Riman t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini davam etdir\u0259r\u0259k, Almaniyan\u0131 riyaziyyat\u0131n \u00a0gibl\u0259sin\u0259 \u00e7evirmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin, bir \u00e7ox aliml\u0259r h\u0259m yer \u00fcz\u00fcnd\u0259, h\u0259m d\u0259 havada m\u0259rmil\u0259rin \u0259n optimal paylanmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra b\u0259zi k\u0259\u015ffl\u0259r m\u00fclki istifad\u0259y\u0259 ke\u00e7di. X\u00fcsusil\u0259, Turingin, Fon \u00a0Braunun v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r aliml\u0259rin i\u015fl\u0259ri \u00a0reaktiv t\u0259yyar\u0259l\u0259r, atom energetikas\u0131 v\u0259 komp\u00fcter \u00a0texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00a0prosesind\u0259 \u00f6z t\u0259tbiqini tap\u0131blar.<\/p>\n<p><em><strong>habr.com.ru<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Riyaziyyat b\u00fct\u00fcn elml\u0259rin a\u00e7ar\u0131d\u0131r, fizika, kimya, co\u011frafiyada \u00f6z \u00a0t\u0259tbiqini tap\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n silahl\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259. M\u00fcharib\u0259l\u0259rin gedi\u015fini \u0259sas\u0259n i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin ordusunun, texnologiyalar\u0131n\u0131n, v\u0259saitinin, t\u0259bii v\u0259 insan resurslar\u0131n\u0131n h\u0259cmi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirirdi. Amma b\u0259z\u0259n\u00a0 \u0259sas amil tamamil\u0259 f\u0259rqlidir \u2014 intelekt. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 riyaziyyat\u00e7\u0131lar yaln\u0131z silahlar\u0131n inki\u015faf\u0131nda i\u015ftirak etmirdil\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox f\u0259rqli \u00a0v\u0259 x\u00fcsusi v\u0259zif\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259y\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36022"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36022"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36024,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36022\/revisions\/36024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}