{"id":36848,"date":"2021-07-08T12:37:03","date_gmt":"2021-07-08T08:37:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=36848"},"modified":"2021-07-08T13:55:24","modified_gmt":"2021-07-08T09:55:24","slug":"iqtisadiyyatda-yeni-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99-qarabag-iqtisadiyyati-dovriyy%c9%99y%c9%99-qayidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/08\/iqtisadiyyatda-yeni-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99-qarabag-iqtisadiyyati-dovriyy%c9%99y%c9%99-qayidir\/","title":{"rendered":"\u0130qtisadiyyatda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259: Qaraba\u011f iqtisadiyyat\u0131 d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 qay\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/08\/iqtisadiyyatda-yeni-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99-qarabag-iqtisadiyyati-dovriyy%c9%99y%c9%99-qayidir\/16256906031404127732_1000x669\/\" rel=\"attachment wp-att-36862\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-36862\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/16256906031404127732_1000x669-225x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"170\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/16256906031404127732_1000x669-225x300.jpeg 225w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/16256906031404127732_1000x669.jpeg 501w\" sizes=\"(max-width: 170px) 100vw, 170px\" \/><\/a>Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn 2021-2030-cu ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni bir strateji m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 daxil olub. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n iqtisadi strategiya v\u0259 d\u0259rin islahatlar \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi q\u00fcdr\u0259tinin daha da artaca\u011f\u0131na, m\u00fcasir h\u0259yat standartlar\u0131na \u0259saslanan y\u00fcks\u0259k sosial rifah c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015faca\u011f\u0131na z\u0259min yarad\u0131b. \u00d6lk\u0259 Prezidentinin \u201cAz\u0259rbaycan 2030: Sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201d bar\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131nda da bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259t kimi yana\u015f\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n Milli Prioritetl\u0259rd\u0259 vur\u011fulan\u0131r ki, milli iqtisadiyyat\u0131m\u0131z qlobal iqtisadiyyat\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si oldu\u011fundan, xarici m\u00fchitd\u0259n t\u0259sirl\u0259n\u0259 bilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n daxili v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259li, makroiqtisadi sabitlik daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259lidir. \u00d6lk\u0259d\u0259 makroiqtisadi sabitliyin v\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 yeni reall\u0131qlara uy\u011fun b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131na \u0259saslanan fiskal \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, mexanika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Emin Ba\u011f\u0131rov deyib.<\/p>\n<p>O, s\u00f6hb\u0259tinin davam\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan 2030: Sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201dd\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulan v\u0259zif\u0259l\u0259rin davaml\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irildiyini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqla b\u0259rab\u0259r, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n parlaq Q\u0259l\u0259b\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rin \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131n\u0131n, yeni beyn\u0259lxalq v\u0259 regional n\u0259qliyyat-logistika d\u0259hlizl\u0259rinin imkanlar\u0131ndan faydalanma\u011f\u0131n da respublikam\u0131z\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259kan ver\u0259c\u0259yini bildirib: \u201cBu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 regionda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin, sabitliyin, rifah\u0131n v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n formala\u015fmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf etm\u0259si C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259ti olan Az\u0259rbaycan\u0131n region iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumi arxitekturas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259 rolunu daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov daha sonra qeyd edib ki, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 cari ilin ilk 5 ay\u0131nda \u00dcDM 0,8 faiz art\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 qeyri-neft sektoru ilk 4,5 faiz y\u00fcks\u0259lib. Qeyri-neft s\u0259nayesinin \u00dcDM-d\u0259 x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi son be\u015f ild\u0259 14,4 faizd\u0259n 17,9 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u2013 bitki\u00e7ilikd\u0259 v\u0259 heyvandarl\u0131qda da art\u0131m olub. Bundan ba\u015fqa, informasiya v\u0259 rabit\u0259 xidm\u0259tl\u0259rind\u0259 v\u0259 p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u0259ld\u0259 edilib. \u0130lin ilk d\u00f6rd ay\u0131nda qeyri-neft ixrac\u0131 27 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00f6lk\u0259miz COVID-19 pandemiyas\u0131 t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalsa da, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259xribatlar\u0131na cavab olaraq V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sini ya\u015fasa da, iqtisadiyyat b\u00f6hranla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259yib. \u018fksin\u0259, bu sah\u0259 dinamik inki\u015faf\u0131n\u0131, dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlaya bilib. Buna, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, apar\u0131lan d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259tin, eyni zamanda, son 18 il \u0259rzind\u0259 yarad\u0131lan iqtisadi t\u0259m\u0259lin m\u00f6vcudlu\u011fu n\u0259tic\u0259sind\u0259 nail olunub.<\/p>\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda, eyni zamanda, bildirib ki, Qaraba\u011f\u0131n reinteqrasiyas\u0131 da iqtisadi art\u0131mda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayacaq. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirdiyi kimi, azad edilmi\u015f torpaqlarda geni\u015fmiqyasl\u0131 tikinti-quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 start verilm\u0259si b\u00f6y\u00fck iqtisadi canlanmaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00dcDM-in 3 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 10,4 faiz, m\u0259d\u0259n\u00e7\u0131xarma s\u0259nayesinin 5,3 faiz, emal s\u0259nayesinin 4,3 faiz, turizmin 5,5 faiz, n\u0259qliyyat xidm\u0259tl\u0259rinin 4,9 faiz artaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda m\u00fch\u00fcm bir m\u0259qama da toxunub: \u201cPrezident \u0130lham \u018fliyevin 2021-ci il 7 iyul tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 iqtisadi rayonlar\u0131n yeni b\u00f6lg\u00fcs\u00fc t\u0259sdiql\u0259nib. S\u0259n\u0259dd\u0259 haz\u0131rda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, z\u0259ruri infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildiyi bildirilib, eyni zamanda, h\u0259min \u0259razil\u0259rin z\u0259ngin iqtisadi potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n t\u0259mizl\u0259n\u0259n rayonlar\u0131n iqtisadi rayonlar \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131n\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259ndiyi diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Xat\u0131rlad\u0131m ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n F\u0259rmanla Az\u0259rbaycanda 10 iqtisadi rayonun haz\u0131rda 14-\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259bii ki, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 parlaq Q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 torpaqlar\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Qaraba\u011f iqtisadi rayonu (Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259ri, A\u011fcab\u0259di, A\u011fdam, B\u0259rd\u0259, F\u00fczuli, Xocal\u0131, Xocav\u0259nd, \u015eu\u015fa v\u0259 T\u0259rt\u0259r rayonlar\u0131) v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonu (C\u0259bray\u0131l, K\u0259lb\u0259c\u0259r, Qubadl\u0131, La\u00e7\u0131n v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131) yarad\u0131lmas\u0131 da bunun bariz ifad\u0259sidir. Bu, h\u0259m d\u0259 o dem\u0259kdir ki, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 bundan sonra bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, iqtisadiyyat\u0131n regional v\u0259 sektoral strukturu d\u0259yi\u015fir, habel\u0259 Qaraba\u011f iqtisadiyyat\u0131 d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 qay\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Alim a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131n sonunda beyn\u0259lxalq reytinq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi u\u011furlar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildiyini d\u0259 vur\u011fulay\u0131b. Bildirib ki, respublikam\u0131z apar\u0131lan islahatlara g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda \u201cDoing Business\u201dd\u0259 191 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 28-ci yeri tutur. D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumunun \u0130nkl\u00fcziv \u0130nki\u015faf \u0130ndeksi \u00fczr\u0259 74 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda Az\u0259rbaycan 3-c\u00fc yerd\u0259dir. Qlobal R\u0259qab\u0259tlilik \u0130ndeksind\u0259 is\u0259 141 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 58-ci yeri tutur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn \u201c\u0130qtisadi Azadl\u0131q \u0130ndeksi 2021\u201d hesabat\u0131nda 178 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 38-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. Respublikam\u0131z ilk d\u0259f\u0259 \u201cOrta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azad\u201d (\u201cModerately Free\u201d) \u00f6lk\u0259l\u0259r kateqoriyas\u0131ndan \u201c\u018fsas\u0259n azad\u201d (\u201cMostly Free\u201d) \u00f6lk\u0259l\u0259r kateqoriyas\u0131na y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n<p><em>https:\/\/azertag.az\/xeber<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn 2021-2030-cu ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni bir strateji m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 daxil olub. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n iqtisadi strategiya v\u0259 d\u0259rin islahatlar \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi q\u00fcdr\u0259tinin daha da artaca\u011f\u0131na, m\u00fcasir h\u0259yat standartlar\u0131na \u0259saslanan y\u00fcks\u0259k sosial rifah c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015faca\u011f\u0131na z\u0259min yarad\u0131b. \u00d6lk\u0259 Prezidentinin \u201cAz\u0259rbaycan 2030: Sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201d bar\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[421],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36848"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36848"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36866,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36848\/revisions\/36866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}