{"id":37039,"date":"2021-07-28T13:45:00","date_gmt":"2021-07-28T09:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=37039"},"modified":"2021-07-29T14:19:54","modified_gmt":"2021-07-29T10:19:54","slug":"fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/28\/fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib\/","title":{"rendered":"Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Texnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 qar\u015f\u0131da duran aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 edib"},"content":{"rendered":"<p>27 iyul 2021-ci il tarixd\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA)&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.frteb.science.gov.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Tex\u00adnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259si<\/a>nin (FRTEB) \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti onlayn iclas\u0131 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 FRTEB \u00fczr\u0259 AMEA-n\u0131n h\u0259qiqi v\u0259 m\u00fcxbir \u00fczvl\u0259ri, elmi m\u00fc\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259l\u0259rin ba\u015f direktorlar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131 direktorlar\u0131, direktor m\u00fca\u00advin\u00adl\u0259\u00adri, el\u00admi katibl\u0259ri, icti\u00admaiy\u00ady\u0259t\u00adl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6\u00adb\u0259\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin r\u0259h\u00adb\u0259r\u00adl\u0259\u00adri, eyni zamanda respublikan\u0131n bir s\u0131ra nazirlikl\u0259rinin n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259ri, m\u00fcvafiq m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri i\u015fti\u00adrak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259&nbsp;<strong>Radiasiya Probleml\u0259ri \u0130nstitutu<\/strong>nun (RP\u0130) ba\u015f direktoru, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fcz\u00adv\u00fc&nbsp;<strong>\u0130slam Mustafayev<\/strong>in \u201cAz\u0259rbaycanda radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi: m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, m\u00f6vcud elmi-tex\u00adniki potensial v\u0259 onun art\u0131r\u0131lmas\u0131 yollar\u0131\u201d m\u00f6vzusunda elmi m\u0259ruz\u0259si iclas i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na t\u0259q\u00addim olunub.<\/p>\n<p>M\u0259ruz\u0259\u00e7i diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, Az\u0259rbay\u00adcan \u0259ra\u00adzi\u00adsinin co\u011frafi m\u00f6vqeyinin v\u0259 iqtisadi inki\u00ad\u015fa\u00adf\u0131\u00adn\u0131n spesifik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, onun \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck bir his\u00ads\u0259\u00ad\u00adsini \u0259hat\u0259 etm\u0259si ikili t\u0259yinatl\u0131 n\u00fcv\u0259 ma\u00adte\u00adrial\u00adlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n radioaktiv madd\u0259l\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 eh\u00ad\u00adti\u00adma\u00adl\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 bu kimi hallar m\u00fc\u00ad\u015fa\u00adhi\u00add\u0259 olunur. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Alim 2021-2025-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f \u201cRadiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 Milli elektron m\u0259lumat bazas\u0131n\u0131n ya\u00adra\u00add\u0131l\u00admas\u0131, radiasiya riskl\u0259rinin G\u0130S-d\u0259 t\u0259sviri v\u0259 onlar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 mexanizminin i\u015fl\u0259nilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusu \u00fczr\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlardan dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Sonra RP\u0130-nin laboratoriya m\u00fcdiri, fizika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent&nbsp;<strong>Famil H\u00fcmb\u0259tov&nbsp;<\/strong>Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi, Milli N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 M\u0259rk\u0259zi, RP\u0130-nin v\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hal\u00adlar Nazirliyinin N\u00fcv\u0259 v\u0259 Radioloji F\u0259aliyy\u0259tin T\u0259nziml\u0259n\u00adm\u0259\u00adsi \u00dczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyi t\u0259r\u0259fin\u00add\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u2013 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, Z\u0259ngi\u00adlan, F\u00fczuli, Qubadl\u0131, C\u0259bray\u0131l v\u0259 Xocav\u0259nd rayonlar\u0131nda apar\u0131lan radioloji v\u0259 ekoloji monitorinq bar\u0259\u00add\u0259 m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p>AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti,&nbsp;akademik&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.science.gov.az\/forms\/deystvitelnyie-chlenyi\/1108\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Rasim \u018fliquliyev<\/a>&nbsp;er\u00adm\u0259\u00adni i\u015f\u011fal\u00ad\u00e7\u0131\u00adla\u00adr\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rin z\u0259ngin yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259rinin talan edilm\u0259si, \u0259razil\u0259rimizin minalanmas\u0131, qanunsuz qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 fonunda regionun k\u0259skin ekoloji v\u0259 radioaktiv \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7\u0131b. Qeyd edib ki, \u00f6lk\u0259 Pre\u00adzi\u00adden\u00adti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, \u201cya\u015f\u0131l c\u0259miyy\u0259t\u201din formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, innovativ eko\u00adsis\u00adte\u00admin yarad\u0131lmas\u0131, azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d v\u0259 \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d konsepsiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi \u00f6lk\u0259mizin radiasiya probleml\u0259rinin h\u0259lli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 sistemli yana\u015fma t\u0259l\u0259b edir v\u0259 aliml\u0259rimizin qar\u015f\u0131s\u0131nda prioritet v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyur.<\/p>\n<p>\u0130clasda radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 kompleks mul\u00adti\u00addissiplinar t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda onlayn monitorinq sisteminin yarad\u0131lmas\u0131, 2021-2025-ci elmi t\u0259dqiqat planlar\u0131na \u201cRadiasiya t\u0259h\u00adl\u00fc\u00adk\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 Milli elektron m\u0259lumat bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131, radiasiya riskl\u0259rinin G\u0130S-d\u0259 t\u0259s\u00advi\u00adri v\u0259 onlar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 mexanizminin i\u015fl\u0259nilm\u0259si\u201d multidissiplinar m\u00f6vzusunun daxil edil\u00adm\u0259\u00adsi bar\u0259d\u0259 t\u0259klifl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>Daha sonra AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc&nbsp;<strong>Namiq C\u0259lilov&nbsp;<\/strong>v\u0259 fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, professor&nbsp;<strong>N\u0259riman \u0130smay\u0131lov&nbsp;<\/strong><strong>\u015eamax\u0131 Astrofizika R\u0259s\u0259dxanas\u0131<\/strong>nda (\u015eAR) astronomik m\u00fc\u015fahi\u00add\u0259\u00adl\u0259r, imkanlar, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 perspektivl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259ruz\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Vur\u011fulan\u0131b ki, 2008-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda r\u0259s\u0259dxanada infrastruktur yenid\u0259n qurulub, 2 m-lik teleskopun idaretm\u0259 sistemi yenil\u0259nib, m\u00fcasir i\u015f\u0131q q\u0259buledicil\u0259rinin t\u0259tbiqi v\u0259 cihazlar\u0131n t\u0259k\u00admi\u00adl\u00adl\u0259\u015fdirilm\u0259si say\u0259sind\u0259 r\u0259s\u0259dxanada astronomik m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda&nbsp;kosmik s\u0259naye\u00adnin&nbsp;yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259&nbsp;inki\u015faf\u0131&nbsp;\u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 \u015eAR-\u0131n m\u00fcmk\u00fcn t\u00f6h\u00adf\u0259\u00adl\u0259\u00adri, onun \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yax\u0131n kosmosun, kosmik f\u0259zan\u0131n v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin t\u0259dqiqinin apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas\u00adl\u0131 texniki imkanlara, real co\u011frafi m\u00f6vqey\u0259 v\u0259 elmi kadr potensial\u0131na malik olmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6l\u00adk\u0259\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin apar\u0131c\u0131 elmi t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 birg\u0259 t\u0259dqiqatlar h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Ya\u00ad\u00adx\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u015eAR-da kosmik peykl\u0259rd\u0259, pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131nda v\u0259 yer\u00fcst\u00fc poliqonlarda apa\u00adr\u0131lan spektrofotometrik \u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f t\u0259svirl\u0259r \u0259sas\u0131nda atmosferin kim\u00ady\u0259vi aerozol \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin, transs\u0259rh\u0259d hava ax\u0131nlar\u0131n\u0131n m\u0259saf\u0259d\u0259n monitorinqinin ke\u00e7iril\u00adm\u0259\u00adsi, proqnozunun verilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r prioritet istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k elmi t\u0259dqiqat planlar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Akademik Rasim \u018fliquliyev kosmik s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan elmi\u00adnin prioritetl\u0259ri fonunda astronomik ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131na xidm\u0259t etm\u0259si\u00adnin, astroinformatika, astrostatistikaya aid t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131n, \u0259ld\u0259 olunan m\u0259lumatlar\u0131n r\u0259q\u0259m\u00ad\u00adsal\u00adla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, IV s\u0259naye inqilab\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na uy\u011fun olaraq s\u00fcni intellekt v\u0259&nbsp;ma\u015f\u0131n t\u0259liminin t\u0259tbiq olun\u00adma\u00ads\u0131\u00adn\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131b. Alim astroinformatika, astrostatistika sah\u0259l\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 kadr\u00adla\u00adr\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n z\u0259ruri oldu\u011funu qeyd edib.<\/p>\n<p>M\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 Milli Hidrometeorologiya Xidm\u0259tinin r\u0259is m\u00fcavi\u00adni&nbsp;<strong>Rafiq Verdiyev<\/strong>, F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin N\u00fcv\u0259 v\u0259 Radioloji F\u0259aliyy\u0259tin T\u0259nzim\u00adl\u0259n\u00adm\u0259\u00adsi \u00dczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyinin r\u0259isi&nbsp;<strong>V\u00fcqar H\u00fcseynov<\/strong>, Milli N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri, aka\u00adde\u00admik&nbsp;<a href=\"http:\/\/science.gov.az\/forms\/deystvitelnyie-chlenyi\/1124\">Adil Q\u0259ribov<\/a>, Pe\u015f\u0259 X\u0259st\u0259likl\u0259ri Klinikas\u0131n\u0131n ba\u015f h\u0259kimi, tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru&nbsp;<strong>Sevda X\u0259lilova<\/strong>, akademik&nbsp;<strong>\u018fnv\u0259r N\u0259hm\u0259tov<\/strong>, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczvl\u0259ri&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>\u018fmina\u011fa Sad\u0131qov<\/strong>,&nbsp;<strong>Bilal Bilalov<\/strong>,&nbsp;<strong>V\u0259li H\u00fcseynov<\/strong>,&nbsp;<strong>\u00c7ingiz \u018fliyev<\/strong>,&nbsp;<strong>Oqtay S\u0259m\u0259dov<\/strong>&nbsp;v\u0259&nbsp;<strong>\u0130smay\u0131l \u0130smay\u0131lov<\/strong>&nbsp;\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k r\u0259y v\u0259 t\u0259klifl\u0259rini s\u0259sl\u0259ndiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Daha sonra AMEA-n\u0131n 27 may 2021-ci il tarixli \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda 2022-2030-cu ill\u0259rd\u0259 elmin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 milli strategi\u00adya\u00adn\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d m\u00fcvafiq q\u0259rarlar\u0131n\u0131n icras\u0131ndan ir\u0259\u00adli g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fan aka\u00addemik Rasim \u018fliquliyev qeyd edib ki, tor\u00adpaq\u00adlar\u0131m\u0131z\u0131n erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilm\u0259si, da\u011f\u0131\u00add\u0131l\u00adm\u0131\u015f \u0259razi\u00adl\u0259r\u00add\u0259 iri\u00admiqyasl\u0131 quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015f\u00adlan\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259\u00admiz\u00add\u0259 apa\u00adr\u0131\u00adlan inno\u00ad\u00advativ islahatlar, bilikl\u0259r iqti\u00adsa\u00addiy\u00adyat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, smart texnologiyalara \u0259saslanan infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131, &nbsp;IV s\u0259naye inqi\u00adla\u00adb\u0131\u00adn\u0131n Az\u0259rbaycanda Regional M\u0259rk\u0259zinin yara\u00add\u0131l\u00adma\u00ads\u0131, ener\u00adji t\u0259h\u00adl\u00fc\u00ad\u00ad\u00adk\u0259\u00adsizliyin\u0259 dair layih\u0259l\u0259rin h\u0259\u00adya\u00adta ke\u00e7irilm\u0259si, d\u00fcnyan\u0131n qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 di\u00adg\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259\u00adl\u0259r\u00ad\u00adl\u0259 ba\u011f\u00adl\u0131 Az\u0259rbaycan elminin, habel\u0259 FRTEB-in m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi, taley\u00fckl\u00fc v\u0259\u00adzi\u00adf\u0259l\u0259r dayan\u0131r. Akademik qeyd edib ki, h\u0259min v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si B\u00f6lm\u0259nin elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rini \u00f6z kadr potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, prioritet elmi istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 diqq\u0259ti art\u0131rmaq, beyn\u0259lxalq elmi \u0259laq\u0259l\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 m\u00fcasir elmi-texnoloji nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259saslanmaqla t\u0259dqiqatlar aparma\u011f\u0131 z\u0259ruri edir.<\/p>\n<p>B\u00f6lm\u0259nin \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 AMEA-n\u0131n 27 may 2021-ci il tarixli \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin 09 iyul 2021-ci il tarixli \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda 2022-2030-cu ill\u0259rd\u0259 el\u00admin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 milli strategiyan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d q\u0259rar\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259\u00adzi\u00adf\u0259\u00adl\u0259rin B\u00f6lm\u0259nin elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 t\u0259klifl\u0259rinin haz\u0131rlanaraq FRTEB-\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u00fcvafiq q\u0259rarlar q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>Daha sonra B\u00f6lm\u0259nin \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycan-Yaponiya Dostluq M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri, D\u00fcnya Az\u0259rbay\u00adcan\u00adl\u0131\u00adla\u00adr\u0131n\u0131 \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, AB\u015e-\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cSociety for Information Display\u201d C\u0259miy\u00ady\u0259\u00adti\u00adnin f\u0259xri \u00fczv\u00fc, Yaponiya Maye Kristal C\u0259miyy\u0259tinin \u201cTexnoloji \u0130nki\u015faf M\u00fckafat\u0131\u201dn\u0131n laureat\u0131, doktor X\u0259lil K\u0259l\u0259nt\u0259rin AMEA-n\u0131n F\u0259xri doktoru se\u00e7ilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn R\u0259yas\u0259t Hey\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259sat\u0259t qald\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul olunub.<\/p>\n<p>\u0130clasda \u201cAMEA-n\u0131n X\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d jurnal\u0131n\u0131n fizika-texnika v\u0259 riyaziyyat elml\u0259ri seriyas\u0131n\u0131n \u201cFizika v\u0259 astronomiya\u201d burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tind\u0259, h\u0259m\u00e7inin RP\u0130-nin strukturunda v\u0259 Elmi \u015furas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 qism\u0259n d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si, akademik As\u0259f Hac\u0131yevin 70 illik, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc S\u0259lim\u0259 Mehdiyevan\u0131n v\u0259 texnika elml\u0259ri doktoru, professor Oqtay N\u00fcsr\u0259tovun 80 illik yubileyl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, akademik Bahadur Ta\u011f\u0131yevin biblioqrafiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rarlar q\u0259bul edilib.<\/p>\n<p>Sonra&nbsp;\u201cMolecular Cell Biology\u201d&nbsp;(\u201cMolekulyar h\u00fcceyr\u0259 biologiyas\u0131\u201d) kitab\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b.&nbsp;<strong>Biofizika \u0130nstitutu<\/strong>nun ba\u015f direktoru, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc&nbsp;<strong>Oktay Qas\u0131mov&nbsp;<\/strong>m\u0259lumat verib ki, \u201cMolekulyar h\u00fcceyr\u0259 biologiyas\u0131\u201d Massa\u00e7u\u00adsetts Texnologiya \u0130nstitutunun,&nbsp;Harvard, Kornel v\u0259 Kaliforniya universitetl\u0259rinin&nbsp;tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131b.&nbsp;Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bestsellerin 2016-c\u0131 ild\u0259 \u201cSpringer\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n 8-ci n\u0259\u015fri biotibb, molekulyar h\u00fcceyr\u0259 sah\u0259sind\u0259 son ill\u0259rin eksperimental t\u0259dqiqatlar\u0131na \u0259saslanan m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunan bu kitab biofizika, biokimya, fiziologiya, molekulyar biologiya, h\u00fcceyr\u0259 biologiyas\u0131, tibb v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 ixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli d\u0259rs v\u0259saitidir. Kitab\u0131 Az\u0259rbaycan dilin\u0259 Biofizika \u0130nstitutunun icra\u00e7\u0131 direktoru, biologiya elml\u0259ri doktoru&nbsp;<strong>K\u0259rim Qas\u0131mov<\/strong>&nbsp;t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib.<\/p>\n<p>Akademik Rasim \u018fliquliyev biofizika v\u0259 molekulyar biologiya texno\u00adlo\u00adgi\u00adya\u00adla\u00adr\u0131 kimi yeni, eyni zamanda \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n elmi istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 aid qa\u00adbaq\u00adc\u0131l biliyi \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n d\u0259rs v\u0259saitinin Az\u0259rbaycan dilin\u0259 akademik s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmas\u0131n\u0131, bu sah\u0259d\u0259 ana dilli elmi terminologiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 aliml\u0259rimizin m\u00fch\u00fcm u\u011furu kimi d\u0259y\u0259r\u00adl\u0259n\u00addirib. Alim qeyd edib ki, yeni elmi bilikl\u0259rin g\u0259tirilm\u0259si, onlar\u0131n akademik platformadan t\u0259hsil\u0259, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rin\u0259 daxil edilm\u0259si, eyni zamanda elm v\u0259 t\u0259hsilin inteqrasiyas\u0131, t\u0259hsilin m\u0259zmunun qabaqc\u0131l elmi bilikl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>FRTEB-in Elmi \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dri elmin dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan aliml\u0259rimizi d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tiril\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259ri, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rini Az\u0259rbayc\u00adan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib geni\u015f elmi ictimaiyy\u0259tin, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin m\u00fc\u0259llim-t\u0259l\u0259b\u0259 hey\u0259tinin istifa\u00add\u0259\u00adsi\u00adn\u0259 verm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. H\u0259m\u00e7inin, AMEA il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyi aras\u0131nda xarici dill\u0259rd\u0259 olan d\u0259rslikl\u0259rin, d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rinin t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 n\u0259\u015fri istiqam\u0259tind\u0259 \u0259m\u0259k\u00adda\u015f\u00adl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si, apar\u0131lan i\u015fl\u0259rin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si istiqa\u00adm\u0259\u00adtind\u0259 t\u0259klifl\u0259rini s\u0259sl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc, Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin T\u0259tbiqi Riyaziyyat Elmi-T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun direktoru,&nbsp;akademik&nbsp;<strong>Fikr\u0259t \u018fliyev<\/strong>&nbsp;T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Riyaziy\u00adyat C\u0259miyy\u0259tinin \u201cTWMS Journal Pure and Applied Mathematics\u201d jurnal\u0131n\u0131n impakt faktor almas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib. Qeyd edib ki, jurnal \u201cRiyaziyyat\u201d kateqori\u00adyas\u0131nda 330 beyn\u0259lxalq n\u0259\u015fr ara\u00ads\u0131n\u00adda 43-c\u00fc yerd\u0259 (Q1 b\u00f6lm\u0259sind\u0259), \u201cT\u0259tbiqi riyaziyyat\u201d kateqoriyas\u0131nda 265 beyn\u0259lxalq n\u0259\u015fr aras\u0131nda 84-c\u00fc yerd\u0259 (Q2 b\u00f6lm\u0259sind\u0259) q\u0259rarla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Akademik Rasim \u018fliquliyev AMEA-n\u0131n prezidenti, akademik&nbsp;<a href=\"http:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/deystvitelnyie-chlenyi\/53\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ramiz Mehdiyev<\/a>in v\u0259 FRTEB-in \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131ndan jurnal\u0131n redaksiya hey\u0259tini v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131 elmimizin \u0259lam\u0259tdar u\u011furu m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edib.<\/p>\n<p>FRTEB-in \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 bir s\u0131ra kadr m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini m\u00fczakir\u0259 edib, m\u00fcvafiq q\u0259rarlar q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>Sonda h\u0259lli vacib olan cari m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub, suallar cavabland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<div class='entry-gallery'><div id=\"carousel-1\" class=\"single-carousel carousel slide carousel-37039\" data-ride=\"carousel\"><ol class='carousel-indicators'><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"0\" class=\"active\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"1\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"2\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"3\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"4\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"5\" class=\"\"><\/li><\/ol><div class='carousel-inner'><div class=\"carousel-item item active\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/28\/fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib\/rasim_bolme_iclas1627480935\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"570\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Rasim_Bolme_iclas1627480935.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Rasim_Bolme_iclas1627480935.jpg 570w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Rasim_Bolme_iclas1627480935-300x184.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 570px) 100vw, 570px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/28\/fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib\/8426_1627473999\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"547\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/8426_1627473999.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/8426_1627473999.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/8426_1627473999-300x192.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 547px) 100vw, 547px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/28\/fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib\/5438_1627473999\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"526\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/5438_1627473999.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/5438_1627473999.jpg 676w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/5438_1627473999-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 526px) 100vw, 526px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/28\/fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib\/5097_1627473999\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"526\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/5097_1627473999.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/5097_1627473999.jpg 676w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/5097_1627473999-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 526px) 100vw, 526px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/28\/fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib\/4468_1627473999\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"544\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/4468_1627473999.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/4468_1627473999.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/4468_1627473999-300x193.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/07\/28\/fizika-riyaziyyat-v%c9%99-texnika-elml%c9%99ri-bolm%c9%99sinin-umumi-yigincagi-qarsida-duran-aktual-m%c9%99s%c9%99l%c9%99l%c9%99ri-muzakir%c9%99-edib\/3135_1627473999\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"544\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/3135_1627473999.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/3135_1627473999.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/3135_1627473999-300x193.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/a><\/div><\/div>\n<a class=\"carousel-control-prev\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"prev\">\n    <span class=\"carousel-control-prev-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Previous<\/span>\n  <\/a>\n\n      <a class=\"carousel-control-next\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"next\">\n    <span class=\"carousel-control-next-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Next<\/span>\n  <\/a>\n    \n    <\/div><\/div>\n<p>\u00a9 M\u0259nb\u0259:&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.frteb.science.gov.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">frteb.science.gov.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>27 iyul 2021-ci il tarixd\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA)&nbsp;Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Tex\u00adnika Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin (FRTEB) \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti onlayn iclas\u0131 ke\u00e7irilib. T\u0259dbird\u0259 FRTEB \u00fczr\u0259 AMEA-n\u0131n h\u0259qiqi v\u0259 m\u00fcxbir \u00fczvl\u0259ri, elmi m\u00fc\u0259s\u00adsi\u00ads\u0259l\u0259rin ba\u015f direktorlar\u0131 v\u0259 icra\u00e7\u0131 direktorlar\u0131, direktor m\u00fca\u00advin\u00adl\u0259\u00adri, el\u00admi katibl\u0259ri, icti\u00admaiy\u00ady\u0259t\u00adl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6\u00adb\u0259\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin r\u0259h\u00adb\u0259r\u00adl\u0259\u00adri, eyni zamanda respublikan\u0131n bir s\u0131ra nazirlikl\u0259rinin n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":37049,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37039"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37039"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37054,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37039\/revisions\/37054"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}