{"id":37084,"date":"2021-08-01T23:28:11","date_gmt":"2021-08-01T19:28:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=37084"},"modified":"2021-08-01T23:28:51","modified_gmt":"2021-08-01T19:28:51","slug":"qeyri-neft-sektorunun-inkisafi-iqtisadiyyatin-sax%c9%99l%c9%99ndirilm%c9%99si-siyas%c9%99tinin-m%c9%99ntiqi-n%c9%99tic%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/08\/01\/qeyri-neft-sektorunun-inkisafi-iqtisadiyyatin-sax%c9%99l%c9%99ndirilm%c9%99si-siyas%c9%99tinin-m%c9%99ntiqi-n%c9%99tic%c9%99sidir\/","title":{"rendered":"Qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si siyas\u0259tinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Bu ilin ilk yar\u0131s\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 39 milyard 915 milyon manatl\u0131q v\u0259 ya \u0259vv\u0259lki ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2,1 faiz \u00e7ox \u00fcmumi daxili m\u0259hsul istehsal edilib. \u0130qtisadiyyat\u0131n neft-qaz sektorunda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r 4,7 faiz azalsa da, qeyri- neft-qaz sektorunda 5,1 faiz art\u0131b. \u018fhalinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcDM 3 987,6 manata b\u0259rab\u0259r olub. S\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n f\u0259rdi sahibkarlar t\u0259r\u0259find\u0259n 23,1 milyard manatl\u0131q s\u0259naye m\u0259hsulu istehsal edilib. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 fiziki \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00fcnyan\u0131n 169 \u00f6lk\u0259si il\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib, 100 \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u0259hsul ixrac olunub, 156 \u00f6lk\u0259d\u0259n idxal edilib.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Postpandemiya d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259rinin obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rin n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpd\u0131\u011f\u0131 bir \u015f\u0259raitd\u0259 bel\u0259 u\u011furlu g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyil. Bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, COVID-19 virusu il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, h\u0259m\u00e7inin V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si getdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan layih\u0259l\u0259rin dayan\u00add\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131n, sosial-iqtisadi islahatlar\u0131n davaml\u0131 olaraq ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin, son 17 ild\u0259 yarad\u0131lan m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l\u0259, g\u00fccl\u00fc bazaya \u0259saslanman\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, mexanika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Emin Ba\u011f\u0131rov a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib.<\/p>\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov qeyd edib ki, pandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcdrik siyas\u0259ti il\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259rd\u0259ki sosial-iqtisadi nailiyy\u0259tl\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 qorunub saxlan\u0131l\u0131b, xarici iqtisadi t\u0259sirl\u0259r neytralla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bu za\u00adman iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n minimuma endirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 icra olunan layih\u0259l\u0259r bu ilin 6 ay\u0131nda m\u00fcsb\u0259t sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n minimuma endirilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 qeyri-neft sektoru\u00adnun inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, s\u0259nayenin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 strukturunun t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, qeyri-neft s\u0259nayesinin ixrac potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, enerjid\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259n, y\u00fcks\u0259k \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaradan r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli s\u0259naye istehsa\u00adl\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, habel\u0259 yeni istehsal sah\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n haz\u0131rlanma\u00ads\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, Az\u0259rbaycanda qeyri- neft-qaz sektoru \u00fczr\u0259 yet\u0259rli pozitiv n\u0259tic\u0259\u20135,1 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov fikirl\u0259rinin davam\u0131nda bildirib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n regionda g\u00fccl\u00fc s\u0259naye m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131na dair 2015-2020-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirib. M\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, pandemiya v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 baxmayaraq, respublikada qeyri-neft s\u0259nayesi \u0259n y\u00fcks\u0259k templ\u0259rl\u0259 y\u00fcks\u0259lib v\u0259 \u00f6t\u0259n il bu sah\u0259d\u0259 12,5 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n proqramda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan v\u0259zif\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u0259naye sah\u0259l\u0259ri modernl\u0259\u015fdirilib v\u0259 strukturu t\u0259kmill\u0259\u015fdirilib, y\u00fcks\u0259k \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaradan r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli, elmtutumlu v\u0259 innovativ istehsal sah\u0259l\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq, qeyri-neft s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 s\u0259naye parklar\u0131 v\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n davam etdirilm\u0259si, rezidentl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, yeni i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131mas\u0131 da qeyri- neft-qaz sektorunda m\u0259hsul istehsal\u0131 art\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131n sonunda deyib: \u201cBu g\u00fcn \u00f6lk\u0259nin s\u0259naye parkla\u00adr\u0131nda y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn rezidentl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b, vergi v\u0259 g\u00f6m\u00adr\u00fck sah\u0259sind\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r t\u0259tbiq edilib. Bel\u0259 ki, s\u0259naye parklar\u0131n\u0131n rezidentl\u0259ri qeydiyyata al\u0131nd\u0131qlar\u0131 tarixd\u0259n 7 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 \u0259mlak, torpaq, g\u0259lir v\u0259 ya m\u0259nf\u0259\u0259t vergil\u0259rind\u0259n, istehsal m\u0259qs\u0259dil\u0259 idxal etdikl\u0259ri texnikan\u0131n, texnoloji avadan\u00adl\u0131qlar\u0131n v\u0259 qur\u011fular\u0131n idxal\u0131 zaman\u0131 \u018fDV-d\u0259n v\u0259 g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131ndan azad olunublar. Bundan ba\u015fqa, s\u0259naye parklar\u0131nda d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti hesab\u0131na m\u00fcasir infrastruktur yara\u00add\u0131l\u0131b, sahibkarlar\u0131n v\u0259saitl\u0259rini investisiya qoyulu\u015funa y\u00f6n\u0259ltm\u0259l\u0259ri t\u0259min edilib.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 qlobal b\u0259laya \u00e7ev\u00adrilmi\u015f koronavirus pandemiyas\u0131 il\u0259 apa\u00adr\u0131lan s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcbariz\u0259nin daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259, Qaraba\u011fda apar\u0131lan b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rinin geni\u015fmiqyasl\u0131 xarakter almas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, iqtisadiyyat\u0131n xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong><em>\u201cXalq q\u0259zeti\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ilin ilk yar\u0131s\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 39 milyard 915 milyon manatl\u0131q v\u0259 ya \u0259vv\u0259lki ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2,1 faiz \u00e7ox \u00fcmumi daxili m\u0259hsul istehsal edilib. \u0130qtisadiyyat\u0131n neft-qaz sektorunda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r 4,7 faiz azalsa da, qeyri- neft-qaz sektorunda 5,1 faiz art\u0131b. \u018fhalinin h\u0259r n\u0259f\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00dcDM 3 987,6 manata b\u0259rab\u0259r olub. S\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37084"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37084"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37086,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37084\/revisions\/37086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}