{"id":37169,"date":"2021-08-04T12:20:00","date_gmt":"2021-08-04T08:20:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=37169"},"modified":"2021-08-06T12:21:14","modified_gmt":"2021-08-06T08:21:14","slug":"akademik-rasim-%c9%99liquliyev-olk%c9%99mizd%c9%99-radiasiya-t%c9%99hluk%c9%99sizliyi-uzr%c9%99-milli-monitorinq-sisteminin-yaradilmasi-ucun-elmi-texnoloji-potensiali-s%c9%99f%c9%99rb%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/08\/04\/akademik-rasim-%c9%99liquliyev-olk%c9%99mizd%c9%99-radiasiya-t%c9%99hluk%c9%99sizliyi-uzr%c9%99-milli-monitorinq-sisteminin-yaradilmasi-ucun-elmi-texnoloji-potensiali-s%c9%99f%c9%99rb%c9%99r\/","title":{"rendered":"Akademik Rasim \u018fliquliyev: \u201c\u00d6lk\u0259mizd\u0259 radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 milli monitorinq sisteminin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn elmi-texnoloji potensial\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r etm\u0259liyik\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA)\u00a0<a href=\"http:\/\/frteb.science.gov.az\/az\/news\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Tex\u00adnika Elml\u0259ri B\u00f6l\u00ad\u00adm\u0259si<\/a>nin (FRTEB) \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti onlayn iclas\u0131nda\u00a0<a href=\"http:\/\/irp.science.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Radiasiya Probleml\u0259ri \u0130ns\u00adti\u00adtu\u00adtu<\/a>nun (RP\u0130) ba\u015f direktoru, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fcz\u00adv\u00fc\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/chlenyikorrespondentyi\/2006\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0130slam Mustafayev<\/a>in \u201cAz\u0259rbaycanda ra\u00ad\u00addiasi\u00adya t\u0259h\u00adl\u00fc\u00adk\u0259\u00adsizliyi: m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, m\u00f6vcud elmi-tex\u00adniki potensial v\u0259 onun art\u0131r\u0131lmas\u0131 yollar\u0131\u201d m\u00f6v\u00adzu\u00adsun\u00adda elmi m\u0259ruz\u0259si dinl\u0259nilib.<\/p>\n<p>Alim vur\u011fulay\u0131b ki, XX \u0259srin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq d\u00fcnyada Atom energetikas\u0131n\u0131n v\u0259 ra\u00ad\u00addiasi\u00adya texnologiyalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 v\u0259 praktikada geni\u015f istifad\u0259 olunmas\u0131 son n\u0259tic\u0259d\u0259 \u0259ha\u00adli\u00adnin v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sini b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet prob\u00adlem\u00ad\u00adl\u0259r\u00ad\u00add\u0259n birin\u0259 \u00e7evirib. Bu f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259si fizika, kimya, biologiya, ekologiya, riyaziyyat, t\u0259ba\u00adb\u0259t, qi\u00adda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi kimi \u00e7oxsayl\u0131 elmi istiqam\u0259tl\u0259rin qov\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n multidissiplinar bir sa\u00adh\u0259dir. Proble\u00admin \u0259sas\u0131nda atom energetikas\u0131n\u0131n v\u0259 radiasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 fo\u00adnunda insan sa\u011f\u00ad\u00adlam\u00adl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin ionla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u00fcalanman\u0131n t\u0259sirind\u0259n m\u00fchafiz\u0259 etm\u0259k kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 \u00e7oxsah\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli dayan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam Mustafayev, h\u0259m\u00e7inin radiasiya t\u0259hl\u00fck \u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fki\u00adla\u00adt\u0131\u00adn\u0131n \u00e7oxillik t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131b. Bildirib ki, BMT radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 \u00f6z si\u00adya\u00ads\u0259tini, elmi-praktiki f\u0259aliyy\u0259tini, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iki qurumunun \u2013 Atom Enerjisi \u00fcz\u00adr\u0259 Beyn\u0259lxalq Agentliyin (AEBA) v\u0259 radiasiyan\u0131n t\u0259sirinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 Elmi Komit\u0259sinin si\u00adma\u00ad\u00ads\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, AEBA d\u00fcnyan\u0131n n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131 v\u0259 n\u00fcv\u0259 enerjisind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li isti\u00adfa\u00add\u0259\u00adsin\u00add\u0259 elmi v\u0259 texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 forum kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Onun q\u0259bul etdiyi proq\u00adramlar n\u00fcv\u0259 enerjisinin, elm v\u0259 texnologiyan\u0131n s\u00fclh yolu il\u0259 t\u0259tbiq olun\u00adma\u00ads\u0131\u00adn\u0131, habel\u0259 n\u00fcv\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, radiasiya m\u00fchafiz\u0259si standartlar\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259\u015fviq edir.<\/p>\n<p>RP\u0130-nin ba\u015f direktoru n\u00fcv\u0259 texnologiyas\u0131, n\u00fcv\u0259 qa\u00e7aqmal\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar, habel\u0259 bey\u00ad\u00adn\u0259lxalq v\u0259 regional terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti fonunda qlobal radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259\u00ads\u0259\u00adl\u0259l\u0259rini \u015f\u0259rh edib.<\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259td\u0259n dan\u0131\u015fan m\u0259ruz\u0259\u00e7i vur\u00ad\u011fu\u00adla\u00ady\u0131b ki, radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Avropa Qon\u015fuluq Siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanla Avropa \u0130t\u00adti\u00adfa\u00adq\u0131 aras\u0131nda 2006-c\u0131 ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131nda prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi yer tutur.<\/p>\n<p>\u0130slam Mustafayevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbay\u00adcan \u0259ra\u00adzi\u00adsinin co\u011frafi m\u00f6vqeyinin v\u0259 iqtisadi in\u00ad\u00adki\u00ad\u00ad\u015fa\u00adf\u0131\u00adn\u0131n spesifik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, onun \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck bir his\u00ads\u0259\u00ad\u00adsini \u0259hat\u0259 etm\u0259si ikili t\u0259yinatl\u0131 n\u00fcv\u0259 ma\u00adte\u00adrial\u00adlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n radioaktiv madd\u0259l\u0259rin da\u00ad\u015f\u0131n\u00ad\u00admas\u0131 eh\u00ad\u00adti\u00adma\u00adl\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 bu kimi hallar m\u00fc\u00ad\u015fa\u00adhi\u00add\u0259 olunur. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Alim qeyd edib ki, son 20 ild\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 regionda radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi prob\u00ad\u00adleminin t\u0259dqiqin\u0259 daha ard\u0131c\u0131l v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 yana\u015f\u0131blar. \u00d6lk\u0259 \u0259razisinin ayr\u0131-ayr\u0131 sah\u0259\u00adl\u0259\u00adrin\u00add\u0259 radiasiya fonu \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcb, \u201cqaynar n\u00f6qt\u0259\u201dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 m\u0259hv edilm\u0259si i\u015fl\u0259ri apa\u00ad\u00adr\u0131l\u0131b, radioizotoplar\u0131n elmi-t\u0259dqiqatlarda v\u0259 m\u00fcalic\u0259-sterilizasiya i\u015fl\u0259rind\u0259 geni\u015f t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015f\u00adla\u00adn\u0131\u00adl\u0131b, transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylarda v\u0259 g\u00f6mr\u00fck-s\u0259rh\u0259d m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 radiasiya monitorinqi cihazlar\u0131 qu\u00adra\u015f\u00ad\u00add\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Az\u0259rbaycanda radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edil\u00ad\u00adm\u0259sinin m\u00fc\u00adva\u00adfiq d\u00f6vl\u0259t proq\u00adram\u00adlar\u0131nda, m\u00f6vcud qanunvericilik v\u0259 normativ-h\u00fcquqi aktlarda t\u0259s\u00adbiti v\u0259 onun ins\u00adtitusional poten\u00adsial\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunub. 2021-2025-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tu\u00adtul\u00admu\u015f \u201cRadiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 Milli elektron m\u0259lumat bazas\u0131n\u0131n ya\u00adra\u00add\u0131l\u00admas\u0131, radiasiya risk\u00adl\u0259\u00adrinin G\u0130S-d\u0259 t\u0259s\u00advi\u00adri v\u0259 onlar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 mexanizminin i\u015fl\u0259nilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusu \u00fczr\u0259 apar\u0131lacaq t\u0259dqiqatlardan dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Sonra RP\u0130-nin laboratoriya m\u00fcdiri, fizika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent\u00a0<strong>Famil H\u00fcmb\u0259tov<\/strong>\u00a0Eko\u00ad\u00adlogiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi, Milli N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 M\u0259rk\u0259zi, RP\u0130-nin v\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hal\u00adlar Nazirliyinin N\u00fcv\u0259 v\u0259 Radioloji F\u0259aliyy\u0259tin T\u0259nziml\u0259n\u00adm\u0259\u00adsi \u00dczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyi t\u0259r\u0259fin\u00add\u0259n i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u2013 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, Z\u0259ngi\u00adlan, F\u00fczuli, Qubadl\u0131, C\u0259bray\u0131l v\u0259 Xocav\u0259nd rayonlar\u0131nda apar\u0131lan radioloji v\u0259 ekoloji monitorinq bar\u0259\u00add\u0259 m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n AMEA-n\u0131n vitse-prezidenti,\u00a0akademik\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/deystvitelnyie-chlenyi\/1108\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Rasim \u018fliquliyev<\/a>\u00a0er\u00adm\u0259\u00adni i\u015f\u011fal\u00ad\u00e7\u0131\u00adla\u00adr\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u0259traf \u0259razil\u0259rin z\u0259ngin yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259rinin talan edilm\u0259si, \u0259razil\u0259rimizin minalanmas\u0131, qanunsuz qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 fonunda regionun k\u0259skin ekoloji v\u0259 radioaktiv \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131ndan s\u00f6z a\u00e7\u0131b. Qeyd edib ki, \u00f6lk\u0259 Pre\u00adzi\u00adden\u00adti c\u0259nab \u0130lham \u018fli\u00ad\u00adyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, \u201cya\u015f\u0131l c\u0259miyy\u0259t\u201din formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, in\u00ad\u00ad\u00adno\u00advativ eko\u00adsis\u00adte\u00admin yarad\u0131lmas\u0131, azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si, h\u0259m\u00ad\u00ad\u00ad\u00ad\u00e7inin \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d v\u0259 \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d konsepsiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi \u00f6lk\u0259mizin radiasiya prob\u00adlem\u00adl\u0259\u00adri\u00adnin h\u0259lli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 sistemli yana\u015fma t\u0259l\u0259b edir v\u0259 aliml\u0259rimizin qar\u015f\u0131s\u0131nda prioritet v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyur.<\/p>\n<p>Pe\u015f\u0259 X\u0259st\u0259likl\u0259ri Klinikas\u0131n\u0131n ba\u015f h\u0259kimi, tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0<strong>Sevda X\u0259lilova\u00a0<\/strong>\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u00adda radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fchafiz\u0259si, radiasiya gigiye\u00adna\u00ads\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunub.<\/p>\n<p>Onlayn iclasda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin Milli Hidrometeoro\u00adlo\u00adgi\u00ad\u00adya Xidm\u0259tinin r\u0259is m\u00fcavi\u00ad\u00adni\u00a0<strong>Rafiq Verdiyev\u00a0<\/strong>\u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259, s\u0259rh\u0259dyan\u0131\u00a0 \u0259razil\u0259rd\u0259 \u0259traf m\u00fchi\u00adtin radiasiya fo\u00adnunun t\u0259yini \u00fczr\u0259 apa\u00adr\u0131lan g\u00fcnd\u0259lik m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rd\u0259n, \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131n vizuali\u00adza\u00adsiyas\u0131 v\u0259 aidiyyat\u0131 d\u00f6vl\u0259t qu\u00adrum\u00adlar\u0131na \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin t\u0259msil etdiyi xidm\u0259tin RP\u0130-nin alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259k\u00adda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131b. AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc \u0130slam Mus\u00adta\u00adfa\u00adye\u00advin bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hs edib, onun radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar Nazirliyinin N\u00fcv\u0259 v\u0259 Radioloji F\u0259aliyy\u0259tin T\u0259n\u00adzim\u00adl\u0259n\u00adm\u0259\u00adsi \u00dcz\u00adr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyinin r\u0259isi\u00a0<strong>V\u00fcqar H\u00fcseynov\u00a0<\/strong>da \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Bildirib ki, r\u0259hb\u0259rlik etdiyi qu\u00adrum \u00f6lk\u0259mizd\u0259 n\u00fcv\u0259 v\u0259 radioloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 yaranan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin nizam\u00adlan\u00ad\u00admas\u0131, bey\u00adn\u0259l\u00adxalq \u00f6hd\u0259likl\u0259rin laz\u0131m\u0131nca yerin\u0259 yetirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 2008-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Res\u00ad\u00adpublikas\u0131 Pre\u00adzidentinin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131 il\u0259 t\u0259sis edilib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n D\u00f6v\u00adl\u0259t Agentliyi \u0259ha\u00adlinin v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 n\u00fcv\u0259 v\u0259 radio\u00adloji f\u0259aliy\u00ady\u0259tin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tin siyas\u0259tini v\u0259 n\u0259zar\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n icra haki\u00admiy\u00ady\u0259\u00adti orqan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>V\u00fcqar H\u00fcseynov bildirib ki, bu qurum radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131, eyni zamanda AEBA, onun Beyn\u0259lxalq Hadis\u0259 v\u0259 Q\u0259za M\u0259rk\u0259zi, AB\u015e Enerji Departamenti v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir.<\/p>\n<p>M\u0259ruz\u0259 \u0259traf\u0131nda apar\u0131lan m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 Milli N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri, aka\u00adde\u00admik\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/deystvitelnyie-chlenyi\/1124\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Adil Q\u0259ribov<\/a>, akademik\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/deystvitelnyie-chlenyi\/3043\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u018fnv\u0259r N\u0259hm\u0259tov<\/a>, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczvl\u0259ri\u00a0\u2013<strong>\u00a0<\/strong><a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/chlenyikorrespondentyi\/3048\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u018fmina\u011fa Sad\u0131qov<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/chlenyikorrespondentyi\/1365\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Bilal Bilalov<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/chlenyikorrespondentyi\/94\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">V\u0259li H\u00fcseynov<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/chlenyikorrespondentyi\/1932\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u00c7ingiz \u018fliyev<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/chlenyikorrespondentyi\/3053\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Oqtay S\u0259m\u0259dov<\/a>\u00a0v\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/science.gov.az\/az\/forms\/chlenyikorrespondentyi\/3081\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0130smay\u0131l \u0130smay\u0131lov<\/a>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r, maraql\u0131 fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131blar.<\/p>\n<p>\u0130clasda radiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 kompleks mul\u00adti\u00addissiplinar t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda onlayn monitorinq sisteminin yarad\u0131lmas\u0131, 2021-2025-ci elmi t\u0259dqiqat planlar\u0131na \u201cRa\u00addiasi\u00adya t\u0259h\u00adl\u00fc\u00adk\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 Milli elektron m\u0259lumat bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, radiasiya riskl\u0259rinin G\u0130S-d\u0259 t\u0259s\u00advi\u00adri v\u0259 onlar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 mexanizminin i\u015fl\u0259nilm\u0259si\u201d multidissiplinar m\u00f6vzusunun daxil edil\u00adm\u0259\u00adsi bar\u0259d\u0259 t\u0259klifl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>Sonda FRTEB-in \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131 AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc \u0130slam Mustafayevin \u201cAz\u0259r\u00adbay\u00adcanda ra\u00addiasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi: m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, m\u00f6vcud elmi-texniki potensial v\u0259 onun art\u0131\u00adr\u0131l\u00adma\u00ads\u0131 yol\u00adla\u00adr\u0131\u201d m\u00f6vzusunda m\u0259ruz\u0259sinin m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin qar\u00ad\u015f\u0131\u00ads\u0131n\u00adda v\u0259sa\u00adt\u0259t qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 q\u0259rara al\u0131b.<\/p>\n<p>\u00a9 M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.frteb.science.gov.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">frteb.science.gov.az<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA)\u00a0Fizika-Riyaziyyat v\u0259 Tex\u00adnika Elml\u0259ri B\u00f6l\u00ad\u00adm\u0259sinin (FRTEB) \u00dcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti onlayn iclas\u0131nda\u00a0Radiasiya Probleml\u0259ri \u0130ns\u00adti\u00adtu\u00adtunun (RP\u0130) ba\u015f direktoru, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fcz\u00adv\u00fc\u00a0\u0130slam Mustafayevin \u201cAz\u0259rbaycanda ra\u00ad\u00addiasi\u00adya t\u0259h\u00adl\u00fc\u00adk\u0259\u00adsizliyi: m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, m\u00f6vcud elmi-tex\u00adniki potensial v\u0259 onun art\u0131r\u0131lmas\u0131 yollar\u0131\u201d m\u00f6v\u00adzu\u00adsun\u00adda elmi m\u0259ruz\u0259si dinl\u0259nilib. Alim vur\u011fulay\u0131b ki, XX \u0259srin ortalar\u0131ndan ba\u015flayaraq d\u00fcnyada Atom energetikas\u0131n\u0131n v\u0259 ra\u00ad\u00addiasi\u00adya texnologiyalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37169"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37169"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37172,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37169\/revisions\/37172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}