{"id":37237,"date":"2021-09-03T18:19:07","date_gmt":"2021-09-03T14:19:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=37237"},"modified":"2021-09-03T18:23:18","modified_gmt":"2021-09-03T14:23:18","slug":"makroiqtisadi-sabitlik-az%c9%99rbaycanin-regiondaki-xususi-rolunu-f%c9%99rql%c9%99ndirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/09\/03\/makroiqtisadi-sabitlik-az%c9%99rbaycanin-regiondaki-xususi-rolunu-f%c9%99rql%c9%99ndirir\/","title":{"rendered":"Makroiqtisadi sabitlik Az\u0259rbaycan\u0131n regiondak\u0131 x\u00fcsusi rolunu f\u0259rql\u0259ndirir"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1630671715222959873_1000x669.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-37238\" width=\"295\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1630671715222959873_1000x669.jpg 980w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1630671715222959873_1000x669-768x524.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 295px) 100vw, 295px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Son 18 ild\u0259 respublikam\u0131z\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r, inki\u015faf g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin davaml\u0131 olaraq y\u00fcks\u0259lm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin, apar\u0131lan islahatlar\u0131n real h\u0259yatda t\u0259sdiqini \u0259ks etdirib, sosial-iqtisadi nailiyy\u0259tl\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 z\u0259min yarad\u0131b. T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, d\u00fcnyada ya\u015fanan \u0259n a\u011f\u0131r maliyy\u0259 v\u0259 iqtisadi b\u00f6hran \u015f\u0259raitind\u0259 bel\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7evik, praqmatik siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan xarici iqtisadi t\u0259sirl\u0259ri neytralla\u015fd\u0131r\u0131b, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan b\u00fct\u00fcn sosial-iqtisadi proqramlar tam icra edilib, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z art\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlara nail olunmas\u0131nda is\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n minimuma endirilm\u0259si, sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259ri x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m k\u0259sb edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, mexanika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Emin Ba\u011f\u0131rov deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>O bildirib ki, Az\u0259rbaycan \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, cari ilin \u00f6t\u0259n aylar\u0131nda da Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 dinamik inki\u015faf yolu ke\u00e7ib, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 ciddi nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edilib, respublikam\u0131z \u00f6z iqtisadi t\u0259r\u0259qqisi il\u0259 inki\u015faf\u0131n milli modelini formala\u015fd\u0131r\u0131b. \u00d6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, veril\u0259n h\u0259r bir v\u0259din konkret \u0259m\u0259li i\u015fd\u0259 \u00f6z t\u0259sdiqini tapmas\u0131 xalq-iqtidar birliyini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259sini ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirib. Az\u0259rbaycan Prezidentinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan m\u00fck\u0259mm\u0259l iqtisadi strategiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 islahatlar\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edilib, iqtisadi inki\u015faf daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nib.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00f6vcud biznes m\u00fchiti, siyasi v\u0259 makroiqtisadi sabitlik Az\u0259rbaycan\u0131n regiondak\u0131 x\u00fcsusi rolunu f\u0259rql\u0259ndirir. Bu bax\u0131mdan respublikam\u0131zda h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n, sahibkarl\u0131\u011fa meyilli h\u0259r bir \u015f\u0259xsin \u00f6z potensial\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131r. Bu g\u00fcn yaln\u0131z i\u015f yeri tapmaq deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 i\u015f yeri yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015fa d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 m\u00fcvafiq qanunvericiliyin t\u0259tbiqi yolu il\u0259 d\u0259st\u0259k verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov daha sonra deyib: \u201cAz\u0259rbaycanda i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min olunmas\u0131na daim h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015f\u0131l\u0131r. Ayr\u0131-ayr\u0131 proqramlar\u0131n icras\u0131 zaman\u0131 da bu m\u0259s\u0259l\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. \u00d6lk\u0259nin g\u00fccl\u00fc iqtisadi inki\u015faf\u0131, maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 is\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 cari ilin \u00f6t\u0259n aylar\u0131nda prioritet istiqam\u0259t olub. M\u0259hz bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, birinci r\u00fcb \u0259rzind\u0259 respublikada 2833 yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilat yarad\u0131l\u0131b ki, bunun da 77,8 faizi paytaxt\u0131n, qalanlar\u0131 dig\u0259r iqtisadi rayonlar\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 13 min 181 yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131l\u0131b. Onlar\u0131n 10,9 faizi yeni, 85,5 faizi m\u00f6vcud, 0,4 faizi f\u0259aliyy\u0259tini b\u0259rpa etmi\u015f m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlarda, 3,2 faizi is\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r \u00fczr\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Yeni i\u015f yerl\u0259rinin 79,9 faizi Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 aid olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosial d\u00f6vl\u0259t olan Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min olunmas\u0131na da m\u00fch\u00fcm \u00f6n\u0259m verilir. Ayr\u0131-ayr\u0131 proqramlar\u0131n icras\u0131 zaman\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. \u00d6lk\u0259nin g\u00fccl\u00fc iqtisadi inki\u015faf\u0131, maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 da \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fun ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda respublikada qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 \u0259m\u0259k m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 son 3 ild\u0259 30 faiz v\u0259 ya 400 min art\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda son ill\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259k, m\u0259\u015f\u011fulluq v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259 sektorunda realla\u015fd\u0131r\u0131lan layih\u0259l\u0259r, habel\u0259 \u201cM\u0259\u015f\u011fulluq haqq\u0131nda\u201d Qanunun q\u0259bul edilm\u0259si, \u201c\u0130\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta haqq\u0131nda\u201d Qanunun q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259si, \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondunun yarad\u0131lmas\u0131, i\u015f\u00e7il\u0259rin v\u0259 i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259rin formal m\u0259\u015f\u011fullu\u011fa mara\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 vergi v\u0259 sosial s\u0131\u011forta sah\u0259sind\u0259 islahatlar\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 qanunvericilikd\u0259 z\u0259ruri d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r apar\u0131lmas\u0131, eyni zamanda, e-texnologiyalar\u0131n bu sah\u0259d\u0259 geni\u015f t\u0259tbiqi m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00e7ox sayda \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xs \u00f6z ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 yarad\u0131b. H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259m\u0259k bazar\u0131na v\u0259 ki\u00e7ik biznes\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131b, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusil\u0259\u015fdirilmi\u015f pe\u015f\u0259y\u00f6n\u00fcm\u00fc testl\u0259r, m\u00fcasir modul t\u0259lim proqramlar\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259 standartlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259halinin sosial rifah\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 daha \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir m\u0259s\u0259l\u0259 kimi \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan sosial d\u00f6vl\u0259t olaraq bu sah\u0259y\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verib. Bel\u0259 ki, 4,8 milyon insan\u0131n maddi durumunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan sosial t\u0259dbirl\u0259r i\u015f yerl\u0259rinin qorunmas\u0131n\u0131, i\u015fsiz v\u0259 qeyri-formal i\u015fl\u0259y\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fun, habel\u0259 sosial layih\u0259l\u0259rin \u0259hat\u0259 dair\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Emin Ba\u011f\u0131rov a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131n sonunda bildirib ki, i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min olunmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 i\u015fsizliyin k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 azalaraq 5 faiz\u0259 enm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycanda \u0259m\u0259k v\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq sah\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k qanunvericiliyi beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259k normalar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259m\u0259k m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin sosial dialoq, kollektiv m\u00fcqavil\u0259l\u0259r v\u0259 sazi\u015fl\u0259rl\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min olunmas\u0131na sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan regionlar\u0131n tarazl\u0131 v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Xat\u0131rladaq ki, art\u0131q 2019-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc regional D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 u\u011furla icra edilir. Bundan \u0259vv\u0259lki \u00fc\u00e7 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 da \u0259halinin sosial \u015f\u0259raitinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259, i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131nda, \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min olunmas\u0131nda \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131b, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n regionlar\u0131n\u0131n simas\u0131n\u0131 k\u00f6kl\u00fc sur\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259 : <a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/Makroiqtisadi_sabitlik_Azerbaycanin_regiondaki_xususi_rolunu_ferqlendirir-1867833\">Az\u0259rtac<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son 18 ild\u0259 respublikam\u0131z\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r, inki\u015faf g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin davaml\u0131 olaraq y\u00fcks\u0259lm\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin, apar\u0131lan islahatlar\u0131n real h\u0259yatda t\u0259sdiqini \u0259ks etdirib, sosial-iqtisadi nailiyy\u0259tl\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 z\u0259min yarad\u0131b. T\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, d\u00fcnyada ya\u015fanan \u0259n a\u011f\u0131r maliyy\u0259 v\u0259 iqtisadi b\u00f6hran \u015f\u0259raitind\u0259 bel\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7evik, praqmatik siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan xarici [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37237"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37237"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37237\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37242,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37237\/revisions\/37242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}