{"id":37791,"date":"2021-10-15T23:47:42","date_gmt":"2021-10-15T19:47:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=37791"},"modified":"2021-10-15T23:51:31","modified_gmt":"2021-10-15T19:51:31","slug":"az%c9%99rbaycanin-dovl%c9%99t-must%c9%99qilliyi-%c9%99b%c9%99di-v%c9%99-sarsilmazdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/10\/15\/az%c9%99rbaycanin-dovl%c9%99t-must%c9%99qilliyi-%c9%99b%c9%99di-v%c9%99-sarsilmazdir\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi \u0259b\u0259di v\u0259 sars\u0131lmazd\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Tarix d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edib ki, m\u00fcst\u0259qilliyi qoruyub saxlamaq onu qazanmaqdan qat-qat \u00e7\u0259tindir.\u00a0 G\u0259r\u0259k s\u0131naqlara haz\u0131r olasan, h\u0259r bir \u0259ziyy\u0259t\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tinliy\u0259 d\u00f6zm\u0259yi bacarasan. Tale el\u0259 g\u0259tirdi ki, Az\u0259rbaycan bir \u0259srd\u0259 iki d\u0259f\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fcn suveren d\u00f6vl\u0259tini yaratmaq imkan\u0131 qazand\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, birinci imkan xarici m\u00fcdaxil\u0259, daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259minat\u0131n olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n itirildi. 1918-ci ild\u0259 qurulmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti c\u0259mi 23 ay ya\u015fad\u0131. \u0130kinci tarixi imkan bir d\u0259 70 il sonra yarand\u0131. Sovet imperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na \u00f6z milli m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259k imkan\u0131 verdi.<\/p>\n<p>Azadl\u0131\u011f\u0131n yax\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyan xalq \u00f6z \u0259z\u0259li v\u0259 \u0259b\u0259di arzusuna qovu\u015fmaq, h\u0259min tarixi an\u0131 tezl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey\u0259 haz\u0131r idi. Bu xalq meydan h\u0259r\u0259kat\u0131nda b\u0259rkimi\u015f, Yanvar q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. \u00a0\u00d6z\u00fcn\u00fcn istiqlal m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259hid v\u0259 qurbanlar vermi\u015f Az\u0259rbaycan add\u0131m-add\u0131m, inadla m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 do\u011fru gedirdi. N\u0259hay\u0259t q\u0131z\u011f\u0131n m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131\u201d q\u0259bul olundu. 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin sessiyas\u0131nda \u00a0\u201cAz\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda \u00a0Konstitusiya Akt\u0131\u201d q\u0259bul olundu. Bu m\u00fch\u00fcm tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259 xalq\u0131m\u0131z uzun ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri h\u0259sr\u0259tind\u0259 oldu\u011fu azadl\u0131\u011f\u0131na qovu\u015fdu.<\/p>\n<p>Bununla\u00a0da\u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259\u00a0yeni\u00a0d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 qoyuldu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda 1991-ci il dekabr\u0131n \u00a0\u00a029-da\u00a0\u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>Referendum bulletenin\u0259 bir s\u00f6z yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131: \u201cSiz Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin q\u0259bul etdiyi Konstitusiya Akt\u0131na t\u0259r\u0259fdars\u0131n\u0131zm\u0131?\u201d S\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ olanlar\u0131n 95%-d\u0259n \u00e7oxu referendumda i\u015ftirak etdi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 yekdillikl\u0259 respublikan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 t\u0259r\u0259fdar \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini ilk olaraq 1991-ci\u00a0il noyabr\u0131n 9-da T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259ti,\u00a0sonra Rum\u0131niya (11 dekabr\u00a01991), Pakistan (13 dekabr\u00a01991),\u00a0\u0130sve\u00e7r\u0259 (23 dekabr 1991), \u0130ran (25 dekabr 1991), AB\u015e (23 yanvar\u00a01992),\u00a0Rusiya\u00a0(10 aprel\u00a01992)\u00a0v\u0259\u00a0b.\u00a0d\u00f6vl\u0259tl\u0259r tan\u0131d\u0131lar.<\/p>\n<p>2 mart 1992-ci il Az\u0259rbaycan\u0131n BMT-y\u0259 \u00fczv q\u0259bul olunmas\u0131 il\u0259 onun beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 de-fakto tan\u0131nmas\u0131na\u00a0 z\u0259min yaratd\u0131.<\/p>\n<p>XX-XXI \u0259srl\u0259rin qov\u015fa\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n demokratik v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq m\u00fcst\u0259qil bir d\u00f6vl\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1993-c\u00fc ilin iyununda xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si, siyasi f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259hr\u0259sidir. Ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sini, xalq\u0131n birliyinin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131, ictimai-siyasi sabitlik v\u0259 iqtisadi dir\u00e7\u0259li\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u015fl\u0131ca qay\u0259sini m\u00fcst\u0259qillik, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, \u0259dal\u0259t, demokratiya, milli t\u0259r\u0259qqi, d\u00fcny\u0259vilik kimi \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r t\u0259\u015fkil ed\u0259n yeni bir ideologiyan\u0131n \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 daxili siyas\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131na azad, s\u0259rb\u0259st ya\u015famaq h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k v\u0259 \u00f6z rifah\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq imkanlar\u0131 yaratmaqdan ibar\u0259t olub.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Liderimiz d\u00fcnyaya onu da s\u00fcbut etm\u0259yi bacard\u0131 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259si var. H\u0259min \u0259n\u0259n\u0259ni bu g\u00fcn u\u011furla davam etdir\u0259n, Heyd\u0259r \u018fliyev kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevdir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin son 18 ild\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin \u0259n parlaq n\u0259tic\u0259si ondan ibar\u0259tdir ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, tam m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259n \u00f6lk\u0259dir. Bu g\u00fcn m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin \u00f6z siyasi d\u0259st-x\u0259tti, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik simas\u0131, inki\u015faf yolu vard\u0131r. \u00d6lk\u0259 iqtidar\u0131n\u0131n milli maraqlara \u0259saslanan siyas\u0259ti, iqtisadi inki\u015faf v\u0259 demokratikl\u0259\u015fdirm\u0259, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu, effektiv diplomatiya istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 m\u0259hz milli m\u00fcst\u0259qilliyin praktik olaraq ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259min etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259sind\u0259n 30\u00a0il \u00f6t\u00fcr. Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn h\u0259m siyasi,\u00a0h\u0259m d\u0259 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n d\u00fcnyan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n\u00a0birin\u0259 \u00e7evrilib.\u00a0\u0130qtisadi\u00a0art\u0131m tempin\u0259\u00a0g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259miz n\u0259inki regionda, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyada lider\u00a0m\u00f6vqey\u0259 \u00e7at\u0131b. Regionda he\u00e7 bir irimiqyasl\u0131 layih\u0259\u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n\u00a0i\u015ftirak\u0131 v\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131\u00a0olmadan\u00a0h\u0259yata ke\u00e7irilmir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131 30 ild\u0259n sonra i\u015f\u011faldan azad olunan torpaqlarda dal\u011falan\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ali Ba\u015f Komandan\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m z\u0259f\u0259r y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n, \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131n bir qar\u0131\u015f\u0131n\u0131 da Erm\u0259nistana g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259y\u0259n \u015fanl\u0131\u00a0 Az\u0259rbaycan Ordusunun r\u0259\u015fad\u0259ti, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin v\u0259 qazil\u0259rimizin m\u00fcq\u0259dd\u0259s qan\u0131 bahas\u0131na ba\u015fa g\u0259ldi.\u00a0 \u00d6lk\u0259mizin qazand\u0131\u011f\u0131 bu q\u0259l\u0259b\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259l\u0259ri kimi milli yadda\u015f\u0131m\u0131za \u0259b\u0259di olaraq h\u0259kk olunacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi nailiyy\u0259tidir, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin q\u0259drini bilm\u0259k, onu qorumaq, inki\u015faf\u0131na \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259n k\u00f6m\u0259yi g\u00f6st\u0259rm\u0259k h\u0259r birimizin m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcudur.<\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edib ki, m\u00fcst\u0259qilliyi qoruyub saxlamaq onu qazanmaqdan qat-qat \u00e7\u0259tindir.\u00a0 G\u0259r\u0259k s\u0131naqlara haz\u0131r olasan, h\u0259r bir \u0259ziyy\u0259t\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tinliy\u0259 d\u00f6zm\u0259yi bacarasan. Tale el\u0259 g\u0259tirdi ki, Az\u0259rbaycan bir \u0259srd\u0259 iki d\u0259f\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fcn suveren d\u00f6vl\u0259tini yaratmaq imkan\u0131 qazand\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, birinci imkan xarici m\u00fcdaxil\u0259, daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259minat\u0131n olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n itirildi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":37798,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37791"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37791"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37797,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37791\/revisions\/37797"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}