{"id":38600,"date":"2021-12-22T09:52:33","date_gmt":"2021-12-22T05:52:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=38600"},"modified":"2021-12-22T14:20:36","modified_gmt":"2021-12-22T10:20:36","slug":"%c9%99ziz-sancarin-ona-nobel-mukafati-qazandiran-k%c9%99sfl%c9%99ri-mexanik-dnt-b%c9%99rpasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2021\/12\/22\/%c9%99ziz-sancarin-ona-nobel-mukafati-qazandiran-k%c9%99sfl%c9%99ri-mexanik-dnt-b%c9%99rpasi\/","title":{"rendered":"\u018fziz Sancar\u0131n ona Nobel m\u00fckafat\u0131 qazand\u0131ran k\u0259\u015ffl\u0259ri: Mexanik DNT B\u0259rpas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>\u0130sve\u00e7 Kral Elml\u0259r Akademiyas\u0131 2015-ci il kimya \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na isve\u00e7 v\u0259 amerikal\u0131 iki aliml\u0259 yana\u015f\u0131, t\u00fcrk professor \u018fziz Sancar\u0131n layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc elan edib. \u015eimali Karolina universitetind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan professor \u018fziz Sancar, Britaniyada Ser Fransis Krik \u0130nstitutundan Tomas Lindahl, AB\u015e-\u0131n Dyuk universitetind\u0259n Pol Modri\u00e7 h\u0259r biri ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda DNK-n\u0131n b\u0259rpa mexanizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 uzun ill\u0259r t\u0259dqiqat apar\u0131blar.<\/p>\n<p>Nobel komit\u0259sinin kimya \u00fczr\u0259 m\u00fckafatlar\u0131n\u0131n t\u0259qdim edilm\u0259sil\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Tomas Lindal, Pol Modri\u00e7 v\u0259 \u018fziz Sancar\u0131n molekulyar s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin z\u0259r\u0259r d\u0259ymi\u015f DNK-lar\u0131 b\u0259rpa etm\u0259si v\u0259 genetik informasiyan\u0131 saxlamas\u0131n\u0131n sxemini haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bildirilir. \u00a0\u00a0\u201cOnlar\u0131n i\u015fi canl\u0131 h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin \u00a0funksiya \u00a0g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00a0v\u0259 \u00a0x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin yeni \u00a0m\u00fcalic\u0259 \u00a0\u00fcsullar\u0131n\u0131n \u00a0inki\u015faf \u00a0etdirilm\u0259sind\u0259 \u00a0fundamental \u00a0bilikl\u0259rin \u00a0\u00a0\u0259ld\u0259 edilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edib\u201d -dey\u0259 \u0130sve\u00e7 Kral Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00a0<u><a href=\"http:\/\/www.kva.se\/en\/pressroom\/2015\/the-nobel-prize-in-chemistry-2015\/\">a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda<\/a><\/u>\u00a0 bildirilir.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259rdir ki, bir \u00e7ox elm adamlar\u0131 DNT b\u0259rpa mexanizml\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada elmi qruplar yaln\u0131z bu problem\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f bir \u00e7ox elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259llind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n i\u015f\u00e7il\u0259rin say\u0131 o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 h\u0259ll olunan m\u0259s\u0259l\u0259nin sah\u0259si o q\u0259d\u0259r geni\u015fdir ki, aliml\u0259r DNT b\u0259rpa mexanizml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 Nobel m\u00fckafat\u0131 alacaqlar\u0131n\u0131 a\u011fl\u0131na bel\u0259 g\u0259tirmirdil\u0259r. Lakin bu sah\u0259d\u0259 m\u0259hz 3 mexanizm \u201c\u0259n vacib v\u0259 \u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u0259n \u00fc\u00e7 mexanizm\u201d dig\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq \u00f6n plana \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u015f\u0259kild\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u018fziz Sancar ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi \u015f\u00fcalar v\u0259 dig\u0259r kanserogenl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259d\u0259l\u0259n\u0259n DNT-nin h\u00fcceyr\u0259 fermentl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 nec\u0259 b\u0259rpa edildiyini izah ed\u0259n ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131 al\u0131b.<\/p>\n<p>\u018fziz Sancar 1946-c\u0131 ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki Savur \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00e7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259d\u0259 anadan olub. Onun\u00a0 h\u0259r iki valideyninin savads\u0131z olmaqlar\u0131na baxmayaraq, onlar t\u0259hsil\u0259 b\u00f6y\u00fck qiym\u0259t verib v\u0259 u\u015faqlar\u0131n\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ll\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259ni edibl\u0259r. M\u0259kt\u0259bd\u0259 \u0259la oxumaqla yana\u015f\u0131, o h\u0259m d\u0259 futbol komandas\u0131nda qap\u0131\u00e7\u0131 olub. Orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259 \u018fziz Sancara h\u0259tta T\u00fcrkiy\u0259nin g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda futbol \u00fczr\u0259 y\u0131\u011fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7m\u0259 yar\u0131\u015flara qat\u0131lmaq da t\u0259klif edilib. Lakin milli y\u0131\u011fmada oynamaq onun u\u015faql\u0131q arzusu olsa da, o, g\u0259l\u0259c\u0259yini idman deyil, elml\u0259 ba\u011flamaq q\u0259rar\u0131na g\u0259lib.<\/p>\n<p>\u00c7apel Hill \u015eimali Karolina universitetinin professoru \u018fziz Sancar Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fc haqda x\u0259b\u0259ri s\u0259h\u0259r xan\u0131m\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 bunu b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. Professor \u018fziz Sancar AB\u015e v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131d\u0131r. O, \u0130stanbul universitetinin tibb fak\u00fclt\u0259sini bitirib,1977-ci ild\u0259 is\u0259 AB\u015e-da Texas universitetind\u0259 molekulyar biologiya sah\u0259sind\u0259 doktorluq d\u0259r\u0259c\u0259si al\u0131b.<\/p>\n<p><em>https:\/\/www.oncotrust.ru<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sve\u00e7 Kral Elml\u0259r Akademiyas\u0131 2015-ci il kimya \u00fczr\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na isve\u00e7 v\u0259 amerikal\u0131 iki aliml\u0259 yana\u015f\u0131, t\u00fcrk professor \u018fziz Sancar\u0131n layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc elan edib. \u015eimali Karolina universitetind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan professor \u018fziz Sancar, Britaniyada Ser Fransis Krik \u0130nstitutundan Tomas Lindahl, AB\u015e-\u0131n Dyuk universitetind\u0259n Pol Modri\u00e7 h\u0259r biri ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda DNK-n\u0131n b\u0259rpa mexanizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 uzun ill\u0259r t\u0259dqiqat apar\u0131blar. Nobel [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":38635,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38600"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38600"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38638,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38600\/revisions\/38638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}