{"id":38936,"date":"2022-01-14T11:53:41","date_gmt":"2022-01-14T07:53:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=38936"},"modified":"2022-01-14T11:58:32","modified_gmt":"2022-01-14T07:58:32","slug":"amea-riyaziyyat-v%c9%99-mexanika-institutun-%c9%99m%c9%99kdaslari-taninmis-alim-akademik-zahid-x%c9%99lilovun-f%c9%99xri-xiyabanda-m%c9%99zarini-ziyar%c9%99t-etdil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2022\/01\/14\/amea-riyaziyyat-v%c9%99-mexanika-institutun-%c9%99m%c9%99kdaslari-taninmis-alim-akademik-zahid-x%c9%99lilovun-f%c9%99xri-xiyabanda-m%c9%99zarini-ziyar%c9%99t-etdil%c9%99r\/","title":{"rendered":"AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f alim, akademik Zahid X\u0259lilovun F\u0259xri Xiyabanda m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etdil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn 2022-ci il yanvar\u0131n 14-d\u0259 AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131, ba\u015fda AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, \u0130nstitutun ba\u015f direktoru, professor Misir M\u0259rdanovla birlikd\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin banil\u0259rind\u0259n biri, riyaziyyat \u00fczr\u0259 ilk elml\u0259r doktoru, ilk akademik, AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun yarad\u0131c\u0131s\u0131\u00a0v\u0259 ilk direktoru, akademik Zahid X\u0259lilovun m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Zahid \u0130smay\u0131l o\u011flu X\u0259lilov 1911-ci il yanvar\u0131n 14-d\u0259 Tiflis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015f, burada orta m\u0259kt\u0259bi v\u0259 pedaqoji texnikumu bitirdikd\u0259n sonra 1929-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin riyaziyyat b\u00f6lm\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015fdur. 1930-cu ild\u0259 Universitet f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rd\u0131qdan sonar, Zahid X\u0259lilov t\u0259hsilini Pedaqoji Universitetd\u0259 davam etdirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Z.X\u0259lilov elmi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 1937-ci ild\u0259 Tiflisd\u0259 Stefan Berqman\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda aspirant kimi ba\u015flam\u015f, sonralar SSR\u0130 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (EA) akademiki N.Musxeli\u015fvilinin r\u0259hb\u0259rliyi altnda elastiklik n\u0259z\u0259riyy\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur.\u00a0 G\u00f6rk\u0259mli alim 1942-ci ild\u0259 SSR\u0130 EA-n\u0131n Az\u0259rbaycan filial\u0131n\u0131n fizika sektorunda yegan\u0259 riyaziyyat\u00e7\u0131 olaraq elmi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fdr.<\/p>\n<p>Z.X\u0259lilov doktorluq elmi d\u0259r\u0259c\u0259si alm\u0131\u015f ilk az\u0259rbaycanl\u0131 riyaziyyat\u00e7\u0131 idi. Onun 1946-c\u0131 il iyun ay\u0131n\u0131n 3-d\u0259, 35 ya\u015f\u0131nda Tbilisi D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi doktorluq dissertasiyas\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r riyaziyyat elminin q\u0131z\u0131l fonduna daxil edilmi\u015fdir. Konkret t\u0259tbiqi \u0259h\u0259miyy\u0259ti olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn yeni metodlar yaratmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131 u\u011furla bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259si istedadl\u0131 alimin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n xarakterik c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n idi.<\/p>\n<p>Alimin\u00a0 \u0259sas t\u0259dqiqatlar\u0131 funksional analiz, onun inteqral v\u0259 diferensial t\u0259nlikl\u0259r\u0259 t\u0259tbiqi, b\u00fct\u00f6v m\u00fchit mexanikas\u0131, avtomatik idar\u0259etm\u0259 sisteminin riyazi n\u0259z\u0259riyy\u0259si, t\u0259tbiqi riyaziyyat v\u0259 riyaziyyat\u0131n ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rin\u0259 aiddir. Bundan ba\u015fqa, o poliharmonik t\u0259nlikl\u0259r sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi s\u0259rh\u0259d m\u0259s\u0259l\u0259sini h\u0259ll etmi\u015f, Furye s\u0131ralar\u0131n\u0131n analoqunu v\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q tipli model t\u0259nlikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u00fcsulunu vermi\u015f habel\u0259, m\u00fcc\u0259rr\u0259d sinqulyar operatorlar n\u0259z\u0259riyy\u0259sini yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<div class='entry-gallery'><div id=\"carousel-1\" class=\"single-carousel carousel slide carousel-38936\" data-ride=\"carousel\"><ol class='carousel-indicators'><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"0\" class=\"active\"><\/li><\/ol><div class='carousel-inner'><div class=\"carousel-item item active\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2022\/01\/14\/amea-riyaziyyat-v%c9%99-mexanika-institutun-%c9%99m%c9%99kdaslari-taninmis-alim-akademik-zahid-x%c9%99lilovun-f%c9%99xri-xiyabanda-m%c9%99zarini-ziyar%c9%99t-etdil%c9%99r\/photoeditorsdk-export-26-2\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"505\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/photoeditorsdk-export-26.png\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/photoeditorsdk-export-26.png 1231w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/photoeditorsdk-export-26-300x208.png 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/photoeditorsdk-export-26-1024x710.png 1024w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/photoeditorsdk-export-26-768x532.png 768w\" sizes=\"(max-width: 505px) 100vw, 505px\" \/><\/a><\/div><\/div>\n<a class=\"carousel-control-prev\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"prev\">\n    <span class=\"carousel-control-prev-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Previous<\/span>\n  <\/a>\n\n      <a class=\"carousel-control-next\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"next\">\n    <span class=\"carousel-control-next-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Next<\/span>\n  <\/a>\n    \n    <\/div><\/div>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn 2022-ci il yanvar\u0131n 14-d\u0259 AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131, ba\u015fda AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, \u0130nstitutun ba\u015f direktoru, professor Misir M\u0259rdanovla birlikd\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan riyaziyyat m\u0259kt\u0259binin banil\u0259rind\u0259n biri, riyaziyyat \u00fczr\u0259 ilk elml\u0259r doktoru, ilk akademik, AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun yarad\u0131c\u0131s\u0131\u00a0v\u0259 ilk direktoru, akademik Zahid X\u0259lilovun m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etdil\u0259r. Zahid \u0130smay\u0131l o\u011flu X\u0259lilov 1911-ci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":38939,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38936"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38936"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38941,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38936\/revisions\/38941"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}