{"id":39310,"date":"2022-01-28T15:04:25","date_gmt":"2022-01-28T11:04:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=39310"},"modified":"2022-01-28T15:04:42","modified_gmt":"2022-01-28T11:04:42","slug":"az%c9%99rbaycanda-h%c9%99yata-keciril%c9%99n-iqtisadi-islahatlarinin-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99ri-dunyada-yuks%c9%99k-qiym%c9%99tl%c9%99ndirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2022\/01\/28\/az%c9%99rbaycanda-h%c9%99yata-keciril%c9%99n-iqtisadi-islahatlarinin-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99ri-dunyada-yuks%c9%99k-qiym%c9%99tl%c9%99ndirilir\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n iqtisadi islahatlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u00fcnyada y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2022\/01\/28\/az%c9%99rbaycanda-h%c9%99yata-keciril%c9%99n-iqtisadi-islahatlarinin-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99ri-dunyada-yuks%c9%99k-qiym%c9%99tl%c9%99ndirilir\/thumb-3\/\" rel=\"attachment wp-att-39311\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-39311\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/thumb-300x180.jpg\" alt=\"\" width=\"265\" height=\"159\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/thumb-300x180.jpg 300w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/thumb.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 265px) 100vw, 265px\" \/><\/a>\u201cAz\u0259rbaycanda son 18 ild\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r icra olunub, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar \u0259ld\u0259 edilib. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 irimiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, bu sah\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131 y\u00f6n\u0259ldilib. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, avtomobil yollar\u0131n\u0131n v\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya v\u0259 \u0130ran istiqam\u0259tind\u0259 respublika \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n magistral yollar\u0131n beyn\u0259lxalq standartlar \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n qurulmas\u0131, Bak\u0131da, habel\u0259\u00a0 regionlarda beyn\u0259lxalq hava limanlar\u0131n\u0131n, Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n tikintisi, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdiril\u0259n layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturunun t\u0259r\u0259qqisind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynamaqla b\u0259rab\u0259r, \u00f6lk\u0259mizin tranzit potensial\u0131n\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirib\u201d.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri AMEA-n\u0131n Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, mexanika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Emin Ba\u011f\u0131rov deyib. O qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn bu v\u0259 dig\u0259r u\u011furlar\u0131, sistemli iqtisadi siyas\u0259ti d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 iqtisadi-maliyy\u0259 institutlar\u0131 v\u0259 reytinq m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir: \u201cH\u0259min qurumlar\u0131n hesabatlar\u0131nda respublikam\u0131z\u0131n sosial-iqtisadi sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u00fcsb\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259r r\u0259qab\u0259t\u0259davaml\u0131, innovativ iqtisadi sistemin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan ard\u0131c\u0131l add\u0131mlar haqq\u0131nda ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. \u201cFitch Ratings\u201d, \u201cMoody\u2019s\u201d, \u201cStandard &amp; Poor\u2019s\u201d kimi n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq reytinq agentlikl\u0259rinin \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 perspektivi il\u0259 ba\u011fl\u0131 nikbin reytinq qeydl\u0259ri bunun bariz ifad\u0259sidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli c\u0259h\u0259ti odur ki, obyektiv \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 haz\u0131rlanan proqnozlar investorlarda \u00f6lk\u0259miz\u0259 inam\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Fikrimin t\u0259sdiqi \u00fc\u00e7\u00fcn diqq\u0259ti konkret m\u0259qamlara y\u00f6n\u0259ltm\u0259k ist\u0259rdim. \u201cStandard &amp; Poor&#8217;s\u201d beyn\u0259lxalq reytinq agentliyinin son hesabat\u0131nda Az\u0259rbaycan manat\u0131n\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni proqnoz da yer al\u0131b. Bel\u0259 ki, agentliyin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatda obyektiv \u0259saslara s\u00f6yk\u0259nil\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycanda AB\u015e dollar\u0131n\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin 1,7 manat s\u0259viyy\u0259sind\u0259 saxlan\u0131laca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Hesabatda, h\u0259m\u00e7inin bildirilib ki, karbohidrogen qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t h\u0259min v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qalaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 r\u0259smi orqanlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259z\u0259nn\u0259y\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015f imkan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. Bu is\u0259 t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259c\u0259yi xarici valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli itkisinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bununla bel\u0259, \u201cStandard &amp; Poor&#8217;s\u201d, eyni zamanda, 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan manat\u0131n\u0131n Amerika valyutas\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259z\u0259nn\u0259sinin d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259c\u0259yini d\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il \u0259mt\u0259\u0259 birjalar\u0131nda \u201cBrent\u201d markal\u0131 neftin bir barelinin orta qiym\u0259tinin 2020-ci ild\u0259ki 43 AB\u015e dollar\u0131na qar\u015f\u0131 71 AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil etdiyini vur\u011fulayan \u201cStandard &amp; Poor&#8217;s\u201d agentliyi cari ild\u0259 qiym\u0259tin orta hesabla 75 AB\u015e dollar\u0131, 2023-c\u00fc ild\u0259 65 AB\u015e dollar\u0131, 2024-2025-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 55 AB\u015e dollar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n cari il \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259sind\u0259 neftin orta qiym\u0259ti 1 barel \u00fc\u00e7\u00fcn 50 AB\u015e dollar\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n agentliyin \u00f6lk\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozuna \u0259sas\u0259n, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin f\u0259aliyy\u0259tinin qar\u015f\u0131dak\u0131 3-4 il \u0259rzind\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n xarici g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri daha yax\u015f\u0131la\u015facaq. \u201cStandard &amp; Poor&#8217;s\u201dun analitikl\u0259rinin fikrinc\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n xarici aktivl\u0259r \u00fczr\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00f6vqeyi d\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunda toplanan xarici aktivl\u0259rin b\u00f6y\u00fck h\u0259cmi il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n reytinqin \u0259sas g\u00fcc\u00fc olmaqda davam ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>E.Ba\u011f\u0131rov \u0259lav\u0259 edib ki, ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n beyn\u0259lxalq reytinq agentliyi b\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, onu da b\u0259yan edib ki, S&amp;P-nin BB kateqoriyas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n fiskal v\u0259 xarici fond m\u00f6vqel\u0259ri \u0259n g\u00fccl\u00fcl\u0259rd\u0259ndir: \u201cH\u00f6kum\u0259t \u0259sas\u0259n D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu (ARDNF) suveren rifah fondu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli likvid aktivl\u0259ri toplay\u0131b. Agentliyin proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2025-ci il\u0259d\u0259k h\u00f6kum\u0259t, t\u0259xmin\u0259n, \u00dcDM-in 70 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 likvid aktivl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131na malik olacaq, d\u00f6vl\u0259t borcu is\u0259 \u00dcMD-in 30 faizind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 qalacaq. \u018flveri\u015fli neft qiym\u0259tl\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259tini v\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259 balans\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu proqnozlar bir daha t\u0259sdiql\u0259yir ki, Az\u0259rbaycan art\u0131q iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n azad \u00f6lk\u0259dir. Respublikada \u0259lveri\u015fli biznes, investisiya m\u00fchiti m\u00f6vcuddur. Eyni zamanda, h\u00f6kum\u0259t vergi g\u0259lirl\u0259rind\u0259 v\u0259 kapital x\u0259rcl\u0259rind\u0259, habel\u0259 milli valyutan\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259sirli nizamlay\u0131c\u0131 add\u0131mlar atmaqla m\u00f6vcud valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Bu is\u0259 liberal iqtisadi islahatlar\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u0259n, elmi \u0259saslara malik inki\u015faf konsepsiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, siyasi irad\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar d\u00f6vl\u0259timizin d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atmaq \u0259zmind\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259n x\u0259b\u0259r verir\u201d.<\/p>\n<p><em>http:\/\/yap.org.az\/<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycanda son 18 ild\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r icra olunub, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar \u0259ld\u0259 edilib. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 irimiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, bu sah\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131 y\u00f6n\u0259ldilib. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, avtomobil yollar\u0131n\u0131n v\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, Rusiya v\u0259 \u0130ran istiqam\u0259tind\u0259 respublika \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n magistral yollar\u0131n beyn\u0259lxalq standartlar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39310"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39310"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39316,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39310\/revisions\/39316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}