{"id":41910,"date":"2022-10-06T11:41:24","date_gmt":"2022-10-06T07:41:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=41910"},"modified":"2022-10-06T11:41:25","modified_gmt":"2022-10-06T07:41:25","slug":"%c9%99n-s%c9%99r%c9%99fli-pes%c9%99nin-sahibl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2022\/10\/06\/%c9%99n-s%c9%99r%c9%99fli-pes%c9%99nin-sahibl%c9%99ri\/","title":{"rendered":"\u018fn \u015f\u0259r\u0259fli pe\u015f\u0259nin sahibl\u0259ri\u00a0"},"content":{"rendered":"<h3><i><b>Misir M\u018fRDANOV<\/b><\/i><br \/>\n<b><i>AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun direktoru, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, professor<\/i><\/b><\/h3>\n<p><strong><em>NESCO-nun 1966-c\u0131 ild\u0259 q\u0259bul etdiyi q\u0259rara \u0259sas\u0259n h\u0259r ilin oktyabr\u0131n 5-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq M\u00fc\u0259lliml\u0259r G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda bu bayram\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259r\u0259ncam\u0131 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev verib.<br \/>\nPe\u015f\u0259 bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 yaz\u0131lan bu m\u0259qal\u0259 f\u0259dakar Az\u0259rbaycan M\u00fc\u0259llimin\u0259 h\u0259sr olunur.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyadak\u0131 b\u00fct\u00fcn pe\u015f\u0259l\u0259ri sadalamaq, y\u0259qin ki, m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Bu pe\u015f\u0259 sahibl\u0259rinin b\u0259zil\u0259ri il\u0259 tez-tez rastla\u015f\u0131r\u0131q, b\u0259zil\u0259rini arabir g\u00f6r\u00fcr\u00fck, b\u0259zil\u0259rini is\u0259 he\u00e7 vaxt g\u00f6rm\u0259mi\u015fik, onlar haqda ancaq e\u015fitmi\u015fik. \u015e\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, b\u00fct\u00fcn pe\u015f\u0259l\u0259r z\u0259rur\u0259td\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r, ancaq onlara b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ehtiyac\u0131 olsa da, bu pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n he\u00e7 biri &#8211; m\u00fch\u0259ndis, musiqi\u00e7i, memar, h\u0259tta h\u0259kim d\u0259 olmasa, insanlar birt\u0259h\u0259r \u00f6t\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 birc\u0259 pe\u015f\u0259 var ki, onsuz c\u0259miyy\u0259t m\u00f6vcud ola bilm\u0259z, onsuz n\u0259sill\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259 k\u0259sil\u0259r, he\u00e7 bir inki\u015fafdan, h\u0259tta insanlararas\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n d\u0259 s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z. Bu, m\u00fc\u0259llimdir!..<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llimlik d\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259dim pe\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. M\u0259lumdur ki, ibtidai icma qurulu\u015funda u\u015faqdan b\u00f6y\u00fcy\u0259d\u0259k icman\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259ri qida \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar &#8211; h\u0259yat u\u011frunda amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259 bel\u0259 t\u0259l\u0259b edirdi. Ancaq insanlar \u0259vv\u0259lki n\u0259sill\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini u\u015faqlara \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131qda \u0259m\u0259k m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u0259yi\u015fdi. U\u015faqlar ov\u00e7ulu\u011fun, meyv\u0259 toplama\u011f\u0131n sirl\u0259rini \u00f6yr\u0259ndikc\u0259 daha \u00e7ox \u0259rzaq \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilir, m\u00fcxt\u0259lif bacar\u0131q v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k \u0259m\u0259k al\u0259tl\u0259rini t\u0259kmill\u0259\u015fdirir, n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259yat getdikc\u0259 rahatla\u015f\u0131rd\u0131. Art\u0131q c\u0259miyy\u0259tin\u00a0 x\u0259st\u0259 v\u0259 ya\u015fl\u0131 \u00fczvl\u0259rini i\u015f\u0259 c\u0259lb etmir,\u00a0 onlar\u0131 &#8220;evd\u0259&#8221; saxlay\u0131r, u\u015faqlara baxma\u011f\u0131 onlara tap\u015f\u0131r\u0131rd\u0131lar. C\u0259miyy\u0259t bir q\u0259d\u0259r d\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259nd\u0259n sonra is\u0259 q\u0259bil\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f b\u00f6lg\u00fcs\u00fc apar\u0131lma\u011fa, ov\u00e7ulu\u011fa, bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, \u0259kin\u00e7iliy\u0259 adamlar ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi, yegan\u0259 v\u0259zif\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259ni \u00f6yr\u0259tm\u0259kd\u0259n, g\u0259nc n\u0259slin d\u00fczg\u00fcn, t\u0259rbiy\u0259li, h\u0259yata haz\u0131rl\u0131ql\u0131 b\u00f6y\u00fcm\u0259sind\u0259n ibar\u0259t olan insanlar da ayr\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. U\u015faqlarla \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011f\u0131 bacaran v\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259kd\u0259 x\u00fcsusi u\u011furlar\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n insanlar f\u0259rql\u0259ndirildi, onlara &#8220;pedaqoq&#8221;, y\u0259ni &#8220;u\u015faqlar\u0131 y\u00f6n\u0259ld\u0259n&#8221; dem\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bununla da d\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259dim pe\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan pedaqoqluq (m\u00fc\u0259llimlik) anlay\u0131\u015f\u0131 yarand\u0131. Bu sosial qrupun yaranmas\u0131 il\u0259 t\u0259dric\u0259n t\u0259hsil insan f\u0259aliyy\u0259tinin m\u00fch\u00fcm bir sah\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Q\u0259dim yunan dilind\u0259 &#8220;sxole&#8221; (asud\u0259 vaxt, istirah\u0259t) s\u00f6z\u00fc var, bu g\u00fcn Avropa dill\u0259rind\u0259 olan &#8220;skuul&#8221;, &#8220;okul&#8221;, &#8220;\u015fkola&#8221; (m\u0259kt\u0259b) kimi s\u00f6zl\u0259r d\u0259 oradan yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Yunanlar \u0259min idil\u0259r ki, insan n\u0259 il\u0259 is\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanda istirah\u0259t edir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, m\u0259kt\u0259bi m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259t yeri kimi &#8220;sxole&#8221; adland\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259si h\u0259yati z\u0259rur\u0259td\u0259n yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fg\u0259r g\u0259nc n\u0259sil \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259lki irsi yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259nims\u0259m\u0259s\u0259ydi v\u0259 ona q\u0259d\u0259rki t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259d\u0259n h\u0259r \u015fey\u0259 yenid\u0259n ba\u015flamal\u0131 olsayd\u0131, c\u0259miyy\u0259t inki\u015faf ed\u0259 bilm\u0259zdi. Dem\u0259li, m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259sinin yaranmas\u0131n\u0131n obyektiv \u0259saslar\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda \u0259v\u0259zsiz rolu vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fziz dostlar! He\u00e7 k\u0259s\u0259 sirr deyil ki, \u00f6t\u0259n minillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 insan\u0131n\u00a0 formala\u015fmas\u0131nda, onun \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi yetkinl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 v\u0259 bug\u00fcnk\u00fc s\u0259viyy\u0259y\u0259 g\u0259lib \u00e7atmas\u0131nda m\u00fc\u0259llimin m\u00fch\u00fcm rolu olmu\u015fdur. M\u00fc\u0259llim h\u0259m d\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin bug\u00fcnk\u00fc iqtisadi v\u0259 elmi u\u011furlar\u0131na r\u0259vac ver\u0259n, \u00f6lk\u0259l\u0259rin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259cras\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n, b\u00f6y\u00fck k\u0259\u015ffl\u0259rin, n\u0259h\u0259ng ixtiralar\u0131n, d\u00fcnyan\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n inqilablar\u0131n be\u015fiyi ba\u015f\u0131nda dayanan\u00a0 \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim &#8211; ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 insand\u0131r, bilikli, savadl\u0131, t\u0259rbiy\u0259li, u\u015faqlar\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259sini fanatikc\u0259sin\u0259 sev\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir, yeni n\u0259sli xalq\u0131n, v\u0259t\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlayan v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rdir, v\u0259t\u0259nda\u015fd\u0131r, ictimai xadimdir. \u018flb\u0259tt\u0259, bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 il\u0259 \u0259srl\u0259rl\u0259 insanlar\u0131 t\u0259r\u0259qqiy\u0259 qovu\u015fdurmu\u015f, xalqlar\u0131n milli inki\u015faf\u0131n\u0131n, ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259sinin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f bir pe\u015f\u0259 sahibini s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirm\u0259k m\u00fc\u015fk\u00fcl m\u0259s\u0259l\u0259dir.\u00a0 M\u00fc\u0259llim g\u0259nc n\u0259slin m\u0259n\u0259vi al\u0259minin v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn memar\u0131, c\u0259miyy\u0259tin sabah\u0131n\u0131 etibar etdiyi \u015f\u0259xsdir. Tarixin b\u00fct\u00fcn d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u0259n \u0259ziz, \u0259n qiym\u0259tli s\u0259rv\u0259tini &#8211; u\u015faqlar\u0131, \u00f6z \u00fcmidini v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259llim\u0259 etibar etmi\u015fdir. M\u0259kt\u0259bin, m\u00fc\u0259llimin m\u0259qs\u0259di, v\u0259zif\u0259si xalq\u0131n, d\u00f6vl\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yini formala\u015fd\u0131rmaq, &#8220;T\u0259hsil haqq\u0131nda&#8221; qanunda t\u0259sbit olundu\u011fu kimi, &#8220;Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6z m\u0259suliyy\u0259tini d\u0259rk ed\u0259n, xalq\u0131n milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 demokratiya prinsipl\u0259rin\u0259, insan h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik v\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyalar\u0131na sadiq olan, m\u00fcst\u0259qil v\u0259 yarad\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t yeti\u015fdirm\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n<p>B\u0259li, m\u00fc\u0259llimlik \u00e7ox \u015f\u0259r\u0259fli pe\u015f\u0259dir, m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259zif\u0259dir, \u015f\u0259r\u0259fi v\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k olan m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir s\u0259n\u0259tdir. Az\u0259rbaycan tarixinin son minillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab edil\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki parlaq q\u0259l\u0259b\u0259mizin qazan\u0131lmas\u0131nda, do\u011fma torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131ndan azad edilm\u0259sind\u0259 \u015f\u00fcca\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n igidl\u0259rimizin z\u0259f\u0259rind\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rimizin \u00f6z pay\u0131, \u00f6z xidm\u0259ti vard\u0131r. M\u0259hz m\u00fc\u0259lliml\u0259rimizin a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 v\u0259t\u0259n sevgisi, ilk olaraq biz\u0259 &#8220;ana&#8221; k\u0259lm\u0259si il\u0259 &#8220;v\u0259t\u0259n&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6yr\u0259tm\u0259si, sinifl\u0259rd\u0259 as\u0131lan Qaraba\u011f nisgilli plakatlar, &#8220;\u00f6nc\u0259 V\u0259t\u0259ndir&#8221; hayq\u0131ran t\u0259dbirl\u0259r, \u015f\u00fcurlar\u0131m\u0131za h\u0259kk olunan &#8220;V\u0259t\u0259ni sevm\u0259y\u0259n insan olmaz&#8221; h\u0259qiq\u0259ti g\u0259ncl\u0259rimizi inan\u0131lmaz q\u0259hr\u0259manl\u0131qlara apara bildi. M\u00fc\u0259lliml\u0259rimizin xalq\u0131m\u0131z\u0131n taleyind\u0259ki \u0259v\u0259zsiz roluna bel\u0259 b\u00f6y\u00fck sevgi il\u0259 yana\u015fmaq v\u0259 onu yet\u0259rinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k bizim milli mentalitetimizd\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. D\u00fcnyan\u0131n, b\u0259lk\u0259 d\u0259 yegan\u0259 xalq\u0131y\u0131q ki, \u0259n h\u00f6rm\u0259tli insanlara &#8220;c\u0259nab&#8221;, &#8220;m\u00fcsyo&#8221;, &#8220;pan&#8221;, &#8220;a\u011fa&#8221; yox, m\u0259hz &#8220;m\u00fc\u0259llim&#8221; dey\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirik. Biz onlar\u0131n say\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259srl\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xan ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f\u0131q, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz, h\u0259yata sa\u011flam bax\u0131\u015f\u0131m\u0131z formala\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259r tarix boyu c\u0259miyy\u0259tin \u0259n f\u0259dakar, qay\u011f\u0131ke\u015f, etibarl\u0131 daya\u011f\u0131 olmu\u015fdur. D\u00f6vr\u00fcn sifari\u015fini yerin\u0259 yetirm\u0259k kimi a\u011f\u0131r bir i\u015fi \u00f6z \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131yan bu z\u00fcmr\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259r c\u00fcr h\u00f6rm\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. G\u00f6z\u00fcn\u00fcn nuru, beyninin ziyas\u0131, \u00fcr\u0259yinin istisi il\u0259 \u00f6mr\u00fc boyu n\u0259sil-n\u0259sil v\u0259t\u0259nda\u015flar yeti\u015fdir\u0259n bu insanlar q\u0259dirbil\u0259nl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fl\u0259r. Bu v\u0259 ya dig\u0259r pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri nail olduqlar\u0131 u\u011furlara g\u00f6r\u0259 daha \u00e7ox \u00f6z m\u00fc\u0259lliml\u0259rin\u0259 borclu olduqlar\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 iftixarla qeyd etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, m\u00fcdrikl\u0259r &#8220;m\u00fc\u0259llim s\u00f6z\u00fc m\u00fcq\u0259dd\u0259s say\u0131lmaya da bil\u0259r, ancaq m\u00fc\u0259llimlik m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir&#8221; &#8211; demi\u015fl\u0259r. Y\u0259ni m\u00fcq\u0259dd\u0259s olanlar \u00f6z v\u0259zif\u0259l\u0259rini layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n insanlard\u0131r. M\u00fc\u0259llim g\u0259nc n\u0259slin formala\u015fmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. U\u015faq ik\u0259n biz\u0259 q\u0259l\u0259m tutub yazma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259d\u0259n, ill\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259 \u00f6z bildikl\u0259rini biziml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n d\u0259y\u0259rli varl\u0131qlard\u0131r m\u00fc\u0259lliml\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llimlik \u015f\u0259r\u0259fli i\u015fdir, \u00e7\u00fcnki o, \u00f6z h\u0259yat\u0131n\u0131 xalq\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 h\u0259sr edir. M\u00fc\u0259llimlik h\u0259m d\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli i\u015fdir, \u00e7\u00fcnki o, \u0259n qiym\u0259tli kapital olan insanla i\u015fl\u0259yir, bu i\u015fd\u0259 is\u0259 s\u0259hv\u0259 yol verm\u0259k olmaz. M\u00fc\u0259lliml\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u0259n d\u0259y\u0259rli pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri say\u0131lm\u0131\u015flar. H\u0259r bir inki\u015faf prosesinin \u00f6n\u00fcnd\u0259 ged\u0259n kadrlar\u0131 v\u0259 pe\u015f\u0259kar m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri m\u00fc\u0259lliml\u0259r haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131ndan \u00fcmumi t\u0259r\u0259qqinin ba\u015flan\u011f\u0131c n\u00f6qt\u0259si d\u0259 t\u0259hsil v\u0259 m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yidir. M\u00fc\u0259llim milli \u015f\u00fcuru in\u015fa ed\u0259n sosial m\u00fch\u0259ndisdir. M\u00fc\u0259llim d\u00f6vl\u0259timizin v\u0259 mill\u0259timizin m\u0259n\u0259vi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini qoruyan m\u0259n\u0259viyyat ke\u015fik\u00e7isidir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llimlik \u0259n q\u0259dim pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmaqla yana\u015f\u0131, b\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 \u0259b\u0259di pe\u015f\u0259dir. 100, 300, 500 ild\u0259n sonra hans\u0131 pe\u015f\u0259l\u0259rin s\u0131radan \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131n\u0131, hans\u0131 yeni pe\u015f\u0259l\u0259rin yaranaca\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. Lakin bir h\u0259qiq\u0259ti inamla dem\u0259k olar, n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, insanl\u0131q m\u00f6vcuddur, o q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00fc\u0259llimlik m\u00f6vcud olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0259miyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u0259sas kimi q\u0259bul edil\u0259c\u0259yini, hans\u0131 yeni d\u0259y\u0259rl\u0259rin yaranaca\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. Lakin bir \u015fey ayd\u0131nd\u0131r ki, m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagirdl\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 olub v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dem\u0259k olar ki, o, yegan\u0259 d\u0259y\u0259rdir ki, zamandan as\u0131l\u0131 olmayaraq, daim olacaqd\u0131r. \u00c7\u00fcnki insan yaln\u0131z bilik, bacar\u0131q, s\u0259ri\u015ft\u0259 v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259nin yeni n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 sivilizasiyan\u0131n y\u00fcks\u0259k zirv\u0259sin\u0259 \u00e7ata bil\u0259r. Bunlar\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k missiyas\u0131 is\u0259 m\u0259hz m\u00fc\u0259llimin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu da bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, d\u00fcnyan\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n, idar\u0259 ed\u0259n, tarixi yaradan dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 m\u00fc\u0259llim yeti\u015fdirmi\u015fdir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u00fc\u0259llimlik yegan\u0259 pe\u015f\u0259dir ki, h\u0259yatda onun he\u00e7 bir alternativi yoxdur. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, zaman ke\u00e7\u0259c\u0259k, on ill\u0259r, y\u00fcz ill\u0259r \u00f6t\u0259c\u0259k, c\u0259miyy\u0259t v\u0259 h\u0259yat daha y\u00fcks\u0259k inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7atacaq, lakin m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259si yen\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn pe\u015f\u0259l\u0259rin zirv\u0259sind\u0259 dayanacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fsrimiz elmi-texniki t\u0259r\u0259qqi, informasiya v\u0259 kommunikasiya texnologiyalar\u0131 \u0259sridir. Do\u011frudur, son zamanlar t\u0259hsild\u0259 m\u00fcasir \u0130KT vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259y\u0259 geni\u015f yer verilir, h\u0259tta bel\u0259 fikirl\u0259r d\u0259 s\u0259sl\u0259nir ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 virtual d\u0259rsl\u0259r canl\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259kdir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, canl\u0131 m\u00fc\u0259llim s\u00f6z\u00fcn\u00fc, n\u0259f\u0259sini, \u00fcnsiyy\u0259tini, \u015fagirdl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tini, m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131ndak\u0131 t\u0259sirini v\u0259 s. he\u00e7 bir ma\u015f\u0131n, mexanizm, \u0130KT \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti, \u015f\u0259r\u0259fi, y\u00fcks\u0259kliyi bar\u0259d\u0259 m\u00fcdrik k\u0259lamlar s\u00f6yl\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130slam dininin banisi H\u0259zr\u0259ti M\u0259h\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r h\u0259disl\u0259rinin birind\u0259 biliyi bilm\u0259y\u0259nl\u0259r aras\u0131nda yayma\u011f\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259d\u0259q\u0259 hesab edir, bilikli adam\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 baxma\u011f\u0131, onunla oturub-durma\u011f\u0131 ibad\u0259t say\u0131r, bilik \u00f6yr\u0259d\u0259n v\u0259 bilik \u00f6yr\u0259n\u0259n aras\u0131nda xo\u015f m\u00fcnasib\u0259ti vacib hesab edirdi: &#8220;Kimd\u0259n bilik \u00f6yr\u0259nirsinizs\u0259, ona h\u00f6rm\u0259t edin, ona qar\u015f\u0131 mehriban olun. Kim\u0259 bilik \u00f6yr\u0259dirsinizs\u0259, ona qar\u015f\u0131 da diqq\u0259tli v\u0259 mehriban olun&#8221;.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n fatehi Makedonyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259r \u00f6z m\u00fc\u0259llimi Aristotel haqq\u0131nda demi\u015fdir: &#8220;Valideynl\u0259rim m\u0259ni g\u00f6yd\u0259n yer\u0259 endirdi, m\u00fc\u0259llimim i\u015f\u0259 yerd\u0259n g\u00f6y\u0259 qald\u0131rd\u0131&#8221;.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan alimi N\u0259sr\u0259ddin Tusi \u00f6z\u00fcn\u00fcn &#8220;\u018fxlaqi-Nasiri&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t ver\u0259r\u0259k yazm\u0131\u015fd\u0131r: &#8220;Varl\u0131qlar\u0131 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n kainat\u0131n \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 qald\u0131ran s\u0259n\u0259td\u0259n daha \u015f\u0259r\u0259flisi n\u0259 ola bil\u0259r?&#8221;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurucusu Mustafa Kamal Atat\u00fcrk m\u00fc\u0259llim \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m ver\u0259r\u0259k demi\u015fdir: &#8220;Mill\u0259ti yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z m\u00fc\u0259lliml\u0259ri xilas ed\u0259 bil\u0259r. Bir c\u0259miyy\u0259tin mill\u0259t ola bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 ehtiyac\u0131 var, onlar c\u0259miyy\u0259ti h\u0259qiqi mill\u0259t hal\u0131na g\u0259tirirl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k deyirdi: &#8220;M\u0259n yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259llimd\u0259n y\u00fcks\u0259k ad tan\u0131m\u0131ram. H\u0259r birimizd\u0259 m\u00fc\u0259llimin h\u0259rar\u0259tli q\u0259lbinin bir z\u0259rr\u0259ciyi vard\u0131r. M\u0259hz m\u00fc\u0259llim do\u011fma yurdumuzu sevm\u0259yi, ham\u0131n\u0131n rifah\u0131 namin\u0259 vicdanla i\u015fl\u0259m\u0259yi m\u00fcdriklikl\u0259 v\u0259 s\u0259birl\u0259 biz\u0259 \u00f6yr\u0259tmi\u015f v\u0259 \u00f6yr\u0259dir. H\u0259r birimizin \u00f6z m\u00fc\u0259llimi vard\u0131r v\u0259 biz b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcm\u00fcz boyu onun xatir\u0259sini h\u00f6rm\u0259tl\u0259, minn\u0259tdarl\u0131qla q\u0259lbimizd\u0259 ya\u015fad\u0131r\u0131q&#8221;.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yin\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t ver\u0259r\u0259k demi\u015fdir: &#8220;B\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda \u0259n h\u00f6rm\u0259tli pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n biri say\u0131lan, xalq\u0131m\u0131z\u0131n intellektual potensial\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda, dilimizin, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olan m\u00fc\u0259llimin g\u0259rgin z\u0259hm\u0259ti v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik f\u0259aliyy\u0259ti bu g\u00fcn \u0259ld\u0259 etdiyimiz u\u011furlar\u0131n \u0259sas\u0131nda durur&#8221;.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli oxucu! D\u00fcnyada tan\u0131nm\u0131\u015f insanlar\u0131n, b\u00f6y\u00fck alim v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin m\u00fc\u0259llim haqq\u0131nda deyiml\u0259ri daha \u00e7oxdur v\u0259 m\u0259n onlardan yaln\u0131z b\u0259zil\u0259rini Sizin diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131m.<\/p>\n<p>Tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f m\u00fcdrikl\u0259rin m\u00fc\u0259llim haqq\u0131nda deyiml\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259sl M\u00fc\u0259llim milli s\u0259rv\u0259t kimi q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Xalq aras\u0131nda bel\u0259 bir fikir d\u0259 m\u00f6vcuddur ki, m\u00fc\u0259llim d\u0259yi\u015f\u0259nd\u0259 c\u0259miyy\u0259t d\u0259 d\u0259yi\u015fir. Bu, onunla ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, insanlar\u0131n fikir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinin, h\u0259yata bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda, d\u0259yi\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llim m\u00fcst\u0259sna rol oynamaqla b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin \u015f\u00fcurunda d\u0259yi\u015fiklik yaratmaq g\u00fcc\u00fcn\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259sini dig\u0259rl\u0259rind\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n daha bir c\u0259h\u0259t d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, o, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131nda olur. El\u0259 insanlar var ki, onlar h\u0259yatlar\u0131 boyu h\u0259kim\u0259, m\u00fch\u0259ndis\u0259, r\u0259ssama, v\u0259kil\u0259 v\u0259 dig\u0259r pe\u015f\u0259 sahibl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t\u00a0 etmirl\u0259r. Ancaq ist\u0259s\u0259 d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259 h\u0259r k\u0259sin \u00fcnsiyy\u0259ti olur. Bizim k\u0259ndin a\u011fsaqqallar\u0131 bir s\u00f6hb\u0259t dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar ki, beyni q\u0131zan cavanlardan biri bel\u0259 s\u00f6zl\u0259ri e\u015fidib ya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259 m\u0259rc g\u0259lir ki, m\u00fc\u0259llim\u0259 he\u00e7 vaxt i\u015fi d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu iddia il\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259n, oxumaqdan uzaqla\u015f\u0131b \u00e7obanl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa q\u0259rar verir. Ancaq \u00e7obanl\u0131\u011f\u0131n inc\u0259likl\u0259rini, sirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cr\u00fcb\u0259li \u00e7obanlar\u0131n yan\u0131na gedib bir m\u00fcdd\u0259t onlar\u0131n yan\u0131nda qalma\u011fa m\u0259cbur olur. Onlardan \u00f6yr\u0259ndiyi bilikl\u0259ri t\u0259tbiq ed\u0259rk\u0259n ya\u015f\u0131dlar\u0131 g\u0259lib ona m\u0259rci uduzdu\u011funu bildirirl\u0259r. \u00c7obanl\u0131\u011f\u0131 da \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131m g\u0259ldiyini g\u00f6r\u0259n cavan h\u0259min s\u00f6zl\u0259rin h\u0259qiq\u0259t oldu\u011funu etiraf etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olur.<\/p>\n<p>B\u0259s insanlar n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7\u0259tin olan m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259sini se\u00e7irl\u0259r? Fikrimc\u0259, bu sual\u0131n cavab\u0131 \u0259sl m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Ayd\u0131n olan odur ki, h\u0259min insanlar m\u00fc\u0259llim kimi do\u011fulurlar, sonradan onu arzu edirl\u0259r v\u0259 talel\u0259rini bu pe\u015f\u0259y\u0259 ba\u011flay\u0131rlar. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, \u0259sl m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa pe\u015f\u0259 olmur, onlar he\u00e7 bir zaman \u00f6z sevimli pe\u015f\u0259l\u0259rini d\u0259yi\u015f\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p>Uzun m\u00fcdd\u0259t t\u0259hsil sistemind\u0259, onun idar\u0259 olunmas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir \u015f\u0259xs kimi m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 tez-tez \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olmu\u015fam, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 onlar\u0131 dinl\u0259mi\u015f\u0259m, f\u0259rqli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m, t\u0259hsil\u0259 v\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 aid m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259yl\u0259rini \u00f6yr\u0259nmi\u015f\u0259m. M\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t i\u015fl\u0259mi\u015f v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 qazanm\u0131\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259r qeyd edirdil\u0259r ki, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n h\u0259lledici amil \u015fagirdl\u0259ri v\u0259 \u00f6z pe\u015f\u0259sini sevm\u0259kdir. Kimin ki, \u00fcr\u0259yind\u0259 u\u015faqlara m\u0259h\u0259bb\u0259t hissi yoxdur, o, m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259m\u0259m\u0259lidir. Nahaq deyilm\u0259mi\u015fdir ki, biz kiml\u0259rd\u0259n \u00f6yr\u0259niriks\u0259, onlar\u0131 bizim m\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz adland\u0131r\u0131r\u0131q, lakin h\u0259r \u00f6yr\u0259d\u0259n bu ada layiq deyil. Bu ada layiq olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n\u0259viyyatda v\u0259 t\u0259limd\u0259 kamilliy\u0259 \u00e7atmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259hsil tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirdikd\u0259, \u00f6z h\u0259yat\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 n\u00fcmun\u0259si il\u0259 insanlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 iz qoymu\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259ri yad etdikc\u0259 bir daha bu pe\u015f\u0259 sahibl\u0259rin\u0259 qibt\u0259 edirs\u0259n, insan\u0131n formala\u015fmas\u0131nda, \u00fcmumilikd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda m\u00fc\u0259llimin nec\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyaraq heyr\u0259t\u0259 g\u0259lirs\u0259n.<\/p>\n<p>Bel\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259rini h\u00f6rm\u0259tli oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 vacib hesab edir\u0259m. C\u0259nubi Qafqazda ibtidai sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259llim haz\u0131rlayan ilk t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si olmu\u015f Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u0259zunlar\u0131 m\u00fc\u0259llim ad\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k zirv\u0259l\u0259r\u0259 qald\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, maarif\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 t\u0259hsil tariximizd\u0259 b\u00f6y\u00fck iz qoymu\u015flar. Onlar\u0131n aras\u0131nda\u00a0 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov, Teymur b\u0259y Bayram\u0259lib\u0259yov, S\u0259f\u0259r\u0259li b\u0259y V\u0259lib\u0259yov, Mahmud b\u0259y Mahmudb\u0259yov, Firudin b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rli, \u018fhm\u0259d a\u011fa Mustafayev, C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, S\u00fcleyman Sani Axundov, S\u0259m\u0259d b\u0259y Acalov, F\u0259rhad A\u011fazad\u0259, Abdulla \u015eaiq v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri m\u00fc\u0259llim ad\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k zirv\u0259l\u0259r\u0259\u00a0 qald\u0131raraq \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli oxucu, &#8220;Yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim n\u0259 dem\u0259kdir?&#8221; sual\u0131na m\u0259\u015fhur pedaqoq Vasili Suxomlinski bel\u0259 cavab verirdi:<\/p>\n<p>&#8220;O, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, u\u015faqlar\u0131 sev\u0259n insand\u0131r, onlarla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259n sevinc tap\u0131r, inan\u0131r ki, h\u0259r bir u\u015faq yax\u015f\u0131 insan ola bil\u0259r, u\u015faqlarla dostluq etm\u0259yi bacar\u0131r, u\u015faqlar\u0131n sevincini v\u0259 k\u0259d\u0259rini \u00fcr\u0259yin\u0259 sala bilir, u\u015fa\u011f\u0131n q\u0259lbini oxuyur v\u0259 he\u00e7 vaxt unutmur ki, \u00f6z\u00fc d\u0259 vaxtil\u0259 u\u015faq olub.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim t\u0259dris etdiyi f\u0259nnin elmini yax\u015f\u0131 bilir, ona vur\u011funluqla onun inki\u015faf \u00fcf\u00fcql\u0259rini &#8211; yeni k\u0259\u015ffl\u0259ri, t\u0259dqiqatlar\u0131, nailiyy\u0259tl\u0259ri izl\u0259yir, o elmin yenilikl\u0259rind\u0259n d\u0259 x\u0259b\u0259rdard\u0131r. Yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim orta m\u0259kt\u0259bin t\u0259dris proqram\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulanlardan daha \u00e7ox bilir. D\u0259rin bilik, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fu \u015fagirdl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda elmin, biliyin, f\u0259nnin, t\u0259dris prosesinin c\u0259zbedici q\u00fcvv\u0259sini a\u00e7a bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. \u015eagirdl\u0259r m\u00fc\u0259llimin simas\u0131nda a\u011f\u0131ll\u0131, bilikli, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li, s\u0259n\u0259tin\u0259 vur\u011fun bir insan g\u00f6rm\u0259lidirl\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim psixologiya v\u0259 pedaqogika elml\u0259rini bil\u0259n, t\u0259rbiy\u0259 haqq\u0131nda elml\u0259ri bilm\u0259d\u0259n u\u015faqlarla i\u015fl\u0259m\u0259yin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc hiss v\u0259 d\u0259rk ed\u0259n insan olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, yax\u015f\u0131 m\u00fc\u0259llim \u00f6z pe\u015f\u0259sinin ustas\u0131 olmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 m\u00fc\u0259llim ad\u0131n\u0131 zirv\u0259l\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259ld\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r olmu\u015fdur. G\u00f6rk\u0259mli maarif xadimi Mehdi Mehdizad\u0259 m\u00fc\u0259llimlikd\u0259n elmin \u0259n y\u00fcks\u0259k zirv\u0259sin\u0259 &#8211; akademikliy\u0259, nazir v\u0259zif\u0259sin\u0259d\u0259k y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc m\u0259kt\u0259bli g\u0259ncl\u0259rin t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259sin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f M\u0259sm\u0259 Ataki\u015fiyeva, Z\u0259rb\u0259li S\u0259m\u0259dov, M\u0259h\u0259r Quliyev d\u00f6vr\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafatlar\u0131na &#8211; Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 v\u0259 \u018fm\u0259kdar M\u00fc\u0259llim f\u0259xri adlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Zahid \u015e\u00f6y\u00fcbov SSR\u0130 Xalq M\u00fc\u0259llimi f\u0259xri ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u00fcrur hissi il\u0259 dem\u0259k olar ki, bu<\/p>\n<p>g\u00fcn d\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rimizd\u0259 m\u00fc\u0259llim ad\u0131n\u0131 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 da\u015f\u0131yan, \u00f6z pe\u015f\u0259sinin vur\u011funu olan, h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u015fagirdl\u0259rin v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin q\u0259lbind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259b\u0259di abid\u0259 ucaldan, \u0259sl v\u0259t\u0259nda\u015f v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t yeti\u015fdir\u0259n bacar\u0131ql\u0131, s\u0259ri\u015ft\u0259li m\u00fc\u0259lliml\u0259r az deyildir, onlar indi d\u0259 f\u0259dakarl\u0131qla \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Onu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 m\u00fc\u0259llim ideal \u015f\u0259xsiyy\u0259t olmu\u015f, h\u0259m \u015fagirdl\u0259rd\u0259, h\u0259m valideynl\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. M\u00fc\u0259llim s\u00f6z\u00fc, onun s\u00f6yl\u0259diyi fikirl\u0259r, verdiyi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir. C\u0259miyy\u0259td\u0259, ail\u0259 v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 bir \u00e7ox \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin, konfliktl\u0259rin h\u0259ll edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edilmi\u015f, onun s\u00f6z\u00fc h\u0259lledici olmu\u015fdur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, h\u0259tta k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259 rastla\u015fanda \u015fagirdl\u0259r h\u00f6rm\u0259t \u0259lam\u0259ti olaraq onun qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259zim etmi\u015fl\u0259r. M\u00fc\u0259llim \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 o q\u0259d\u0259r h\u00f6rm\u0259t olmu\u015fdur ki, onun adi insanlardan f\u0259rqli oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 r\u0259yl\u0259r d\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u00fc\u0259llim \u015f\u0259xsiyy\u0259tini bel\u0259 n\u00fcfuza, h\u00f6rm\u0259t\u0259 qald\u0131ran, zirv\u0259y\u0259 ucaldan onun \u00f6z\u00fc olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, ki\u00e7ik bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131xaraq xat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bir m\u0259s\u0259l\u0259ni yazmaq ist\u0259yir\u0259m. 1930-1940-c\u0131 ill\u0259r m\u0259nim do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131m Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraqoyunlu k\u0259ndl\u0259rind\u0259 t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f ill\u0259ri kimi yadda qalm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u0130r\u0259van, Qazax v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259ki m\u00fc\u0259llim seminariyalar\u0131n\u0131 bitirib m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs dem\u0259k h\u00fcququ qazanm\u0131\u015f m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 artm\u0131\u015fd\u0131. \u018fn xo\u015fa g\u0259l\u0259n hal is\u0259 o idi ki, k\u0259ndl\u0259rd\u0259 valideynl\u0259rin t\u0259hsil\u0259, m\u0259kt\u0259b\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00e7ox y\u00fcks\u0259k idi. D\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri daha geni\u015f olan valideynl\u0259r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 \u0259halini maarifl\u0259ndirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, adamlara t\u00f6vsiy\u0259 edirdil\u0259r ki, &#8220;bizl\u0259ri m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, elm\u0259, savada ancaq t\u0259hsil, m\u0259kt\u0259bl\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00e7atd\u0131racaqd\u0131r. M\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259, orada d\u0259rs dey\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259yin, h\u00f6rm\u0259t edin, onlara h\u0259r c\u0259h\u0259td\u0259n k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rin, onlar balalar\u0131m\u0131z\u0131 yeni ruhda t\u0259rbiy\u0259 ed\u0259nl\u0259rdir. Bizim g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni, savadl\u0131 qurulmas\u0131nda onlar\u0131n rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p>Bel\u0259 yana\u015fman\u0131n n\u0259tic\u0259si idi ki, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 camaat aras\u0131nda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin n\u00fcfuzu xeyli y\u00fcks\u0259lmi\u015fdi, m\u00fc\u0259llim l\u0259yaq\u0259ti, m\u00fc\u0259llim \u015f\u0259r\u0259fi, m\u00fc\u0259llim ad\u0131 he\u00e7 bir zaman bu ill\u0259rd\u0259ki y\u00fcks\u0259kliy\u0259 qalxmam\u0131\u015fd\u0131. Sonralar &#8211; 1950-1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcm bu m\u00fchitin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 kimi, ham\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259llim\u0259 bel\u0259 d\u0259rin m\u0259h\u0259bb\u0259tin oldu\u011funun canl\u0131 \u015fahidi olmu\u015fam. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 t\u0259hsil\u0259, m\u0259kt\u0259b\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 t\u0259kc\u0259 valideynl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deyil, h\u0259m d\u0259 rayon v\u0259 k\u0259nd r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t edildiyini m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015f\u0259m. Bu ill\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llimin x\u00fcsusi n\u00fcfuza sahib olmas\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var idi. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00f6zl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t qoyur, \u00f6zl\u0259rini \u0259sl ziyal\u0131 kimi apar\u0131r, \u00f6z geyiml\u0259ri, davran\u0131\u015flar\u0131, adamlara m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ham\u0131dan f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r. \u00d6lk\u0259d\u0259 savads\u0131zl\u0131\u011f\u0131n tam l\u0259\u011fv edilm\u0259diyi, k\u0259ndl\u0259rd\u0259 radio, televiziya, q\u0259zet v\u0259 kitab oxuyanlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 camaat ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda ilk v\u0259 dol\u011fun m\u0259lumat\u0131 yaln\u0131z m\u00fc\u0259llimd\u0259n al\u0131rd\u0131. Adamlar \u0259n sad\u0259 s\u0259n\u0259dd\u0259n &#8211; \u0259riz\u0259, m\u00fcraci\u0259t, m\u0259ktub yazmaqdan \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 kimi m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirdil\u0259r. Bu ill\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llim ham\u0131n\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi, h\u0259r k\u0259sin ilk m\u00fcraci\u0259t etdiyi \u015f\u0259xs idi. M\u00fc\u0259llim k\u0259ndin a\u011fsaqqal\u0131, h\u00fcquq\u015f\u00fcnas\u0131, mirz\u0259si, notariusu, t\u0259rbiy\u0259\u00e7isi, m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi v\u0259 daha ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 ciddi ehtiyac olan v\u0259zif\u0259l\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 idi.<\/p>\n<p>K\u0259nd \u0259halisi m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 h\u0259r yerd\u0259 h\u00f6rm\u0259t edir, onlara daim qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. \u00d6vladlar\u0131 oxuyan ail\u0259l\u0259r tez-tez m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259r, m\u00fc\u0259lliml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 saxlayar, u\u015faqlar\u0131n\u0131n nec\u0259 oxumaqlar\u0131 il\u0259 maraqlanard\u0131lar. Valideynl\u0259rin bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini hiss ed\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u015fagirdl\u0259rin t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259sin\u0259, \u00f6z i\u015fl\u0259rin\u0259 daha m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015far, t\u0259drisin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fard\u0131lar. Bu bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f\u0131lmasa da, ham\u0131 yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, u\u015fa\u011f\u0131n oxumas\u0131 v\u0259 t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259si il\u0259 t\u0259kc\u0259 m\u0259kt\u0259b v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r deyil, h\u0259m d\u0259 valideynl\u0259r yax\u0131ndan m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131rlar. D\u0259rs\u0259 haz\u0131r g\u0259lm\u0259y\u0259nl\u0259r eyni g\u00fcnd\u0259 h\u0259m d\u0259 valideyn danla\u011f\u0131na m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131. H\u0259min g\u00fcn valideyn u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6t\u00fcr\u00fcb m\u0259kt\u0259b\u0259 g\u0259lir, m\u00fc\u0259lliml\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r v\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n d\u0259rs\u0259 haz\u0131r g\u0259lm\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bi ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Ail\u0259d\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n nalayiq h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri olduqda valideyn bunu m\u00fc\u0259llim\u0259, m\u0259kt\u0259bd\u0259 olduqda is\u0259 m\u00fc\u0259llim valideyn\u0259 \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259rdi. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fin sinxron, eyni yana\u015fmada olmas\u0131 u\u015faqlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tini art\u0131r\u0131r, u\u015faqlar bu x\u0259b\u0259rl\u0259rin qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f\u0259 \u00e7atmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yersiz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinirdil\u0259r. H\u0259tta \u0259n savads\u0131z ail\u0259d\u0259 d\u0259 u\u015fa\u011fa yana\u015fma m\u00fc\u0259lliml\u0259, m\u0259kt\u0259bl\u0259 eyni idi, ail\u0259d\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n n\u00f6qsanlar\u0131 &#8220;m\u00fc\u0259lliml\u0259rin\u0259 dey\u0259r\u0259m&#8221;l\u0259, m\u0259kt\u0259bd\u0259 is\u0259 &#8220;valideynl\u0259rin\u0259 dey\u0259r\u0259m&#8221;l\u0259 islah edilirdi.<\/p>\n<p>O d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 biz ail\u0259d\u0259 ata-anam\u0131z\u0131, m\u0259kt\u0259bd\u0259 is\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rimizi ilahi varl\u0131q hesab edirdik. M\u00fc\u0259llim-valideyn ad\u0131 \u0259n y\u00fcks\u0259k ad kimi bizim qan\u0131m\u0131za hopmu\u015fdu. Bu d\u00f6vr\u00fcn insanlar\u0131, t\u0259kc\u0259 m\u0259kt\u0259blil\u0259r deyil, b\u00fct\u00fcn k\u0259nd adamlar\u0131 m\u00fc\u0259llim\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259r, onlara x\u00fcsusi r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 yana\u015fard\u0131lar. H\u0259r hans\u0131 m\u0259clisd\u0259 olursa olsun, m\u00fc\u0259llim ba\u015fda oturdular, ona x\u00fcsusi qulluq g\u00f6st\u0259ril\u0259rdi. Biz \u015fagirdl\u0259r is\u0259 yaln\u0131z m\u0259kt\u0259bd\u0259 deyil, k\u0259nd aras\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 harada m\u00fc\u0259llimi g\u00f6rs\u0259k, papa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdan g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, \u0259limizi yan\u0131m\u0131za sal\u0131b fara\u011fat v\u0259ziyy\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259 t\u0259zim ed\u0259rdik. M\u00fc\u0259llimin yan\u0131nda n\u0259inki yem\u0259k yem\u0259z, su i\u00e7m\u0259z, dill\u0259nm\u0259z, m\u00fc\u0259llim s\u00f6z\u00fcn\u00fc qurtarmam\u0131\u015f dan\u0131\u015fmaz, he\u00e7 m\u00fc\u0259llim olan m\u0259clis\u0259 getm\u0259z, d\u0259rsd\u0259n k\u0259nar vaxtlarda onun g\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fard\u0131q. M\u00fc\u0259llimin h\u0259r hans\u0131 m\u00fcraci\u0259tini h\u0259mi\u015f\u0259 s\u00f6zs\u00fcz yerin\u0259 yetirirdik. Biz m\u00fc\u0259llimi ideal varl\u0131q hesab ed\u0259r, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n, m\u00fc\u0259llim d\u0259 x\u00f6r\u0259k yeyirmi, \u00e7ay i\u00e7irmi, yat\u0131rm\u0131 v\u0259 s. Evd\u0259 valideynl\u0259rimiz h\u0259r bir s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 biz\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 h\u00f6rm\u0259t etm\u0259yi tap\u015f\u0131r\u0131rd\u0131, bizim yan\u0131m\u0131zda m\u00fc\u0259llimin \u00fcnvan\u0131na xo\u015fag\u0259lm\u0259z s\u00f6hb\u0259tl\u0259r etm\u0259zdil\u0259r. Biz h\u0259r hans\u0131 m\u00fc\u0259llimin ki\u00e7ik d\u0259 olsa, n\u00f6qsanl\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 bar\u0259d\u0259 valideynl\u0259rimiz\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 onlar q\u0259z\u0259bl\u0259nm\u0259z, soyuqqanl\u0131l\u0131qla, sakitc\u0259 biz\u0259 dey\u0259rdil\u0259r: &#8211; M\u00fc\u0259llimd\u0259n \u015fikay\u0259t etm\u0259k, gileyl\u0259nm\u0259k olmaz. M\u00fc\u0259lliminiz sizin m\u0259n\u0259vi atan\u0131zd\u0131r. O, siz\u0259 qar\u015f\u0131 n\u0259 edirs\u0259, sizin yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 edir. Onun s\u0259rt davran\u0131\u015flar\u0131na da tabe olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Biz valideynl\u0259rimizd\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259rimizin \u00fcnvan\u0131na he\u00e7 vaxt gileyli s\u00f6hb\u0259tl\u0259r e\u015fitm\u0259zdik.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli oxucu! Bu xatir\u0259ni ona g\u00f6r\u0259 yazd\u0131m ki, m\u00fc\u0259llim n\u00fcfuzunu qorumaq, onu inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn o d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyim m\u00fc\u0259llim-c\u0259miyy\u0259t birliyin\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 ciddi ehtiyac vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, h\u0259m m\u00fc\u0259lliml\u0259r, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259t bu vacib m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 daha m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bir fakt\u0131 da diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m ki, t\u0259xmin\u0259n bir \u0259sr \u0259vv\u0259l \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u0259ktub oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00f6v bir k\u0259ndd\u0259 savadl\u0131 insan tap\u0131lm\u0131rd\u0131, indi yaz\u0131b-oxuma\u011f\u0131 bacarmayan \u015f\u0259xs yoxdur. Ham\u0131 bilm\u0259lidir v\u0259 yaddan \u00e7\u0131xarmamal\u0131d\u0131r ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131 bu s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131ranlar m\u00fc\u0259lliml\u0259r olmu\u015fdur v\u0259 biz h\u0259r zaman f\u0259dakar \u0259m\u0259kl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 onlara borcluyuq.<\/p>\n<p>He\u00e7 vaxt unutmamal\u0131y\u0131q ki, bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfuzlu universitetl\u0259rind\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 t\u0259hsilini davam etdir\u0259n minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259, d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131qla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad ed\u0259nl\u0259r d\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259lliminin yetirm\u0259l\u0259ridirl\u0259r.<\/p>\n<p><em>525.az\/news<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Misir M\u018fRDANOV AMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun direktoru, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru, professor NESCO-nun 1966-c\u0131 ild\u0259 q\u0259bul etdiyi q\u0259rara \u0259sas\u0259n h\u0259r ilin oktyabr\u0131n 5-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq M\u00fc\u0259lliml\u0259r G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda bu bayram\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259r\u0259ncam\u0131 Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev verib. Pe\u015f\u0259 bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 yaz\u0131lan bu m\u0259qal\u0259 f\u0259dakar Az\u0259rbaycan M\u00fc\u0259llimin\u0259 h\u0259sr olunur. D\u00fcnyadak\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":41911,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41910"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41910"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41913,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41910\/revisions\/41913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}