{"id":43250,"date":"2023-02-13T15:24:47","date_gmt":"2023-02-13T11:24:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=43250"},"modified":"2023-02-13T15:24:48","modified_gmt":"2023-02-13T11:24:48","slug":"ingilis-fiziki-h%c9%99kim-v%c9%99-astronomu-tomas-yunq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/02\/13\/ingilis-fiziki-h%c9%99kim-v%c9%99-astronomu-tomas-yunq\/","title":{"rendered":"\u0130ngilis fiziki, h\u0259kim v\u0259 astronomu Tomas Yunq&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/02\/13\/ingilis-fiziki-h%c9%99kim-v%c9%99-astronomu-tomas-yunq\/download-1-6\/\" rel=\"attachment wp-att-43251\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-43251\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/download-1.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/download-1.jpg 225w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/download-1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a>B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t tarixind\u0259 yeti\u015fmi\u015f elm dahil\u0259rind\u0259n biri olan Yunq \u0130ngilt\u0259r\u0259nin ki\u00e7ik Milverton \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 da ki\u00e7ik ya\u015f\u0131ndan elm al\u0259min\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259si kimi t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fcd\u00fcr&#8230;<\/p>\n<p>\u0130lk ya\u015f\u0131nda c\u0259ld oxuma\u011f\u0131 bacaran Yunq, d\u00f6rd ya\u015f\u0131nda ik\u0259n bir \u00e7ox ingilis yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini v\u0259 lat\u0131n dilind\u0259 olan b\u0259zi \u015feirl\u0259ri \u0259zb\u0259rd\u0259n bilirmi\u015f. 6 ya\u015f\u0131nda \u0259d\u0259biyyat oxumu\u015f, 8 ya\u015f\u0131nda is\u0259 yer \u00f6l\u00e7m\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 maraqlanm\u0131\u015f, h\u00fcnd\u00fcrl\u00fck v\u0259 m\u0259saf\u0259l\u0259ri t\u0259yin etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir. 9 ya\u015f\u0131ndan 12 ya\u015f\u0131na q\u0259d\u0259r Kompton pansionunda professor Tomsonun yan\u0131nda ya\u015fayan g\u0259l\u0259c\u0259yin dahisi bu d\u00f6vrd\u0259 Roma v\u0259 Yunan klassikl\u0259rini, frans\u0131z, italyan v\u0259 s. dill\u0259rini \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir. 14 ya\u015fl\u0131 Yunq 10-a q\u0259d\u0259r dil bilirmi\u015f. Botanika v\u0259 t\u0259bab\u0259tl\u0259 d\u0259 maraqlanan dahinin bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>Fizikaya \u201cEnerji\u201d terminini birinci d\u0259f\u0259 Yunq daxil etmi\u015fdir. O, elmin bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rin\u0259: mexanika, optika, akustika, istilik, fizioloji optika, texnologiya, astronomiya, g\u0259miqay\u0131rma, geofizika, t\u0259bab\u0259t, botanika, zoologiya v\u0259 s. aid \u0259s\u0259rl\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Yunq musiqi n\u0259z\u0259riyy\u0259sini \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilirmi\u015f v\u0259 dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn musiqi al\u0259tl\u0259rind\u0259 s\u0259rb\u0259st ifa etm\u0259yi bacar\u0131rm\u0131\u015f. Onun elmi xidm\u0259l\u0259rind\u0259n biri i\u015f\u0131\u011f\u0131n interferensiya prinsipini k\u0259\u015ff etm\u0259sidir. O, birinci olaraq a\u011f i\u015f\u0131q spektrind\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngin dal\u011fa uzunlu\u011funun 0,7 mkm, b\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi r\u0259nginki is\u0259 0,42 mkm oldu\u011funu hesablanm\u0131\u015fd\u0131r. Bunula o, spektrometriyan\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. T\u0259bi\u0259td\u0259 olan cisiml\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus r\u0259ngl\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259sinin s\u0259b\u0259bini Yunq izah etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259vaz\u00f6kar v\u0259 a\u011f\u0131r t\u0259bi\u0259tli biri olan fizik insanlarla \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011f\u0131 sevm\u0259yib. Daim \u00f6z\u00fcn\u0259 qapanan Yunq qad\u0131nlarla da m\u00fcnasib\u0259t qurmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kib. Qon\u015fulu\u011funda ya\u015fayan Eliza Maksvel adl\u0131 xan\u0131mla evl\u0259n\u0259n 31 ya\u015fl\u0131 dahi fizikin he\u00e7 vaxt \u00f6vlad\u0131 olmay\u0131b. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r xan\u0131m\u0131na sadiq olan Tomas Yunq 55 ya\u015f\u0131nda \u00fcr\u0259ktutmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p><em>Elenora H\u0259s\u0259nova<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cRespublika\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t tarixind\u0259 yeti\u015fmi\u015f elm dahil\u0259rind\u0259n biri olan Yunq \u0130ngilt\u0259r\u0259nin ki\u00e7ik Milverton \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 da ki\u00e7ik ya\u015f\u0131ndan elm al\u0259min\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259si kimi t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fcd\u00fcr&#8230; \u0130lk ya\u015f\u0131nda c\u0259ld oxuma\u011f\u0131 bacaran Yunq, d\u00f6rd ya\u015f\u0131nda ik\u0259n bir \u00e7ox ingilis yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini v\u0259 lat\u0131n dilind\u0259 olan b\u0259zi \u015feirl\u0259ri \u0259zb\u0259rd\u0259n bilirmi\u015f. 6 ya\u015f\u0131nda \u0259d\u0259biyyat oxumu\u015f, 8 ya\u015f\u0131nda is\u0259 yer \u00f6l\u00e7m\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43250"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43250"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43254,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43250\/revisions\/43254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}