{"id":43345,"date":"2023-02-20T12:32:27","date_gmt":"2023-02-20T08:32:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=43345"},"modified":"2023-02-20T12:32:28","modified_gmt":"2023-02-20T08:32:28","slug":"italiyali-alim-v%c9%99-t%c9%99dqiqatcilar-avropada-%c9%99n-yaxsilar-sirasindadir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/02\/20\/italiyali-alim-v%c9%99-t%c9%99dqiqatcilar-avropada-%c9%99n-yaxsilar-sirasindadir\/","title":{"rendered":"\u0130taliyal\u0131 alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar Avropada \u0259n yax\u015f\u0131lar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r\u00a0"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14.0pt;\">\u0130taliya \u00e7ox\u0259srlik elmi f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 Avropada m\u00fch\u00fcm yer tutur, italiyal\u0131 alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n adlar\u0131 qit\u0259nin \u0259n yax\u015f\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0259kilir. \u0130talyan aliml\u0259r h\u0259r il Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (A\u0130) n\u00fcfuzlu m\u00fckafatlar\u0131na yiy\u0259l\u0259nir, milyon avroluq qrantlar al\u0131rlar. \u0130taliya universitet v\u0259 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259 A\u0130-d\u0259 s\u0259kkizinci s\u0131rada q\u0259rarla\u015f\u0131b. Son ill\u0259rd\u0259 \u0130taliyada alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 30-40 min n\u0259f\u0259r artaraq bir milyona \u00e7at\u0131b. Bu g\u00f6st\u0259riciy\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0130taliya qit\u0259d\u0259 alt\u0131nc\u0131 yeri tutur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-size: 14.0pt; color: windowtext; text-decoration: none; text-underline: none;\">AZ\u018fRTAC<\/span><\/a><span style=\"font-size: 14.0pt;\">\u00a0\u0130taliya Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, italiyal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 aliml\u0259rin \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14.0pt;\">Renessans\u0131n \u201c\u00fcr\u0259yi\u201d say\u0131lan \u0130taliyada elmi akademiyalar XVI \u0259srin sonu v\u0259 XVII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 yarad\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b. XVII \u0259sr m\u00fcasir elmin v\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259nin meydana g\u0259ldiyi, eyni zamanda, elmi inqilab \u0259sri say\u0131l\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u0130taliyada elml\u0259r akademiyalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 elmin yeni v\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u00f6vqel\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fvv\u0259lc\u0259 qeyri-r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n bu akademiyalar sonralar milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 v\u0259 krall\u0131qlar\u0131n himay\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n r\u0259smi qurumlara \u00e7evrilib.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14.0pt;\">\u0130lk olaraq 1560-c\u0131 ild\u0259 Neapolda T\u0259bi\u0259tin Sirl\u0259ri Akademiyas\u0131 (Accademia Secretorum Naturae), 1603-c\u00fc ild\u0259 Romada \u0130ti Bax\u0131\u015f Akademiyas\u0131 (Accademia dei Lincei), 1657-ci ild\u0259 Florensiyada T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r Akademiyas\u0131 (Accademia del Cimento) yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu akademiyalar \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiq qalan universitetl\u0259rin toxunma\u011fa c\u0259sar\u0259t etm\u0259diyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259 olundu\u011fu m\u0259rk\u0259zl\u0259r idi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14.0pt;\">Paytaxt Roma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0130taliya Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 (Accademia Nazionale dei Lincei) \u00f6lk\u0259nin, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259dim elm ocaqlar\u0131ndan biridir. Umbria \u0259yal\u0259tinin \u0259n n\u0259cib ail\u0259sin\u0259 m\u0259nsub Federiko Cesi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis olunan akademiyan\u0131n ad\u0131 iti bax\u0131\u015f qabiliyy\u0259tini simvoliz\u0259 ed\u0259n va\u015faqdan (lince) g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 akademiya gah ba\u011flan\u0131b, gah da f\u0259aliyy\u0259tini m\u00fcxt\u0259lif adlarla davam etdirib. 1871-ci ild\u0259 is\u0259 \u0130taliya Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u00f6lk\u0259nin r\u0259smi elmi qurumuna \u00e7evrilib.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14.0pt;\">Akademiyan\u0131n \u0259sas v\u0259zif\u0259si elmi biliyi \u0259n y\u00fcks\u0259k ifad\u0259sind\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin v\u0259hd\u0259tind\u0259 v\u0259 universall\u0131\u011f\u0131nda t\u0259bli\u011f etm\u0259k, elmi f\u0259aliyy\u0259ti \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k, inteqrasiya etm\u0259k v\u0259 yaymaqdan ibar\u0259tdir. O, t\u0259dqiqat f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 missiyalar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq edir v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir, m\u00fckafatlar v\u0259 qrantlar ay\u0131r\u0131r, h\u0259m\u00e7inin ian\u0259 q\u0259bul ed\u0259 v\u0259 fondlar yarada bil\u0259r. \u0130taliya Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 1992-ci ilin iyulundan \u0130taliya Respublikas\u0131 Prezidentinin elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259si \u00fczr\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isidir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14.0pt;\">Akademiya 2021-ci ild\u0259 G20-nin elmi qrupu say\u0131lan S20 \u00fczr\u0259 \u201cThe Science 20\u201d g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 ev sahibliyi edib.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130taliya \u00e7ox\u0259srlik elmi f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 Avropada m\u00fch\u00fcm yer tutur, italiyal\u0131 alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n adlar\u0131 qit\u0259nin \u0259n yax\u015f\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0259kilir. \u0130talyan aliml\u0259r h\u0259r il Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (A\u0130) n\u00fcfuzlu m\u00fckafatlar\u0131na yiy\u0259l\u0259nir, milyon avroluq qrantlar al\u0131rlar. \u0130taliya universitet v\u0259 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259 A\u0130-d\u0259 s\u0259kkizinci s\u0131rada q\u0259rarla\u015f\u0131b. Son ill\u0259rd\u0259 \u0130taliyada alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 30-40 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43345"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43345"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43346,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43345\/revisions\/43346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}