{"id":43398,"date":"2023-02-21T15:35:00","date_gmt":"2023-02-21T11:35:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=43398"},"modified":"2023-02-22T15:35:25","modified_gmt":"2023-02-22T11:35:25","slug":"21-fevral-beyn%c9%99lxalq-ana-dili-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/02\/21\/21-fevral-beyn%c9%99lxalq-ana-dili-gunu\/","title":{"rendered":"21 Fevral &#8211; Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc\u00a0"},"content":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi 1952-ci ild\u0259 banqlade\u015fli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u015f\u0259rqi Pakistanda\u00a0 \u00f6z ana dilinin (benqal dili) r\u0259smi dil olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.1952-ci il fevral\u0131n 21-22-d\u0259 Pakistanda benqal dilinin qada\u011fan edilm\u0259sin\u0259 etiraz olaraq ke\u00e7iril\u0259n aksiyada polis v\u0259 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 4 t\u0259l\u0259b\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdu. Banqlade\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri fevral\u0131n 21-ni h\u0259min g\u0259ncl\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti kimi ana dili g\u00fcn\u00fc adland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn UNESCO-ya m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. 1999-cu ilin noyabr\u0131nda UNESCO Ba\u015f Konfrans\u0131n\u0131n 30-cu sessiyas\u0131nda 21 fevral Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc elan olunub v\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunub ki, h\u0259min g\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, universitetl\u0259rd\u0259 ana dilinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilsin.<\/p>\n<p>Dil h\u0259r bir mill\u0259tin maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi irsini qoruyan v\u0259 inki\u015faf etdir\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u0259n g\u00fccl\u00fc vasit\u0259dir. H\u0259r bir insan \u00f6z ana dilini yax\u015f\u0131 bilm\u0259li v\u0259 onu qorumal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki Ana dili insan\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259minin z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259, m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil almas\u0131nda, \u00f6z soyda\u015flar\u0131 il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Ana dili mill\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011funu qorumaqla yana\u015f\u0131, t\u0259rc\u00fcm\u0259 vasit\u0259sil\u0259 ba\u015fqa xalqlar\u0131n m\u0259d\u0259ni irsi il\u0259 tan\u0131\u015f olma\u011fa, onlarla \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011fa imkan yarad\u0131r. D\u00fcnyada m\u0259hv olmaq t\u0259kl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n dill\u0259rin qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r il ke\u00e7iril\u0259n Beyn\u0259lxalq Ana dili G\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259s\u0259 \u00f6z do\u011fma dilinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259k, onunla q\u00fcrur duymaq, inki\u015faf etdirm\u0259k h\u00fcququ oldu\u011funu bir daha xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda ana dilinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, i\u015fl\u0259k dil\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 yol tapmas\u0131 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin dilin qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. 1970-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n Birinci katibi Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) 50 illik yubileyind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Bundan sonra ana dilimiz d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 d\u0259 yol a\u00e7\u0131b. Az\u0259rbaycan SSR-in 1978-ci il Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi q\u0259bul edilm\u0259si is\u0259 h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259 olub.<\/p>\n<p>2002-ci il sentyabr\u0131n 30-da \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Qanunun q\u0259bul edilm\u0259si Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi i\u015fl\u0259dilm\u0259si, onun t\u0259tbiqi, qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 milli-m\u0259d\u0259ni \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 daha bir add\u0131m olub. Bu s\u0259n\u0259d \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131m\u0131za v\u0259 onun dilin\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z m\u0259h\u0259bb\u0259tinin, qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Dil \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259sidir, mill\u0259tin simas\u0131n\u0131 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri, b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisidir. O, h\u0259r hans\u0131 bir xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc, onun milli s\u0259rv\u0259ti, qan yadda\u015f\u0131d\u0131r. Xalq\u0131n taleyi, onun m\u0259nliyi, m\u0259n\u0259viyyat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti olan dil c\u0259miyy\u0259tin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc v\u0259 inki\u015faf\u0131 il\u0259 birg\u0259 yaran\u0131r, t\u0259r\u0259qqi edir. Mill\u0259tin dilinin d\u00f6vl\u0259t statusuna y\u00fcks\u0259lm\u0259si is\u0259 tarixi hadis\u0259, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, tarixin q\u0131z\u0131l s\u0259hif\u0259sidir. Bu m\u0259qam mill\u0259tin mill\u0259t olaraq t\u0259sdiqidir.<\/p>\n<p>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi 1952-ci ild\u0259 banqlade\u015fli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u015f\u0259rqi Pakistanda\u00a0 \u00f6z ana dilinin (benqal dili) r\u0259smi dil olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.1952-ci il fevral\u0131n 21-22-d\u0259 Pakistanda benqal dilinin qada\u011fan edilm\u0259sin\u0259 etiraz olaraq ke\u00e7iril\u0259n aksiyada polis v\u0259 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 4 t\u0259l\u0259b\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdu. Banqlade\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri fevral\u0131n 21-ni h\u0259min g\u0259ncl\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti kimi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43398"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43398"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43400,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43398\/revisions\/43400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}