{"id":43697,"date":"2023-03-13T12:18:22","date_gmt":"2023-03-13T08:18:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=43697"},"modified":"2023-03-13T12:18:34","modified_gmt":"2023-03-13T08:18:34","slug":"abs-aliml%c9%99ri-kicik-almaz-kur%c9%99-il%c9%99-t%c9%99miz-enerji-%c9%99ld%c9%99-edibl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/03\/13\/abs-aliml%c9%99ri-kicik-almaz-kur%c9%99-il%c9%99-t%c9%99miz-enerji-%c9%99ld%c9%99-edibl%c9%99r\/","title":{"rendered":"AB\u015e aliml\u0259ri ki\u00e7ik almaz k\u00fcr\u0259 il\u0259 t\u0259miz enerji \u0259ld\u0259 edibl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>AB\u015e-nin Kaliforniya \u015ftat\u0131nda aliml\u0259r 192 \u015f\u00fca lazerini ki\u00e7ik bir almaz yanacaq kapsulu olan silindr\u0259 y\u00f6n\u0259ldibl\u0259r. Lazer i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu g\u00fccl\u00fc partlay\u0131\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck temperatur v\u0259 t\u0259zyiql\u0259r yarad\u0131b v\u0259 sintez reaksiyas\u0131na &#8211; g\u00fcn\u0259\u015f enerjisini art\u0131ran reaksiyaya s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Laurens Livermor Milli Laboratoriyas\u0131n\u0131n (LLNL) t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 bel\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r apar\u0131blar, lakin bu d\u0259f\u0259 reaksiyadan \u00e7\u0131xan enerji onu i\u015f\u0259 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan lazer g\u00fcc\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox olub. Elm adamlar\u0131 onillikl\u0259rdir ki, bu h\u0259ddi a\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar v\u0259 \u0259sas h\u0259d\u0259f bol, karbonsuz elektrik enerjisi istehsal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birl\u0259\u015fm\u0259 reaksiyas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259n elektrik stansiyalar\u0131 in\u015fa etm\u0259kdir. Aliml\u0259r bildiribl\u0259r ki, bu m\u0259qs\u0259d\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Yeni k\u0259\u015ffin \u0259sas komponenti yanaca\u011f\u0131 saxlayan bib\u0259r \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259 sintetik almaz kapsuldur. Bu sferik kapsulun x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri u\u011furlu birl\u0259\u015fm\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir. K\u00fcr\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 hamar olmal\u0131 v\u0259 \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki ist\u0259nil\u0259n anomaliya reaksiyan\u0131 poza bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cScience\u201d yaz\u0131r ki, bu d\u0259qiq m\u00fch\u0259ndislik k\u00fcr\u0259l\u0259ri Kaliforniyada haz\u0131rlanmay\u0131b. Onlar Almaniyan\u0131n Frayburq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cDiamond Materials\u201d \u015firk\u0259tinin uzun ill\u0259r davam ed\u0259n \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259sidir. \u015eirk\u0259tin icra\u00e7\u0131 direktoru Kristof Vayld deyib: \u201cHaz\u0131rda sferik kapsullara olan t\u0259l\u0259bat \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir. Biz \u201cLaurens Livermor\u201d il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik, \u00e7irkl\u0259r, bo\u015fluqlar v\u0259 ya qeyri-b\u0259rab\u0259r divarlar kimi q\u00fcsurlar\u0131 minimuma endirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u201cDiamond Materials\u201d\u0131n 25 n\u0259f\u0259rlik komandas\u0131 kimy\u0259vi buxar\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si adlanan proses vasit\u0259sil\u0259 sintetik almaz istehsal edir. Silikon karbid n\u00fcv\u0259sinin \u0259traf\u0131na x\u0131rda almaz kristallar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 cilalanmas\u0131 il\u0259 haz\u0131rlanan 20-40 kapsuldan ibar\u0259t h\u0259r partiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259xmin\u0259n iki ay \u00e7\u0259kir. Eyni zamanda, t\u0259dqiqat prosesind\u0259 a\u015fkar etdik ki, h\u0259tta \u0259n inc\u0259 cilalama bel\u0259 kifay\u0259t etmir, \u00e7\u00fcnki mikroskopik s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u0259th h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00e7uxurlu v\u0259 qeyri-b\u0259rab\u0259rdir. Art\u0131q amerikal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131larla birlikd\u0259 laz\u0131m olan t\u0259miz g\u00fczg\u00fcy\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n k\u00fcr\u0259ni almaz kristallar\u0131n t\u0259z\u0259 t\u0259b\u0259q\u0259si il\u0259 cilalaya bilirik\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat zaman\u0131 m\u0259lum olub ki, \u0259ld\u0259 olunan yanacaq qranulunun \u0259traf\u0131nda q\u0131z\u0131l v\u0259 t\u00fck\u0259nmi\u015f uran silindri yaran\u0131b. Kapsulun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc v\u0259 son t\u0259b\u0259q\u0259si reaksiyadan \u0259vv\u0259l onun t\u0259rkibini soyutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan al\u00fcminium silindrdir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir m\u00fch\u00fcm texnologiya sah\u0259si optikad\u0131r. Onlar i\u015f\u0131\u011f\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, a\u015fkar edilm\u0259si v\u0259 ya istifad\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n prosesl\u0259ri t\u0259dqiq edirl\u0259r. Laboratoriya \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc lazerini i\u015fl\u0259tdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu texnologiyadan \u00e7ox istifad\u0259 edir, lakin h\u0259r d\u0259f\u0259 aparat i\u015f\u0259 sal\u0131nd\u0131qda, optik komponentl\u0259r z\u0259d\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p>Laurens Livermor Milli Laboratoriyas\u0131 1970-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259n b\u0259ri \u201cZygo Corporation\u201d v\u0259 \u015f\u00fc\u015f\u0259 materiallar istehsal\u00e7\u0131s\u0131 SCHOTT kimi optika istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259zedici hiss\u0259l\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin tullant\u0131 v\u0259 partlay\u0131\u015f qoruyucular\u0131n\u0131 d\u0259qiq t\u0259nziml\u0259m\u0259k v\u0259 t\u0259chiz etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Yeni u\u011furlu t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n sonra onlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti problem reaksiyan\u0131 t\u0259krarlamaq v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fczr\u0259 texnologiyan\u0131 daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k olacaq.<\/p>\n<p><em>azertag.az<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e-nin Kaliforniya \u015ftat\u0131nda aliml\u0259r 192 \u015f\u00fca lazerini ki\u00e7ik bir almaz yanacaq kapsulu olan silindr\u0259 y\u00f6n\u0259ldibl\u0259r. Lazer i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu g\u00fccl\u00fc partlay\u0131\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck temperatur v\u0259 t\u0259zyiql\u0259r yarad\u0131b v\u0259 sintez reaksiyas\u0131na &#8211; g\u00fcn\u0259\u015f enerjisini art\u0131ran reaksiyaya s\u0259b\u0259b olub. Laurens Livermor Milli Laboratoriyas\u0131n\u0131n (LLNL) t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 bel\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r apar\u0131blar, lakin bu d\u0259f\u0259 reaksiyadan \u00e7\u0131xan enerji onu i\u015f\u0259 salmaq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43697"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43699,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43697\/revisions\/43699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}