{"id":43716,"date":"2023-03-14T10:40:12","date_gmt":"2023-03-14T06:40:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=43716"},"modified":"2023-03-14T10:40:13","modified_gmt":"2023-03-14T06:40:13","slug":"dahil%c9%99ri-bir-d%c9%99-bel%c9%99-taniyaq-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/03\/14\/dahil%c9%99ri-bir-d%c9%99-bel%c9%99-taniyaq-7\/","title":{"rendered":"Dahil\u0259ri bir d\u0259 bel\u0259 tan\u0131yaq!"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Rembrandt Harmens van Reyn<\/em><\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya inc\u0259s\u0259n\u0259tinin \u0259n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri &#8211; m\u0259\u015fhur holland r\u0259ssam\u0131, d\u0259yirman\u00e7\u0131n\u0131n dahi o\u011flu Rembrandt Harmens van Reyn&#8230; B\u00fct\u00fcn dahil\u0259r kimi o da s\u0259n\u0259tinin zirv\u0259sin\u0259 qalxm\u0131\u015f, h\u0259yat\u0131n \u0259n \u015firin v\u0259 ac\u0131 anlar\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259yat\u0131 boyu ail\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir \u00e7ox faci\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f bu dahi \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunu s\u0259fal\u0259t v\u0259 k\u0259d\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdi&#8230;<\/p>\n<p>Leyden \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259yirman\u00e7\u0131 ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n r\u0259ssam yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ilk add\u0131mlar\u0131n\u0131 do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 at\u0131b. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Rembrandt yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n erk\u0259n d\u00f6vr\u00fc Leyden d\u00f6vr\u00fc adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lk t\u0259hsilini lat\u0131nca alan Rembrandt d\u0259rs zaman\u0131 r\u0259sm \u00e7\u0259km\u0259yi sevirmi\u015f. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 r\u0259hb\u0259rlik t\u0259r\u0259find\u0259n tez-tez c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131rm\u0131\u015f. 14 ya\u015f\u0131nda m\u0259kt\u0259bd\u0259n \u00e7\u0131xan Rembrandt r\u0259ssam Yakob \u0130ssaksz\u0131n emalatxanas\u0131nda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Bir m\u00fcdd\u0259t burada \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qdan sonra Amsterdama getmi\u015f v\u0259 burada Pieter Lastmann\u0131n \u015fagirdi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u00d6mr\u00fc boyu yoxsullu\u011fun c\u0259ngind\u0259n yaxa qurtara bilm\u0259y\u0259n r\u0259ssam ail\u0259sini doland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox a\u011f\u0131las\u0131\u011fmaz f\u0131r\u0131ldaqlara \u0259l atma\u011fa m\u0259cbur olmu\u015fdu. Bel\u0259 ki, tamamil\u0259 m\u00fcflis olan Rembrandt \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rini m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r baha qiym\u0259t\u0259 satmaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u00fcrb\u0259c\u00fcr obrazlara gir\u0259r\u0259k hiyl\u0259g\u0259rlikl\u0259r edib. B\u0259z\u0259n o\u011flu Titus atas\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini alver\u00e7il\u0259rin yan\u0131na g\u0259tirib deyirdi ki, tablolar o\u011furluqdur, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bahal\u0131d\u0131r. El\u0259 adamlar vard\u0131 ki, o\u011furluq \u0259s\u0259rl\u0259ri h\u0259v\u0259sl\u0259 al\u0131rd\u0131lar. B\u0259z\u0259n r\u0259ssam\u0131n \u00f6z\u00fc \u0259s\u0259rl\u0259rinin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u0259rraca g\u0259lib x\u00fcsusi bir bacar\u0131qla onlar\u0131n qiym\u0259tl\u0259rini qald\u0131r\u0131rd\u0131. Amma bunlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0259n maraql\u0131 hiyl\u0259 saxta d\u0259fn m\u0259rasimi olur. Bel\u0259 ki, arvad\u0131 v\u0259 Titus ham\u0131ya elan edirl\u0259r ki, b\u00f6y\u00fck Rembrandt v\u0259fat edib. Halbuki, r\u0259ssam Amsterdama getmi\u015fdi. D\u0259fn m\u0259rasimi ke\u00e7irilir, h\u0259tta i\u00e7\u0259risi bo\u015f olan tabut torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131r. Bu &#8220;tama\u015fadan&#8221; sonra dahi r\u0259ssam\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini almaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r onun evin\u0259 ax\u0131n etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Bir ay \u0259rzind\u0259 ail\u0259 b\u00fcdc\u0259sin\u0259 t\u0259xmin\u0259n 2 min qulden daxil olur&#8230;<\/p>\n<p>Amsterdamda zad\u0259ganlar aras\u0131nda ba\u015f ver\u0259n ixtilaf zaman\u0131 r\u0259ssam \u0259vv\u0259lc\u0259 \u00fc\u00e7 \u00f6vlad\u0131n\u0131, sonra is\u0259 sevimli xan\u0131m\u0131 Saskiyan\u0131 itirir. O\u011flu Titusla t\u0259k qalan r\u0259ssam taleyin z\u0259rb\u0259l\u0259rin\u0259 baxmayaraq, i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 davam edir. Lakin onun h\u0259yat\u0131ndak\u0131 faci\u0259l\u0259r bununla da bitmir. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra r\u0259ssam ikinci arvad\u0131n\u0131, be\u015f il sonra is\u0259 o\u011flu Titusu itirir. Bu hadis\u0259d\u0259n sonra Rembrandt Amsterdam\u0131n y\u0259hudi m\u0259h\u0259ll\u0259sin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son ill\u0259rini burada a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 ke\u00e7irir. 63 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat ed\u0259n Rembrandt\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u0259ks-s\u0259da do\u011furmur v\u0259 o, Amsterdamda, yurdsuzlar q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olunur. Yaln\u0131z 100-200 il ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra onun \u0259s\u0259rl\u0259ri h\u0259m r\u0259ssamlar, h\u0259m d\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xiridarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u0130ndi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 qalereyalar\u0131n\u0131 Rembrandt\u0131n tablolar\u0131 b\u0259z\u0259yir.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda qiym\u0259tini almayan dahi r\u0259ssam g\u00f6r\u0259s\u0259n, bu g\u00fcn\u00fc g\u00f6rs\u0259ydi, hans\u0131 \u0259s\u0259rini \u00e7\u0259k\u0259rdi? Y\u0259qin ki, bu sual\u0131n he\u00e7 vaxt cavab\u0131 olmayacaq&#8230;<\/p>\n<p><strong><em>Ri\u00e7ard Bukminster Fuller<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Amerikan\u0131n m\u0259\u015fhur memar\u0131, filosofu, m\u00fch\u0259ndisi v\u0259 n\u0259hay\u0259t ixtira\u00e7\u0131s\u0131 Ri\u00e7ard Bukminster Fuller&#8230; M\u0259\u015fhur geodeziya q\u00fcbb\u0259sinin memar\u0131 v\u0259 &#8220;Dymaxion&#8221; avtomobilini ixtira ed\u0259n bu dahi b\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, maraql\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259ti il\u0259 d\u0259 yadda\u015flarda qal\u0131b&#8230;<\/p>\n<p>Tarixin m\u0259\u015fhur memarlar\u0131ndan olan Bukminster Fuller olduqca q\u0259rib\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 sahib olub. Az enerji il\u0259 \u00e7ox i\u015f g\u00f6rm\u0259k metodunu yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan elm adam\u0131 bunu \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0131nay\u0131b. 6 saatdan bir 30 d\u0259qiq\u0259lik yuxu yatan memar g\u00fcn \u0259rzind\u0259 toplam 2 saat yat\u0131rm\u0131\u015f. T\u0259bii ki, bu t\u0259tbiqi h\u0259yat\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir zaman edib. Daha sonra bu x\u00fcsusiyy\u0259tini t\u0259rgidib. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, rejimind\u0259n imtina etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b is\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n ona t\u0259zyiqi olub. Fullerin ba\u015fqa bir maraql\u0131 v\u0259rdi\u015fi is\u0259 onun g\u00fcnd\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, tan\u0131nm\u0131\u015f memar 63 il \u0259rzind\u0259 \u00f6z h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fan dekorativ fotoalbom haz\u0131rlay\u0131b. Albom tamamil\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131qda onun uzunlu\u011fu 425 metr\u0259 \u00e7at\u0131r. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259 malik olan bu g\u00fcnd\u0259lik haz\u0131rda Stenford Universitetind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Memar\u0131n \u0259n sevdiyi hobbisi is\u0259 s\u0259yah\u0259t etm\u0259k olub. H\u0259tta s\u0259yah\u0259ti o q\u0259d\u0259r \u00e7ox sevirmi\u015f ki, ilin t\u0259xmin\u0259n 300 g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u0259zdiyi yerl\u0259rin otel otaqlar\u0131nda ke\u00e7irirmi\u015f. Bu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Fuller eyni anda \u00fc\u00e7 saat taxarm\u0131\u015f. Birinci saat ofisinin yerl\u0259\u015fdiyi, y\u0259ni ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Carbondale \u015f\u0259h\u0259rinin, ikinci saat getdiyi b\u00f6lg\u0259nin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc saat is\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259c\u0259yi n\u00f6vb\u0259ti \u00f6lk\u0259nin zaman\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn idi. 4 ya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131 Alexandran\u0131n meningit s\u0259b\u0259bi il\u0259 v\u0259fat\u0131ndan sonra i\u00e7kiy\u0259 qur\u015fanan memar \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u00e7ox hiss\u0259sini depressiya i\u00e7\u0259risind\u0259 ke\u00e7irib. Sonralar maddi s\u0131x\u0131nt\u0131 ya\u015fayan 32 ya\u015fl\u0131 Fuller h\u0259tta ikinci q\u0131z\u0131 Alleqran\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259li\u015find\u0259n sonra ail\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc Mi\u00e7iqan g\u00f6l\u00fcn\u0259 ataraq intihar etm\u0259y\u0259 d\u0259 c\u0259hd g\u00f6st\u0259rib. Sonralar tama\u015fa\u00e7\u0131lar qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Fuller ba\u015f\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f bu t\u0259cr\u00fcb\u0259nin onun h\u0259yat\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259sir etdiyini dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>88 ya\u015f\u0131na c\u0259mi 11 g\u00fcn qalan memar uzun m\u00fcdd\u0259t komada olan, x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n arvad\u0131n\u0131 ziyar\u0259t ed\u0259rk\u0259n v\u0259fat edib. Bel\u0259 ki, komadan ay\u0131lan arvad\u0131 k\u0259d\u0259rl\u0259 onun \u0259lini s\u0131xd\u0131\u011f\u0131nda Fuller sevincind\u0259n infarkt ke\u00e7ir\u0259r\u0259k h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib. H\u0259yat yolda\u015f\u0131 is\u0259 ondan c\u0259mi 36 saat sonra d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rembrandt Harmens van Reyn D\u00fcnya inc\u0259s\u0259n\u0259tinin \u0259n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri &#8211; m\u0259\u015fhur holland r\u0259ssam\u0131, d\u0259yirman\u00e7\u0131n\u0131n dahi o\u011flu Rembrandt Harmens van Reyn&#8230; B\u00fct\u00fcn dahil\u0259r kimi o da s\u0259n\u0259tinin zirv\u0259sin\u0259 qalxm\u0131\u015f, h\u0259yat\u0131n \u0259n \u015firin v\u0259 ac\u0131 anlar\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259yat\u0131 boyu ail\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir \u00e7ox faci\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f bu dahi \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunu s\u0259fal\u0259t v\u0259 k\u0259d\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdi&#8230; Leyden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43716"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43716"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43718,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43716\/revisions\/43718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}