{"id":44090,"date":"2023-04-27T14:40:47","date_gmt":"2023-04-27T10:40:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=44090"},"modified":"2023-04-27T14:42:02","modified_gmt":"2023-04-27T10:42:02","slug":"suni-insan-beyni-yaradildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/04\/27\/suni-insan-beyni-yaradildi\/","title":{"rendered":"S\u00fcni insan beyni yarad\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Sidney Universitetinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi beyn\u0259lxalq aliml\u0259r qrupu insan beynin\u0259 b\u0259nz\u0259r q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli yadda\u015f\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n insan t\u00fck\u00fcn\u0259 b\u0259nz\u0259r nanokristallar \u015f\u0259b\u0259k\u0259si haz\u0131rlay\u0131b. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cScience Advances\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>Filamentvari nanokristallar diametri nanometr s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olan naqill\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259yir. T\u00fck \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri beyind\u0259ki neyronlar\u0131n v\u0259 sinapslar\u0131n i\u015fini t\u0259qlid ed\u0259n neyromorfik texnologiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas kimi istifad\u0259 olunur. Bel\u0259likl\u0259, nanokristallar\u0131n ke\u00e7iriciliyi ondan \u0259vv\u0259l ke\u00e7\u0259n elektrik c\u0259r\u0259yan\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir ki, bu da yadda\u015f kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8220;S\u00fcni intellekt dill\u0259ri v\u0259 insan\u0131n idrak \u00fcsullar\u0131n\u0131 m\u0259hv ed\u0259 bil\u0259r&#8221;\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar &#8220;ChatGPT-4&#8221; s\u00fcni intellekt modelini v\u0259 onun g\u0259l\u0259c\u0259k r\u0259qibl\u0259rini &#8220;son d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li&#8221; adland\u0131r\u0131r. AB\u015e \u015eimal-Q\u0259rb Universitetinin aliml\u0259ri bu n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lib ki, s\u00fcni intellektin imkanlar\u0131 dill\u0259rin v\u0259 idrak \u00fcsullar\u0131n\u0131n m\u0259hvin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 &#8220;The Washington Post&#8221; n\u0259\u015fri m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p>T\u0259qiqat\u00e7\u0131lar &#8220;ChatGPT-4&#8221; s\u00fcni intellekt modelini v\u0259 onun g\u0259l\u0259c\u0259k r\u0259qibl\u0259rini son d\u0259r\u0259c\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li adland\u0131r\u0131r. Aliml\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra s\u00fcni intellektin b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 t\u0259siri \u00e7ox g\u00fccl\u00fc olacaq, d\u00fcnyada m\u00f6vcud olan m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda materiallar t\u0259xmin\u0259n 20 dild\u0259-ingilis, \u00c7in, alman v\u0259 b\u0259zi ba\u015fqa dill\u0259rd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Y\u0259ni s\u00fcni intellekt modell\u0259ri, ehtimal ki, qeyri-populyar dill\u0259ri s\u0131x\u0131\u015fd\u0131racaq, bu da onlar\u0131n tamamil\u0259 yoxa \u00e7\u0131xmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq.<\/p>\n<p>&#8220;Ger\u00e7\u0259klik h\u0259r birimizin q\u0259bul etdiyi formada subyektiv t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. Dil bizim \u00fc\u00e7\u00fcn kainat\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz prizmad\u0131r. Dill\u0259rin yoxa \u00e7\u0131xmas\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin d\u00fcnyan\u0131 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 prizmalar\u0131n say\u0131n\u0131 azaldacaq. S\u00fcni intellekt d\u0259 el\u0259 buna can at\u0131r&#8221;, &#8211; aliml\u0259r b\u0259yan edir.<\/p>\n<p>\u015eimal-Q\u0259rb Universitetinim \u0130kidillilik v\u0259 psixolinqvistika T\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131n\u0131n direktoru Viorika Marian\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, dill\u0259rin s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 idrak\u0131n inikal m\u0259i\u015f\u0259ti v\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131n iflas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Bundan yan ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Marian iki h\u0259ll variant\u0131n\u0131 t\u0259klif edib.<\/p>\n<p>&#8220;Birincisi, s\u00fcni intellektin t\u0259dqiqat\u0131, i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqini d\u0259qiq nizamlamaq g\u0259r\u0259kdir. Bunu \u0259n az\u0131 \u00f6z\u0259l sektorun dig\u0259r sah\u0259l\u0259ri, yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, m\u00fcdafi\u0259 sektoru s\u0259viyy\u0259sind\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r&#8221;, &#8211; t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 qad\u0131n vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130kincisi, n\u0259 q\u0259d\u0259r ki, yeni ideyalar\u0131 q\u0131saltmaq m\u0259qam\u0131 yeti\u015fm\u0259yib, \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olaraq, m\u00fcst\u0259qil q\u0259rarlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k v\u0259 \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n bilikl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, insan resurslar\u0131ndan daha \u00e7ox istifad\u0259 etm\u0259k olar. Bizim \u00e7oxsayl\u0131 dill\u0259rimiz idrak\u0131n m\u00fcxt\u0259lifliyinin \u0259n g\u00fccl\u00fc m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. \u0130nsan t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 \u00e7oxdillilik s\u0259s deyil, siqnald\u0131r&#8221;, &#8211; Marian deyir.<\/p>\n<p>Bundan \u00f6nc\u0259 m\u0259lumat verilib ki, s\u00fcni intellekt b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin m\u0259hvin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><em>moderator.az\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sidney Universitetinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi beyn\u0259lxalq aliml\u0259r qrupu insan beynin\u0259 b\u0259nz\u0259r q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli yadda\u015f\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n insan t\u00fck\u00fcn\u0259 b\u0259nz\u0259r nanokristallar \u015f\u0259b\u0259k\u0259si haz\u0131rlay\u0131b. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cScience Advances\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Filamentvari nanokristallar diametri nanometr s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olan naqill\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259yir. T\u00fck \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri beyind\u0259ki neyronlar\u0131n v\u0259 sinapslar\u0131n i\u015fini t\u0259qlid ed\u0259n neyromorfik texnologiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas kimi istifad\u0259 olunur. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44090"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44090"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44095,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44090\/revisions\/44095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}