{"id":44605,"date":"2023-05-30T11:07:18","date_gmt":"2023-05-30T07:07:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=44605"},"modified":"2023-05-30T11:07:19","modified_gmt":"2023-05-30T07:07:19","slug":"insanin-m%c9%99ns%c9%99yi-il%c9%99-bagli-sensasiyali-n%c9%99z%c9%99riyy%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/05\/30\/insanin-m%c9%99ns%c9%99yi-il%c9%99-bagli-sensasiyali-n%c9%99z%c9%99riyy%c9%99\/","title":{"rendered":"\u0130nsan\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0sensasiyal\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259"},"content":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r insan\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 sensasiyal\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcbl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, qit\u0259nin \u0259ks t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259 iki populyasiya birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, n\u0259tic\u0259d\u0259 120.000 il \u0259vv\u0259l m\u00f6vcud olan subpopulyasiyalara b\u00f6l\u00fcn\u0259 bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>Kaliforniya Universitetinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n tap\u0131nt\u0131lar\u0131na g\u00f6r\u0259, m\u00fcasir b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t Afrikadan Avropaya k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f primatlar\u0131n ayr\u0131ca bir qolundan deyil, bir-biri il\u0259 daim cinsl\u0259\u015f\u0259n bir ne\u00e7\u0259 n\u00f6vd\u0259n yaran\u0131b.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Afrika, Sierra Leone, Efiopiya v\u0259 Avrasiyadak\u0131 290 m\u00fcasir insan\u0131n genomlar\u0131n\u0131 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u015e\u0259rqi v\u0259 Q\u0259rbi Afrikadak\u0131 \u0259cdadlar\u0131 aras\u0131nda tez-tez gen m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 dair s\u00fcbutlar tap\u0131blar.<\/p>\n<p>Bu, n\u00f6vl\u0259rin x\u0259tti inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan insan\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi haqq\u0131nda klassik n\u0259z\u0259riyy\u0259ni t\u0259kzib edir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bu g\u00fcn Afrikada ya\u015fayanlar\u0131n genomlar\u0131na cavabdeh olan iki \u0259sas n\u0259sil m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bilibl\u0259r. Bu n\u0259sill\u0259r t\u0259xmin\u0259n 400.000 il \u0259vv\u0259l Afrikan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 ya\u015fayan erk\u0259n insanlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif populyasiyalar\u0131n\u0131 t\u0259msil edir.<\/p>\n<p>Modell\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, qit\u0259nin \u0259ks t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 m\u00fcst\u0259qil t\u0259kam\u00fcl ke\u00e7irdikd\u0259n sonra iki populyasiya birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, n\u0259tic\u0259d\u0259 120.000 il \u0259vv\u0259l m\u00f6vcud olan subpopulyasiyalara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, elm adamlar\u0131 t\u0259kc\u0259 eyni qit\u0259nin sakinl\u0259ri aras\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 melezl\u0259\u015fm\u0259nin s\u00fcbutunu tapa bilibl\u0259r. M\u00fcasir avropal\u0131lar\u0131n genomlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259n v\u0259 tap\u0131lan fosill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259libl\u0259r ki, Afrikadan k\u00f6\u00e7 etdikd\u0259n sonra homo sapiensin \u0259cdadlar\u0131 ke\u00e7mi\u015f qon\u015fular\u0131 il\u0259 cinsl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 davam edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Amerikal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n g\u0259ldiyi \u0259sas n\u0259tic\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t kifay\u0259t q\u0259d\u0259r xaotik inki\u015faf edib. Bunu\u00a0s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elm adamlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif populyasiyalardan olan insan \u0259cdadlar\u0131n\u0131n genomlar\u0131n\u0131n daim qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 faktlar\u0131n\u0131 g\u0259tirirl\u0259r.<\/p>\n<p><em>ikisahil.az<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r insan\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 sensasiyal\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcbl\u0259r. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, qit\u0259nin \u0259ks t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259 iki populyasiya birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, n\u0259tic\u0259d\u0259 120.000 il \u0259vv\u0259l m\u00f6vcud olan subpopulyasiyalara b\u00f6l\u00fcn\u0259 bil\u0259rdi. Kaliforniya Universitetinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n tap\u0131nt\u0131lar\u0131na g\u00f6r\u0259, m\u00fcasir b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t Afrikadan Avropaya k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f primatlar\u0131n ayr\u0131ca bir qolundan deyil, bir-biri il\u0259 daim cinsl\u0259\u015f\u0259n bir ne\u00e7\u0259 n\u00f6vd\u0259n yaran\u0131b. C\u0259nubi Afrika, Sierra Leone, Efiopiya v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44605"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44605"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44607,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44605\/revisions\/44607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}