{"id":44699,"date":"2023-06-07T13:28:00","date_gmt":"2023-06-07T09:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=44699"},"modified":"2023-06-07T13:28:01","modified_gmt":"2023-06-07T09:28:01","slug":"dahil%c9%99ri-bir-d%c9%99-bel%c9%99-taniyaq-13","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/06\/07\/dahil%c9%99ri-bir-d%c9%99-bel%c9%99-taniyaq-13\/","title":{"rendered":"Dahil\u0259ri bir d\u0259 bel\u0259 tan\u0131yaq!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Alp Arslan<\/strong><\/p>\n<p>S\u0259lcuqlu T\u00fcrkl\u0259ri T\u00fcrk-\u0130slam tarixin\u0259 d\u00f6rd b\u00f6y\u00fck imperator (To\u011frul B\u0259y, Alp Arslan, M\u0259lik\u015fah v\u0259 Sultan S\u0259nc\u0259r) b\u0259x\u015f etmi\u015fl\u0259r ki, bunlardan biri d\u0259 d\u00fcnya tarixind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f yaradan, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda bel\u0259 &#8220;Cahan Sultan\u0131&#8221;, &#8220;Fatehl\u0259r Atas\u0131&#8221;, &#8220;Adil Sultan&#8221; adland\u0131r\u0131lan, &#8220;Malazgirt q\u0259hr\u0259man\u0131&#8221; Alp Arsland\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Alp Arslan\u0131n do\u011fum tarixi m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 1029-1032-ci ill\u0259r aras\u0131nda g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq d\u00f6vl\u0259tinin qurucular\u0131ndan olan \u00c7a\u011fr\u0131 b\u0259yin o\u011flu v\u0259 S\u0259lcuqlu sultan\u0131 To\u011frul b\u0259yin qarda\u015f\u0131 o\u011flu Alp Arslan d\u00f6vl\u0259tin yarand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259, \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f, ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan h\u0259rbi i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur. \u018fmisi Sultan To\u011frul B\u0259y \u00f6ld\u00fcy\u00fc zaman is\u0259 Alp Arslan 34 ya\u015f\u0131nda idi. Bir s\u0131ra meydan m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazanan Alp Arslan \u00e7ox \u015f\u00f6hr\u0259tli bir komandan olaraq tan\u0131n\u0131rd\u0131. Xorasan kimi S\u0259lcuqlu T\u00fcrk \u0130mperatorlu\u011funun \u0259n m\u00fch\u00fcm \u0259yal\u0259tinin ba\u015f\u0131nda duran Alp Arslan\u0131 atas\u0131 \u00c7a\u011fr\u0131 B\u0259y \u00f6ld\u00fckd\u0259n sonra \u0259misi Sultan To\u011frul B\u0259y onun yerin\u0259 &#8220;\u018fmir&#8221; t\u0259yin etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u015e\u0259rqin v\u0259 Q\u0259rbin hakimi To\u011frul b\u0259yin v\u0259fat\u0131ndan sonra is\u0259 onun \u00f6vlad\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hakimiyy\u0259t\u0259 Alp Arslan\u0131n \u00f6gey qarda\u015f\u0131 \u018fmir S\u00fcleyman ke\u00e7di. Lakin onun hakimiyy\u0259ti uzun s\u00fcrm\u0259di. Alp Arslan \u00f6z t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 onu m\u0259\u011flub ed\u0259r\u0259k hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ald\u0131 v\u0259 36 ya\u015f\u0131nda sultan elan olundu. Onun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 S\u0259lcuq d\u00f6vl\u0259ti q\u00fcdr\u0259tli bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Bir d\u0259f\u0259 Sultan Alp Arslan qo\u015funu il\u0259 Bizans torpaqlar\u0131na sar\u0131 ir\u0259lil\u0259y\u0259rk\u0259n k\u0259\u015ffiyyata g\u00f6nd\u0259ril\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259rd\u0259n biri onun h\u00fczuruna g\u0259l\u0259r\u0259k t\u0259la\u015fla s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi: &#8220;300 min d\u00fc\u015fm\u0259n ordusu biz\u0259 \u00e7ox yax\u0131nla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r&#8221;. Alp Arslan da hal\u0131n\u0131 pozmadan demi\u015fdir: &#8220;Biz d\u0259 onlara yax\u0131nla\u015fm\u0131\u015f\u0131q&#8221;.<\/p>\n<p>Alp Arslan taxta \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259\u0259l\u0259rini ild\u0259 iki d\u0259f\u0259 al\u0131nan x\u0259racdan azad etmi\u015f, h\u0259r il Ramazan ay\u0131nda B\u0259lx, Morv, H\u0259rat v\u0259 Ni\u015fapurun ehtiyac\u0131 olan \u0259halisin\u0259 b\u0259x\u015fi\u015f paylam\u0131\u015fd\u0131r. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, el\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 o, v\u0259ziri Nizam \u0259l-M\u00fclkin qanunsuz toplad\u0131\u011f\u0131 s\u0259rv\u0259t bar\u0259d\u0259 m\u0259ktub vasit\u0259sil\u0259 x\u0259b\u0259r tutur v\u0259 onu h\u00fczuruna \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b bel\u0259 deyir: &#8220;Al bu m\u0259ktubu oxu v\u0259 \u0259g\u0259r burada yaz\u0131lanlar h\u0259qiq\u0259tdirs\u0259, xasiyy\u0259tini d\u0259yi\u015f. Yox, \u0259g\u0259r yaland\u0131rsa, c\u0259sar\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsi ba\u011f\u0131\u015fla v\u0259 ona divanda m\u00fch\u00fcm bir i\u015f ver ki, bel\u0259 adamlar yalan v\u0259 b\u00f6htandan \u0259l \u00e7\u0259ksinl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Dostlar\u0131na v\u0259 ita\u0259t ed\u0259n r\u0259qibl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259dsiz iltifatl\u0131, x\u0259yan\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 is\u0259 \u00e7ox amans\u0131z olan sultan h\u0259yat\u0131 boyu iki d\u0259f\u0259 ail\u0259 qurub. Birinci h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Aka, ikinci is\u0259 S\u0259f\u0259rriy\u0259 Xatun olub. Onun iki izdivacdan Muizz\u0259ddin M\u0259lik\u015fah, Tac\u00fcddevl\u0259 Tutu\u015f, \u0130zz\u0259ddin Arslan Argun, B\u00f6ri Bars, Tu\u011frul, Ayaz, Togan, Arslan, Teki\u015f, Ay\u015fe v\u0259 Z\u00fcleyxa adl\u0131 \u00f6vladlar\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lib.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck T\u00fcrk Xaqan\u0131 g\u0259nc ya\u015fda bir sui-q\u0259sd\u0259 qurban gedib. Bel\u0259 ki, Alp Arslan 9 illik sultanl\u0131qdan sonra 43 ya\u015f\u0131nda hiyl\u0259 il\u0259 onun yan\u0131na soxulan bir qaraxanl\u0131 qala m\u00fchafizi t\u0259r\u0259find\u0259n x\u0259nc\u0259rl\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, M\u0259rvd\u0259 d\u0259fn edilmi\u015fdir. O, xain qala komandan\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259rk\u0259n: &#8220;T\u00fcrk\u00fcstan s\u0259f\u0259rind\u0259 bir t\u0259p\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131m\u0131z vaxt ordumun \u0259z\u0259m\u0259tind\u0259n v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rimin \u00e7oxlu\u011fundan alt\u0131mda yerl\u0259rin titr\u0259diyini hiss edir v\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcm\u0259: M\u0259n d\u00fcnyan\u0131n h\u00f6kmdar\u0131yam. He\u00e7 bir q\u00fcvv\u0259 m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bilm\u0259z. Bu ordu il\u0259 \u00c7ini bel\u0259 f\u0259th ed\u0259r\u0259m deyirdim. Bu q\u00fcrur \u00fcz\u00fcnd\u0259n bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcm. Halbuki, h\u0259r s\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda Allahdan yard\u0131m dil\u0259yirdim&#8221;, &#8211; dey\u0259r\u0259k t\u0259k\u0259bb\u00fcr\u00fcn, lov\u011fal\u0131\u011f\u0131n kims\u0259y\u0259 xeyir g\u0259tirm\u0259y\u0259c\u0259yini b\u0259yan etmi\u015fdi&#8230;<\/p>\n<p><strong>Yunus \u018fmr\u0259<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkiri v\u0259 sufi \u015fairi Yunus \u018fmr\u0259&#8230; Sufiliyin azmanlar\u0131ndan say\u0131lan, Az\u0259rbaycanda be\u015f \u015fagirdi olan, &#8220;\u015feyx&#8221; v\u0259 &#8220;pir&#8221; kimi tan\u0131nan bu \u015fairin h\u0259yat\u0131 da ruhu t\u0259k qar\u0131\u015f\u0131q olub&#8230;<\/p>\n<p>Bu \u00f6vliya \u015fairin do\u011fuldu\u011fu yer h\u0259l\u0259 d\u0259 tam olaraq elm al\u0259min\u0259 d\u0259qiq m\u0259lum deyil. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, \u015fairin do\u011fum v\u0259 \u00f6l\u00fcm yerinin bu vaxta q\u0259d\u0259r d\u0259qiq m\u0259lum olmamas\u0131 m\u00fcasir elmi ara\u015fd\u0131rmalarda birm\u0259nal\u0131 olmayan fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Yunus \u018fmr\u0259 Porsuq \u00e7ay\u0131n\u0131n Sakaryaya t\u00f6k\u00fcld\u00fcy\u00fc yerd\u0259 &#8211; S\u0259rfi k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131b-yaradan \u015fairin atas\u0131n\u0131n ad\u0131 \u0130smay\u0131l olub. U\u015faq ik\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 gets\u0259 d\u0259 \u0259lifban\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259d\u0259n t\u0259hsilini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyub. Sonralar is\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259 t\u0259hsili alan \u015fair Tapd\u0131q \u018fmr\u0259 ad\u0131nda \u015feyx\u0259 \u015f\u0259yirdlik edib.<\/p>\n<p>\u015eairin ad\u0131na g\u0259linc\u0259 is\u0259 ail\u0259sinin h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 ona Yunus ad\u0131n\u0131 verib-verm\u0259diyi m\u0259lum deyil. Lakin onun ad\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259tir\u0259n \u015feirl\u0259ri olub. \u00c7\u00fcnki dem\u0259k olar ki, h\u0259r \u015feirind\u0259 ad\u0131n\u0131n Yunus oldu\u011funu qeyd edib. B\u0259zi \u015feirl\u0259rind\u0259 is\u0259 l\u0259q\u0259binin \u018fmr\u0259 oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131b.<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131 boyu \u0259sas\u0259n \u0259kin\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f Yunus \u018fmr\u0259 orta s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6m\u00fcr s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. H\u0259yat\u0131n\u0131 d\u0259rvi\u015flik etm\u0259kl\u0259 ke\u00e7ir\u0259n \u015fairin ail\u0259 qurmas\u0131 haqq\u0131nda f\u0259rqli fikirl\u0259r olsa da, iki d\u0259f\u0259 evl\u0259ndiyi, iki o\u011flu v\u0259 bir q\u0131z\u0131n\u0131n (\u0130brahim, Fatim\u0259, \u0130smay\u0131l) oldu\u011fu g\u00fcman edilir.<\/p>\n<p>Onun T\u00fcrkiy\u0259-Anadolu \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixind\u0259 oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri vard\u0131r. M\u00f6vlana C\u0259lal\u0259ddin Ruminin m\u0259clisl\u0259rinin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olan \u015fair Anadolunun bir \u00e7ox k\u0259ndl\u0259rini g\u0259zmi\u015f, Az\u0259rbaycana v\u0259 \u015eama da s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131 \u00e7ox sev\u0259n Yunus \u018fmr\u0259 600 beytlik &#8220;Risal\u0259t\u00fcn Nushiyy\u0259&#8221;d\u0259 birba\u015fa \u00f6lk\u0259nin ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259s\u0259 d\u0259 ondan 19 d\u0259f\u0259 b\u0259hs edib. Az\u0259rbaycanda ocaq, pir, d\u0259rgah bildiyi iki m\u0259kan\u0131 ziyar\u0259t edib: \u015eirvanda &#8211; &#8220;\u018fli oca\u011f\u0131&#8221;, Qax rayonundak\u0131 Oncall\u0131 k\u0259ndind\u0259ki d\u0259rgah. H\u0259tta deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, \u015fair h\u0259min yerl\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259nd\u0259 5 az\u0259rbaycanl\u0131 d\u0259rvi\u015fi \u00f6z\u00fcn\u0259 \u015fagird d\u0259 elan edib: g\u0259nc\u0259li Abdulla Heyrani, \u015firvanl\u0131 H\u00fcseyn \u018fli, qaraba\u011fl\u0131 \u0130lyas P\u0259hl\u0259van, \u015famax\u0131l\u0131 Yusif Qavvas v\u0259 nax\u00e7\u0131vanl\u0131 H\u0259s\u0259n C\u00fcneyd. Yunus \u018fmr\u0259 Qax\u0131 t\u0259rk ed\u0259nd\u0259n sonra is\u0259 onun \u015fagirdl\u0259ri d\u0259 d\u0259rgahdan gedibl\u0259r.<\/p>\n<p>Yunus \u018fmr\u0259nin \u015feirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 Anadoluda xalq aras\u0131nda maraql\u0131 bir r\u0259vay\u0259t dola\u015fmaqdad\u0131r. R\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259, onun v\u0259fat\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n y\u00fcz il sonra (b\u0259zi r\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 is\u0259 Yunus \u018fmr\u0259nin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda) Molla Qas\u0131m adl\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc aliml\u0259r alimi hesab ed\u0259n birisinin \u0259lin\u0259 Yunus \u018fmr\u0259nin \u015feirl\u0259ri ke\u00e7ir. O, bir \u00e7ay\u0131n ba\u015f\u0131nda bu \u015feirl\u0259ri oxuyur v\u0259 onlardak\u0131 m\u0259nalar\u0131 anlamad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn: &#8211; Bunlar da \u015feirdirmi?, &#8211; dey\u0259 \u00e7aya at\u0131rd\u0131. N\u0259hay\u0259t, \u015feirl\u0259rin birind\u0259 bu misralar\u0131 oxudu:<\/p>\n<p>D\u0259rvis Yunus, bu s\u00f6z\u00fc \u0259yri-b\u0259yri s\u00f6yl\u0259m\u0259<\/p>\n<p>S\u0259ni s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259k\u0259r bir Molla Qas\u0131m g\u0259lir.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri oxuyan Molla Qas\u0131m, o anda s\u0259hv etdiyini anlay\u0131r v\u0259 b\u00f6y\u00fck bir pe\u015fmanl\u0131q i\u00e7ind\u0259: &#8220;Ay Allah, m\u0259n n\u0259 etdim! Qoca bir \u00fcmmandan x\u0259b\u0259rim olmad\u0131. Halbuki, bir ruhi v\u0259 m\u0259n\u0259vi hikm\u0259t x\u0259zin\u0259si tapm\u0131\u015fd\u0131m. M\u0259n bunu anlaya bilm\u0259dim. Amma o, 100 il bundan \u0259vv\u0259l m\u0259nim hal\u0131mdan x\u0259b\u0259rdar imi\u015f&#8221;, &#8211; dey\u0259 a\u011flama\u011fa ba\u015flay\u0131r. Sonra \u015feirl\u0259rin qalan hiss\u0259sini \u00f6p\u0259r\u0259k g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyur v\u0259 onlar\u0131 m\u00fchafiz\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259riq\u0259t \u0259hli v\u0259 s\u00f6z adam\u0131 kimi \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus n\u00fcfuz qazanm\u0131\u015f Yunus \u018fmr\u0259nin 82 ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdiyi g\u00fcman edilir. \u015eairin harada v\u0259fat etm\u0259si is\u0259 d\u0259qiq m\u0259lum deyildir. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 on d\u00f6rd yerd\u0259 (\u018fski\u015f\u0259h\u0259r &#8211; Sar\u0131k\u00f6yd\u0259, Qaramanda, Bursada, \u018fmr\u0259 Sultan k\u0259ndind\u0259, \u018frzurum &#8211; Dut\u00e7u k\u0259ndind\u0259, \u0130spartan\u0131n Ke\u00e7iborlu q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259, Aksarayda, Sand\u0131kl\u0131da, \u00dcnyed\u0259, Sivas \u0259traf\u0131nda v\u0259 s.), Az\u0259rbaycanda is\u0259 Qax rayonunun Oncall\u0131 k\u0259ndind\u0259 Yunus \u018fmr\u0259y\u0259 aid edil\u0259n m\u0259zarlar vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Deyl Karneqi<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259\u015fhur amerikal\u0131 yazar, psixoloq, pedaqoq, natiq, dostlu\u011fun t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 Deyl Brekendric Karneqi&#8230; \u0130lk bax\u0131\u015fdan adama el\u0259 g\u0259lir ki, insanlarla pozitiv \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259sini yaratm\u0131\u015f bu yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xt v\u0259 u\u011furlu h\u0259yat\u0131 olub. Amma s\u0259n dem\u0259, bel\u0259 deyilmi\u015f&#8230;<\/p>\n<p>Deyl Karneqi Missuri \u015ftat\u0131nda fermer Ceyms Uilyam Karneqi v\u0259 Amanda Elizabet Haribsonun ail\u0259sind\u0259 do\u011fulub. Atas\u0131n\u0131n qazanc\u0131 az oldu\u011fundan ail\u0259 b\u0259z\u0259n \u00e7\u00f6r\u0259k v\u0259 suyla ke\u00e7inm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olub. Karneqi c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fc sevindir\u0259n t\u0259k \u015fey ki\u00e7ik o\u011fullar\u0131 Deyl idi. Bir yerd\u0259 q\u0259rar tuta bilm\u0259y\u0259n v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tcil bir u\u015faq olan Karneqi n\u0259inki sinif yolda\u015flar\u0131yla, h\u0259tta m\u00fc\u0259lliml\u0259ri il\u0259 d\u0259 h\u0259r c\u00fcr m\u00f6vzuda m\u00fczakir\u0259 aparmaqdan \u00e7\u0259kinmirdi. Onlar da \u00f6z n\u00f6vb\u0259l\u0259rind\u0259 Deyli b\u00f6y\u00fck g\u0259l\u0259c\u0259yin g\u00f6zl\u0259diyin\u0259 inan\u0131rd\u0131lar. Amma m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259n bu \u00fcnsiyy\u0259tcil o\u011flan uzun m\u00fcdd\u0259t c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00f6vqe qazana bilmir. \u018fvv\u0259lc\u0259 kuryer i\u015fl\u0259yir, sonra aktyor olur v\u0259 yaln\u0131z bundan sonra natiqlik d\u0259rsl\u0259ri verm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lir. Amma \u0259vv\u0259l kollec bitirm\u0259k laz\u0131m idi. O\u011flanlar\u0131 Uorrensberq pedaqoji kollecin\u0259 daxil olsun dey\u0259 valideynl\u0259ri b\u00fct\u00fcn pullar\u0131n\u0131 x\u0259rcl\u0259dil\u0259r. Kollecl\u0259r o vaxtlar t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri yataqxana il\u0259 t\u0259min etmirdi, h\u0259tta \u0259n ucuz otaq tutmaq bel\u0259 Karneqi ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin idi. Buna g\u00f6r\u0259 Deyl fermada valideynl\u0259ril\u0259 ya\u015fama\u011fa m\u0259cbur olur. O, h\u0259r g\u00fcn xoruz ban\u0131ndan \u0259vv\u0259l durur, p\u0259y\u0259ni t\u0259mizl\u0259yir, b\u0259z\u0259n s\u0259h\u0259r yem\u0259yi yem\u0259d\u0259n atla alt\u0131 mil \u00e7aparaq d\u0259rs\u0259 getm\u0259li olurdu.<\/p>\n<p>Bu, h\u0259l\u0259 d\u0259rdin yar\u0131s\u0131 idi. Kollecd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, yoxsul t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r d\u0259 oxuyurdular, amma onlar\u0131n say\u0131 he\u00e7 on n\u0259f\u0259r d\u0259 deyildi. B\u00fct\u00fcn qalan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r t\u0259min edilmi\u015f ail\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131lar. Onlar \u00e7ox g\u00f6z\u0259l binalarda \u00f6zl\u0259rin\u0259 m\u0259nzil tutur, d\u0259bd\u0259 olan paltarlar geyinib sinifd\u0259 lov\u011falan\u0131rd\u0131lar. Deyl is\u0259 fermada da, evd\u0259 d\u0259, m\u0259kt\u0259bd\u0259 d\u0259 eyni geyimd\u0259 olurdu. M\u0259lumdur ki, sinif yolda\u015flar\u0131 kas\u0131b, yara\u015f\u0131qs\u0131z, y\u00f6nd\u0259msiz v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 tamamil\u0259 inams\u0131z olan, kompleksli Karneqini b\u0259xtsiz cavan hesab edirdil\u0259r. Amma ist\u0259nil\u0259n kas\u0131b insan kimi, o da &#8220;b\u00f6y\u00fcm\u0259k&#8221; v\u0259 \u00f6z ya\u015f\u0131dlar\u0131n\u0131 \u00f6t\u00fcb ke\u00e7m\u0259k ist\u0259yirdi. V\u0259 Deyl onu varl\u0131 u\u015faqlar\u0131ndan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n yegan\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc tapd\u0131 &#8211; natiqlik m\u0259har\u0259tini. Karneqi deyirdi ki, o t\u0259kc\u0259 kollecd\u0259 \u00f6z nitqini m\u0259\u015fq etdirmirmi\u015f, fermada, evd\u0259 d\u0259 buzovla, atla, qoyunlarla dan\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f. \u0130lk vaxtlar bunun bir faydas\u0131 olmur. Kurs yolda\u015flar\u0131 yen\u0259 d\u0259 ona g\u00fcl\u00fcr, zarafat edirdil\u0259r. Bir ara ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 u\u011frayan g\u0259nc Karneqi, h\u0259tta h\u0259yatla vidala\u015fmaq haqda da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Amma d\u0259rhal \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259l\u0259 alaraq yenid\u0259n m\u0259\u015fql\u0259r\u0259 ba\u015flay\u0131r. Tezlikl\u0259 fermerl\u0259r\u0259 natiqlik d\u0259rsl\u0259ri verm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259l\u0259n Karneqi bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 q\u0259zetl\u0259r\u0259 elan yerl\u0259\u015fdirir. Amma sa\u011f\u0131m, m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131, alaq i\u015fl\u0259rini atmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r tap\u0131lm\u0131r. Deyl yenid\u0259n depressiyaya d\u00fc\u015f\u00fcr. H\u0259r \u015feyi at\u0131b son puluna Omahu \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 (Nebraska \u015ftat\u0131) bilet al\u0131r. Orada \u00f6z\u00fcn\u0259 otaq tutub bekon, sabun v\u0259 sala sat\u0131\u015f\u0131 \u00fczr\u0259 agent v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Burada g\u0259rgin i\u015fl\u0259s\u0259 d\u0259 macal tap\u0131b insanlarla \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq haqq\u0131nda balaca bir kitab yaz\u0131r. \u00c7ox ke\u00e7mir ki, Deyl Karneqinin \u0259n m\u0259\u015fhur kitab\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcr: &#8220;Nec\u0259 dost qazanmal\u0131 v\u0259 insanlara t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259li&#8221;. Kitab\u0131n \u0259sas \u015f\u00fcar\u0131 bel\u0259 idi: &#8220;M\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t qazanaca\u011f\u0131na inan v\u0259 s\u0259n ona nail olacaqsan&#8221;. Deyl Karneqinin bu kitab\u0131 d\u00fcnya bestsellerl\u0259rind\u0259n biri oldu.<\/p>\n<p>Karneqi AB\u015e-da meqaulduza \u00e7evrildi. O, \u00f6z m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rini ham\u0131yla v\u0259 h\u0259r sah\u0259d\u0259 payla\u015f\u0131rd\u0131; biznesmenl\u0259r\u0259 &#8211; biznesd\u0259, fermerl\u0259r\u0259 &#8211; k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda, qad\u0131n v\u0259 ki\u015fil\u0259r\u0259 &#8211; \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259. Karneqinin \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tsiz oldu\u011funu is\u0259 \u00e7ox az adam bilirdi, onun birinci nikah\u0131 bo\u015fanmayla bitmi\u015fdi, ikinci nikahda bir q\u0131z\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259ls\u0259 d\u0259 Deyl\u0259 b\u0259db\u0259xtlik g\u0259tirmi\u015fdi. Amma bu m\u0259lumatlar ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn deyildi, o xo\u015fb\u0259xt ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 rolu oynay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Deyl Karneqinin h\u0259yat\u0131n\u0131n sonu da k\u0259d\u0259rlidir. Bel\u0259 ki, Limfoma (limfa d\u00fcy\u00fcnl\u0259rinin b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fi) diaqnozu qoyulan yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n bu x\u0259st\u0259lik s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00f6ld\u00fcy\u00fc bildirilir. Lakin dig\u0259r bir versiyaya g\u00f6r\u0259 is\u0259 m\u00fcalic\u0259 n\u0259tic\u0259 verm\u0259diyind\u0259n x\u0259st\u0259liy\u0259 tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259n Karneqi 66 ya\u015f\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 q\u0259sd ed\u0259r\u0259k h\u0259yat\u0131na son qoyub&#8230;<\/p>\n<p><em>respublika-news.az<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alp Arslan S\u0259lcuqlu T\u00fcrkl\u0259ri T\u00fcrk-\u0130slam tarixin\u0259 d\u00f6rd b\u00f6y\u00fck imperator (To\u011frul B\u0259y, Alp Arslan, M\u0259lik\u015fah v\u0259 Sultan S\u0259nc\u0259r) b\u0259x\u015f etmi\u015fl\u0259r ki, bunlardan biri d\u0259 d\u00fcnya tarixind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f yaradan, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda bel\u0259 &#8220;Cahan Sultan\u0131&#8221;, &#8220;Fatehl\u0259r Atas\u0131&#8221;, &#8220;Adil Sultan&#8221; adland\u0131r\u0131lan, &#8220;Malazgirt q\u0259hr\u0259man\u0131&#8221; Alp Arsland\u0131r&#8230; Alp Arslan\u0131n do\u011fum tarixi m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 1029-1032-ci ill\u0259r aras\u0131nda g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq d\u00f6vl\u0259tinin qurucular\u0131ndan olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44699"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44699"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44701,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44699\/revisions\/44701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}