{"id":44890,"date":"2023-06-20T01:58:54","date_gmt":"2023-06-19T21:58:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=44890"},"modified":"2023-06-20T01:58:55","modified_gmt":"2023-06-19T21:58:55","slug":"bu-peyk-yerd%c9%99n-k%c9%99narda-h%c9%99yat-ucun-%c9%99n-ideal-yer-ola-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/06\/20\/bu-peyk-yerd%c9%99n-k%c9%99narda-h%c9%99yat-ucun-%c9%99n-ideal-yer-ola-bil%c9%99r\/","title":{"rendered":"Bu peyk Yerd\u0259n k\u0259narda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ideal yer ola bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Berlin Azad Universitetind\u0259n planetoloq Frank Postberqin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259dqiqat qrupu Enseladda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan sonuncu elementi a\u015fkar edib<\/p>\n<p>Saturn planetinin peykl\u0259rind\u0259n biri olan Enselad\u0131n donmu\u015f s\u0259thinin alt\u0131nda &#8211; okeanda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn vacib element olan fosfor tap\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cThe New York Times\u201d\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, Berlin Azad Universitetind\u0259n planetoloq Frank Postberqin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259dqiqat qrupu Enseladda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan sonuncu elementi a\u015fkar edib.<\/p>\n<p>2017-ci ild\u0259 AB\u015e Milli Aeronavtika v\u0259 Kosmos \u0130dar\u0259si \u2013 NASA-n\u0131n Saturn ara\u015fd\u0131rma g\u0259misi \u201cCassini\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259lumatlar toplay\u0131b. Aliml\u0259r buzla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f Ay\u0131n alt\u0131ndak\u0131 qayal\u0131q yerd\u0259 &#8211; okeanda fosforun oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib.<\/p>\n<p>Bundan \u0259vv\u0259l Enselaq peykind\u0259 karbon, hidrogen, azot, oksigen v\u0259 k\u00fck\u00fcrd tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Fosforun k\u0259\u015ffi il\u0259 Enseladda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan b\u00fct\u00fcn elementl\u0259r var dem\u0259kdir v\u0259 bu, peykin Yerd\u0259n k\u0259narda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ideal yeri ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lki t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rirdi ki, fosfor yerd\u0259nk\u0259nar okeanlarda nadir oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259 v\u0259 ya qalaktikada h\u0259yat m\u00f6vcud ola bilm\u0259z. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cNature\u201d elmi jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, fosfat birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259ki fosfor elementi DNT-nin t\u0259rkibind\u0259 var. Kainatda \u0259n nadir bio-\u0259sas komponentdir. S\u00fcm\u00fckl\u0259r v\u0259 di\u015fl\u0259rin \u00e7ox hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. H\u00fcceyr\u0259nin \u0259sas enerji vahidi olan ATP-nin t\u0259rkib hiss\u0259si olan fosfor z\u00fclal istehsal\u0131nda da yard\u0131mc\u0131 olur. Karbon v\u0259 azotla yana\u015f\u0131, fosfor da bitkil\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi miqdarda olmal\u0131 qida madd\u0259l\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p><em>www.trt.net.tr<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Berlin Azad Universitetind\u0259n planetoloq Frank Postberqin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259dqiqat qrupu Enseladda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan sonuncu elementi a\u015fkar edib Saturn planetinin peykl\u0259rind\u0259n biri olan Enselad\u0131n donmu\u015f s\u0259thinin alt\u0131nda &#8211; okeanda h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn vacib element olan fosfor tap\u0131l\u0131b. \u201cThe New York Times\u201d\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, Berlin Azad Universitetind\u0259n planetoloq Frank Postberqin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259dqiqat qrupu Enseladda h\u0259yat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44890"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44890"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44892,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44890\/revisions\/44892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}