{"id":45407,"date":"2023-09-01T16:25:00","date_gmt":"2023-09-01T12:25:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=45407"},"modified":"2023-09-02T16:26:06","modified_gmt":"2023-09-02T12:26:06","slug":"insan-beynind%c9%99-v%c9%99-ur%c9%99yind%c9%99-mikroplastik-hiss%c9%99cikl%c9%99r-askar-edilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/09\/01\/insan-beynind%c9%99-v%c9%99-ur%c9%99yind%c9%99-mikroplastik-hiss%c9%99cikl%c9%99r-askar-edilib\/","title":{"rendered":"\u0130nsan beynind\u0259 v\u0259 \u00fcr\u0259yind\u0259 mikroplastik hiss\u0259cikl\u0259r a\u015fkar edilib"},"content":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Koreyan\u0131n\u00a0Tequ K\u00f6nbuq Elm v\u0259 Texnologiyalar \u0130nstitutunun\u00a0m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri \u00fcr\u0259k toxumalar\u0131nda v\u0259 beyind\u0259 mikroplastik hiss\u0259cikl\u0259r a\u015fkar edibl\u0259r. M\u0259lum olub ki, bu \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 xroniki iltihablara v\u0259 vacib orqanlar\u0131n dig\u0259r ciddi patoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r 15 n\u0259f\u0259rd\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u00fcr\u0259k \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 onlar\u0131n \u00fcr\u0259k toxumalar\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259l\u0259rini v\u0259 \u0259m\u0259liyyatdan \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra qan n\u00fcmun\u0259l\u0259rini g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r. Daha sonra m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u0259ld\u0259 edilmi\u015f n\u00fcmun\u0259l\u0259ri infraq\u0131rm\u0131z\u0131 diapazonda analiz ed\u0259r\u0259k onlar\u0131n t\u0259rkibl\u0259rind\u0259\u00a020 mikrometrd\u0259n 500 mikrometr\u00a0\u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259 q\u0259d\u0259r mikroplastik hiss\u0259cikl\u0259r a\u015fkar edibl\u0259r.<\/p>\n<p>A\u015fkar edilmi\u015f hiss\u0259cikl\u0259r 8 n\u00f6v plastik materiala aid olub. G\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f qan n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 eynil\u0259 mikroplastik hiss\u0259cikl\u0259r a\u015fkar edilib. N\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259bii \u015f\u0259raitd\u0259 par\u00e7alanan mikroplastikin beyin\u0259 z\u0259r\u0259r yetirib-yetirm\u0259diyini t\u0259yin etm\u0259k ist\u0259yibl\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r par\u00e7alanm\u0131\u015f mikroplastik hiss\u0259cikl\u0259ri 7 g\u00fcn \u0259rzind\u0259\u00a0ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi \u015f\u00fcalanmaya\u00a0v\u0259 fiziki t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qoyaraq t\u0259bii a\u015f\u0131nma prosesini realla\u015fd\u0131r\u0131blar. Daha sonra onlar 1 h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 g\u00fcnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 bir qrup si\u00e7anlara adi mikroplastik, dig\u0259r qrup si\u00e7anlara is\u0259 t\u0259bii a\u015f\u0131nma prosesind\u0259n ke\u00e7mi\u015f mikroplastik yeridibl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259lum olub ki, a\u015f\u0131nma prosesind\u0259n ke\u00e7mi\u015f mikroplastikin yeridildiyi si\u00e7anlarda neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 v\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin m\u0259hv olmalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan iltihab z\u00fclallar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131b. \u00dcst\u0259lik si\u00e7anlar\u0131n xarici beyin toxumalar\u0131nda iltihaba qar\u015f\u0131 z\u00fclallar\u0131n say\u0131nda azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, a\u015f\u0131nma prosesin\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f mikroplastikin adi mikroplastikd\u0259n daha z\u0259r\u0259rli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. &#8220;Apar\u0131lm\u0131\u015f analizl\u0259r say\u0259sind\u0259 biz ilk d\u0259f\u0259 t\u0259yin etdik ki, \u0259traf m\u00fchit\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f plastik materiala s\u00fcr\u0259tl\u0259 a\u015f\u0131nma prosesind\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li mikroplastik\u0259 \u00e7evrilir. O is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin m\u0259hv olmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k neyrotoksik madd\u0259 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259r&#8221; &#8211; dey\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edibl\u0259r.<\/p>\n<p><em>technote.az<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Koreyan\u0131n\u00a0Tequ K\u00f6nbuq Elm v\u0259 Texnologiyalar \u0130nstitutunun\u00a0m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri \u00fcr\u0259k toxumalar\u0131nda v\u0259 beyind\u0259 mikroplastik hiss\u0259cikl\u0259r a\u015fkar edibl\u0259r. M\u0259lum olub ki, bu \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 xroniki iltihablara v\u0259 vacib orqanlar\u0131n dig\u0259r ciddi patoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r 15 n\u0259f\u0259rd\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f \u00fcr\u0259k \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 onlar\u0131n \u00fcr\u0259k toxumalar\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259l\u0259rini v\u0259 \u0259m\u0259liyyatdan \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra qan n\u00fcmun\u0259l\u0259rini g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r. Daha sonra m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45407"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45407"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45409,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45407\/revisions\/45409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}