{"id":46060,"date":"2023-10-22T22:15:00","date_gmt":"2023-10-22T18:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=46060"},"modified":"2023-10-22T22:15:02","modified_gmt":"2023-10-22T18:15:02","slug":"insan-beyni-30-yasdan-sonra-kicilm%c9%99y%c9%99-baslayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2023\/10\/22\/insan-beyni-30-yasdan-sonra-kicilm%c9%99y%c9%99-baslayir\/","title":{"rendered":"\u0130nsan beyni 30 ya\u015fdan sonra ki\u00e7ilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>B\u0259s onu aktiv v\u0259 iti saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259li?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fland\u0131qca fiziki olaraq ki\u00e7ilm\u0259yimiz he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil, ancaq beyninizin d\u0259 ki\u00e7ildiyini bilirdinizmi? Narahatl\u0131q ke\u00e7irm\u0259kd\u0259n \u0259vv\u0259l ya\u015fa ba\u011fl\u0131 b\u00fcz\u00fclm\u0259nin normal olmas\u0131n\u0131 bilm\u0259k vacibdir. Ancaq beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 qorumaq fikrind\u0259sinizs\u0259, onda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 bilm\u0259lisiniz:<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, beyin h\u0259cmi 30 v\u0259 ya 40 ya\u015flar\u0131nda d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r; Ancaq Klivlend Klinikas\u0131n\u0131n Lou Ruvo M\u0259rk\u0259zinin nevroloqu Dr. \u00c7arlz Bernik deyir ki, \u0259sas d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r 60 v\u0259 ya 70 ya\u015flarda ba\u015f qald\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 narahatl\u0131q yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cBiz bilirik ki, ya\u015fla beyinin h\u0259cmi qabaqcadan proqnoz edil\u0259 bil\u0259c\u0259k \u015f\u0259kild\u0259 azal\u0131r. 40 ya\u015fdan sonra beynin \u00e7\u0259kisi h\u0259r on ild\u0259 5% azal\u0131r. Bu, lifl\u0259rin degenerasiyas\u0131, h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong><em>Beyin n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ilir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fla ba\u011fl\u0131 ki\u00e7ilm\u0259 v\u0259 ya atrofiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 ki\u00e7ilm\u0259 aras\u0131nda f\u0259rq var. Bernikin fikrinc\u0259,\u0259g\u0259r g\u00f6r\u00fcn\u0259n d\u0259yi\u015fiklik ya\u015fla ba\u011fl\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n d\u0259yi\u015fiklikd\u0259n art\u0131qd\u0131rsa, bu, beyind\u0259ki damar d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 ya Alzheimer kimi bir probleml\u0259 birl\u0259\u015f\u0259n prosesl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cNormal ya\u015flanmaya g\u00f6r\u0259 beyin atrofiyas\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi metod olmasa da, \u0259lam\u0259tl\u0259ri yadda\u015f itkisi, problem h\u0259ll etm\u0259k v\u0259 ya s\u00f6z tapmaqda \u00e7\u0259tinlik kimi zehni funksiyada d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Atrofiya is\u0259 yaln\u0131z yadda\u015f\u0131n\u0131zda v\u0259 ya idrak funksiyan\u0131zda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r kimi simptomatik olduqda a\u015fkar edilir. Bu simptomlar zaman\u0131 beyinin aparatlardan ke\u00e7irilm\u0259si vacibdir, &#8211; dey\u0259 Bernik izah edib. O bildirib ki, art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259cml\u0259rin ya\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259nil\u0259n diapazondan k\u0259narda olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259n avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f al\u0259tl\u0259r d\u0259 var.<\/p>\n<p><strong><em>Beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yin yollar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Normal ya\u015flanmaya g\u00f6r\u0259 beyinin ki\u00e7ilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq olmasa da, bu prosesi bir q\u0259d\u0259r gecikdirm\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Alzheimer kimi x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar atmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu metodlara daimi m\u0259\u015fql\u0259r, Aral\u0131q d\u0259nizi p\u0259hrizi kimi antioksidanlarla z\u0259ngin p\u0259hrizl\u0259r, zehni i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq, d\u00fczg\u00fcn yuxu, siqaret \u00e7\u0259km\u0259m\u0259k, qan t\u0259zyiqi, xolesterin, diabetin idar\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r damar risk faktorlar\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k aiddir. B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r kreatin v\u0259 omeqa-3 \u0259lav\u0259l\u0259ri kimi beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u0259lav\u0259l\u0259rinin k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini iddia ets\u0259 d\u0259, Bernik bunun h\u0259l\u0259 ki, \u201celm\u0259 qaranl\u0131q oldu\u011funu\u201d deyir. &#8220;Bizim t\u00f6vsiy\u0259miz d\u00fczg\u00fcn b\u0259sl\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 p\u0259hriz vasit\u0259sil\u0259 vitamin v\u0259 minerallar\u0131n al\u0131nmas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k olard\u0131&#8221;, -dey\u0259 o, bildirib. \u201cM\u00fcxt\u0259lif meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, tax\u0131llar v\u0259 sa\u011flam ya\u011flardan ibar\u0259t balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f p\u0259hriz sizin ilk yana\u015fman\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z m\u00fc\u0259yy\u0259n vitamin v\u0259 ya minerallarda \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131z varsa, \u0259lav\u0259l\u0259r\u0259 baxmal\u0131s\u0131n\u0131z&#8221;, -dey\u0259r\u0259k m\u00fct\u0259x\u0259ssis fikrini yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p><em>ikisahil.az<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259s onu aktiv v\u0259 iti saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259li? Ya\u015fland\u0131qca fiziki olaraq ki\u00e7ilm\u0259yimiz he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil, ancaq beyninizin d\u0259 ki\u00e7ildiyini bilirdinizmi? Narahatl\u0131q ke\u00e7irm\u0259kd\u0259n \u0259vv\u0259l ya\u015fa ba\u011fl\u0131 b\u00fcz\u00fclm\u0259nin normal olmas\u0131n\u0131 bilm\u0259k vacibdir. Ancaq beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 qorumaq fikrind\u0259sinizs\u0259, onda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 bilm\u0259lisiniz: Bir \u00e7ox t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, beyin h\u0259cmi 30 v\u0259 ya 40 ya\u015flar\u0131nda d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r; Ancaq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46060"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46060"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46060\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46062,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46060\/revisions\/46062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}