{"id":6284,"date":"2015-11-10T11:00:12","date_gmt":"2015-11-10T07:00:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=6284"},"modified":"2015-11-10T12:30:54","modified_gmt":"2015-11-10T08:30:54","slug":"az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev\u00a0Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) 70 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00fcmumi\u00a0y\u0131\u011f\u0131ncaqda i\u015ftirak edib"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-1\/\" rel=\"attachment wp-att-6286\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-6286\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-1-254x300.jpg\" alt=\"Ilham_Aliyev-AMEA70-1\" width=\"254\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-1-254x300.jpg 254w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-1.jpg 338w\" sizes=\"(max-width: 254px) 100vw, 254px\" \/><\/a>Noyabr\u0131n 9-da Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) 70 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00fcmumi y\u0131\u011f\u0131ncaq ke\u00e7irilib.Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev y\u0131\u011f\u0131ncaqda i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 AMEA-n\u0131n \u00fcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131nda nitq s\u00f6yl\u0259yib.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin nitqi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-H\u00f6rm\u0259tli xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar, \u0259ziz dostlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u0259n sizi v\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. Biz bu \u0259ziz g\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 70 illik yubileyini qeyd edirik. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan aliml\u0259rini \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m, onlara yeni u\u011furlar, nailiyy\u0259tl\u0259r arzulay\u0131ram.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu 70 ild\u0259 Akademiya b\u00f6y\u00fck v\u0259 u\u011furlu yol ke\u00e7mi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin intellektual potensial\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 \u00e7ox d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u015fin\u0259 d\u0259 d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Bu g\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin \u00fcmumi inki\u015faf\u0131nda f\u0259al rol oynay\u0131r, aliml\u0259r \u00f6z elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131 apararaq \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259n \u00e7ox ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131nda daha f\u0259al rol oynas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259yi elmi potensial\u0131n s\u0259viyy\u0259si il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259d\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda inki\u015faf elmin s\u0259viyy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn yeni texnologiyalar \u0259sridir. O \u00f6lk\u0259l\u0259r ki, bu texnologiyalar\u0131n sahibidir, \u0259lb\u0259tt\u0259, onlar d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131 daha b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan da o \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0131ras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 \u0259n m\u00fcasir texnologiyalar Az\u0259rbaycana g\u0259tirilsin, t\u0259tbiq edilsin v\u0259 bizim aliml\u0259rimiz d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6z i\u015fl\u0259rini bu texnologiyalar \u0259sas\u0131nda daha s\u0259m\u0259r\u0259 il\u0259 qura bilsinl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bildiyiniz kimi, m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 Akademiyan\u0131n i\u015fin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t o q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00fcsb\u0259t deyildi. Aliml\u0259r yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rlar ki, 1992-ci ild\u0259 o vaxtk\u0131 hakimiyy\u0259t h\u0259tta Akademiyan\u0131n ba\u011flanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, o vaxtk\u0131 r\u0259hb\u0259rlik hesab edirdi ki, Az\u0259rbaycanda Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131na ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu, \u00e7ox s\u0259hv bir yana\u015fma idi. Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n 1993-c\u00fc ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonra, \u0259lb\u0259tt\u0259, b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u0259 son qoyuldu. Ulu \u00d6nd\u0259rin ictimaiyy\u0259tl\u0259 ilk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u0259hz aliml\u0259rl\u0259, Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n binas\u0131nda olmu\u015fdu. O vaxtdan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131na \u00e7ox b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir. Bu sah\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 prioritet sah\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018flb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 bizim maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259timiz indiki kimi deyildi. Az\u0259rbaycan \u00e7ox a\u011f\u0131r d\u00f6vr ya\u015fay\u0131rd\u0131. H\u0259m siyasi b\u00f6hran, h\u0259rbi b\u00f6hran, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl, \u0259lb\u0259tt\u0259, imkan vermirdi ki, Akademiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 maliyy\u0259 v\u0259saiti ayr\u0131ls\u0131n. Ancaq o vaxt da imkan daxilind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z h\u0259llini tap\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018flb\u0259tt\u0259, indiki d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan art\u0131q d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00f6z iqtisadi inki\u015faf modelini ortaya qoyub v\u0259 iqtisadi inki\u015faf templ\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn biz Akademiyan\u0131n i\u015fin\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 v\u0259sait ay\u0131ra bilirik, bunu edirik. Onu da qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 aliml\u0259rin, elmi ictimaiyy\u0259tin t\u0259klifl\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. M\u0259n xat\u0131rlay\u0131ram ki, d\u00f6rd il bundan \u0259vv\u0259l bu binada, bu salonda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k fikirl\u0259rimi bildirmi\u015fdim. O vaxt \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n aliml\u0259r d\u0259 t\u0259klifl\u0259rini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. O t\u0259klifl\u0259rin dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 ya icra edilibdir, ya da icra edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Akademiyan\u0131n maddi-texniki bazas\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nib, g\u00f6z\u0259l bina \u0259sasl\u0131 t\u0259mir edilib. Akademiya institutlar\u0131n\u0131n t\u0259mirin\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. Elmi kitabxana kompleksi yarad\u0131l\u0131b. \u015eamax\u0131 Astrofizika R\u0259s\u0259dxanas\u0131 \u0259sasl\u0131 t\u0259mir edilib. Milli Ensiklopediya \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l bina tikilibdir. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bunlar Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin siyas\u0259tini ifad\u0259 edir. Biz \u00e7ox ist\u0259yirik ki, elmi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn daha da g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259rait yarad\u0131ls\u0131n. Bununla b\u0259rab\u0259r, elmin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 milli strategiya v\u0259 d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 art\u0131q be\u015f-alt\u0131 ildir ki, q\u0259bul edilib v\u0259 icra olunur. Hesab edir\u0259m ki, Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun yarad\u0131lmas\u0131 da bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan \u00e7ox \u00f6n\u0259mli add\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu Fond imkan yarad\u0131r ki, h\u0259m g\u0259nc aliml\u0259r\u0259 qrantlar verilsin, h\u0259m d\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131ls\u0131n. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, elmin inki\u015faf\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcn bu salonda aliml\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rk\u0259n \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 v\u0259 aliml\u0259rin bu inki\u015fafda rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi fikirl\u0259rimi b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcn d\u00fcnyada yeni bir d\u00f6vr ya\u015fan\u0131r. Bunu televiziyadan v\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f g\u00f6r\u00fcr ki, h\u0259m b\u00f6lg\u0259d\u0259, h\u0259m d\u00fcnyada inki\u015faf, \u0259fsuslar olsun, m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259td\u0259 getmir. Yeni t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r, t\u0259hdidl\u0259r, riskl\u0259r, qar\u015f\u0131durmalar, m\u00fcharib\u0259l\u0259r yaran\u0131r. \u018ffsuslar olsun ki, g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnoz ver\u0259rk\u0259n nikbinlik \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir \u0259sas yoxdur. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 daxili resurslara arxalanmal\u0131, \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini daha da b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259min etm\u0259li, d\u00fcnyada ya\u015fanan maliyy\u0259 v\u0259 iqtisadi b\u00f6hran zaman\u0131 \u00f6z iqtisadi modelind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259r aparmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan art\u0131q ne\u00e7\u0259 ildir ki, m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t apararaq h\u0259m siyasi, h\u0259m iqtisadi sah\u0259l\u0259rd\u0259, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sah\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259qil f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bizim f\u0259aliyy\u0259timiz xalq\u0131n milli maraqlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulubdur. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u015f\u0259rtdir, \u0259sas v\u0259zif\u0259dir v\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rimiz bu m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018flb\u0259tt\u0259, biz d\u0259 d\u00fcnyada, b\u00f6lg\u0259d\u0259 ged\u0259n prosesl\u0259ri izl\u0259y\u0259r\u0259k \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn riskl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcmk\u00fcns\u0259 minimum s\u0259viyy\u0259sin\u0259 endir\u0259k v\u0259 buna nail ola bilirik. Bu g\u00fcn alovlanan b\u00f6lg\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan sabitlik adas\u0131d\u0131r, s\u00fclh, \u0259min-amanl\u0131q m\u0259kan\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar, yarad\u0131rlar. \u018fmin\u0259m ki, g\u00f6r\u00fcl\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu m\u00fcsb\u0259t dinamika, m\u00fcsb\u0259t ab-hava Az\u0259rbaycanda daha da g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eyni zamanda, bu g\u00fcn d\u00fcnyada ya\u015fanan iqtisadi b\u00f6hran h\u0259l\u0259 ki, davam edir, sonu g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Bel\u0259 olan halda biz iqtisadi sah\u0259d\u0259 daha da ciddi islahatlar aparmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bizim siyas\u0259timiz ondan ibar\u0259t idi ki, biz neft-qaz amilind\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 salaq, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 nail olaq, b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rinin, s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini h\u0259ll ed\u0259k. H\u0259l\u0259 2004-c\u00fc ild\u0259 birinci regional inki\u015faf proqram\u0131n\u0131n q\u0259bulu m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcrd\u00fc. \u015eadam ki, bu proqramlar art\u0131q ard\u0131c\u0131ll\u0131qla icra edilir v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin simas\u0131 d\u0259yi\u015filib. Yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r, sosial obyektl\u0259r, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259mizi g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 neft-qaz amilind\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131r. \u018fg\u0259r \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuzun strukturuna baxsaq g\u00f6r\u0259rik ki, haz\u0131rda neft-qaz sektoru burada t\u0259qrib\u0259n 30 faiz t\u0259\u015fkil edir, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu r\u0259q\u0259m daha da a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259lidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancaq bununla b\u0259rab\u0259r, bu g\u00fcn biz iqtisadiyyat\u0131n yeni modeli haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. H\u00f6kum\u0259t\u0259, d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilmi\u015fdir v\u0259 \u00e7ox ist\u0259rdim ki, bizim aliml\u0259rimiz d\u0259 bu i\u015fl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etsinl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fmin\u0259m ki, bizim iqtisadi inki\u015faf dinamikam\u0131z davam ed\u0259c\u0259kdir. \u00c7\u00fcnki bunun t\u0259m\u0259lind\u0259 h\u0259m art\u0131q g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, g\u00f6z\u0259l investisiya iqlimi dayan\u0131r, eyni zamanda, d\u00fcnyan\u0131n m\u00f6t\u0259b\u0259r iqtisadi qurumlar\u0131 da f\u0259aliyy\u0259timizi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. H\u0259m D\u00fcnya Bank\u0131, h\u0259m Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu hesab edir ki, bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 &#8211; \u015e\u0259rqi Avropada g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k iqtisadi templ\u0259rl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan olacaqd\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131n r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 40-c\u0131 yer\u0259 layiq g\u00f6r\u00fcb. Bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259dir. \u0130ki y\u00fcz \u00f6lk\u0259nin aras\u0131nda 40-c\u0131 yeri tutmaq, bir \u00e7ox inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri qabaqlamaq do\u011frudan da b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tdir v\u0259 bunu biz neftin, qaz\u0131n hesab\u0131na \u0259ld\u0259 etm\u0259mi\u015fik. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t, iqtisadi islahatlar bunu m\u00fcmk\u00fcn etmi\u015fdir. Biz \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, bu y\u00fcks\u0259k templ\u0259ri n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 saxlayaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259, iqtisadi inki\u015faf\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tli, dayan\u0131ql\u0131 ed\u0259k.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnki bizim iqtisadi u\u011furlar\u0131m\u0131z v\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyimiz d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin \u0259sas\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r biz ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olsayd\u0131q m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t apara bilm\u0259zdik. Bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz m\u0259hz bundad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, daxili resurslardan maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 istifad\u0259 ed\u0259k v\u0259 he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaq. As\u0131l\u0131 oldunsa, g\u0259r\u0259k ba\u015fqas\u0131n\u0131n sifari\u015fl\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259s\u0259n, yaxud da ki, \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259s\u0259n. Biz ist\u0259mirik ki, he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 olaq. \u0130st\u0259yirik ki, \u00f6z yolumuzla ged\u0259k, xalq\u0131m\u0131z daha da yax\u015f\u0131 ya\u015fas\u0131n, d\u00f6vl\u0259timiz daha da g\u00fccl\u0259nsin. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, iqtisadi m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin \u0259sas\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, aliml\u0259r bu yeni v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z d\u0259y\u0259rli t\u0259klifl\u0259rini verm\u0259lidirl\u0259r v\u0259 ver\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Az\u0259rbaycanda \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t m\u00f6vcuddur. Bu da son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r biz demoqrafiyan\u0131n statistikas\u0131na n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n a\u011f\u0131r ill\u0259rd\u0259 demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t \u00e7ox m\u0259nfi idi. Ancaq \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flayandan, sabitlik tam b\u0259rq\u0259rar olandan sonra demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259halisi s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r, bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra 10 milyon s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atacaqd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, bizim b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259timizdir. \u018fhalimiz n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olarsa, \u00f6lk\u0259miz d\u0259 o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olacaqd\u0131r. Ancaq bu v\u0259ziyy\u0259t, eyni zamanda bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llini dikt\u0259 edir. Artan \u0259hali artan i\u015f yerl\u0259ri dem\u0259kdir. Biz son on il \u0259rzind\u0259 bir milyondan art\u0131q daimi i\u015f yeri a\u00e7d\u0131q. Ancaq bu proses davam etm\u0259lidir. \u0130\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131, h\u0259m d\u0259 xarici investisiyalar qoyulmal\u0131d\u0131r. \u0130ndi bizim g\u0259lirl\u0259rimiz azal\u0131r, bu, t\u0259biidir, neftin qiym\u0259ti 100 dollardan 50 dollara, ondan da a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcbd\u00fcr. Biz g\u0259l\u0259n ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 ixtisarlar etmi\u015fik, b\u0259zi investisiya layih\u0259l\u0259rini t\u0259xir\u0259 salm\u0131\u015f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 investisiya iqliminin daha da yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Biz \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, Az\u0259rbaycana daha \u00e7ox xarici s\u0259rmay\u0259 c\u0259lb ed\u0259k. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, hesab edir\u0259m ki, bizim aliml\u0259rimiz demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 daha da f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Burada sosial y\u00fck artacaq, y\u0259ni, yeni u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259r tikilm\u0259lidir, yeni s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r, binalar, evl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n f\u0259rdi evl\u0259r in\u015fa edilm\u0259lidir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn torpaq sah\u0259l\u0259ri laz\u0131md\u0131r. Biz o torpaq sah\u0259l\u0259rini haradan \u0259ld\u0259 ed\u0259k? \u015e\u0259h\u0259rsalma il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. N\u0259qliyyat\u0131n y\u00fck\u00fc b\u00f6y\u00fck olacaqd\u0131r. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bunlar reall\u0131qd\u0131r. \u018fg\u0259r biz bunlar bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259\u015fm\u0259s\u0259k, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k ki, bu, b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Ona g\u00f6r\u0259 biz indid\u0259n b\u00fct\u00fcn bu demoqrafik inki\u015faf\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k, b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 yeni strategiyam\u0131z\u0131 buna uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259liyik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259 h\u0259tta bu g\u00fcn bizim \u0259sas v\u0259zif\u0259miz infrastruktur layih\u0259l\u0259ri idi. Biz onlar\u0131 Bak\u0131da v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 icra edirik. \u018flb\u0259tt\u0259, elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259chizat, qazla\u015fd\u0131rma, i\u00e7m\u0259li su, meliorasiya, k\u0259nd yollar\u0131, magistral yollar, t\u0259mir i\u015fl\u0259ri bundan sonra da davam ed\u0259c\u0259k. Ancaq bunlarla b\u0259rab\u0259r, m\u00fctl\u0259q yeni yana\u015fma da olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, bu ilin doqquz ay\u0131nda bizim qeyri-neft s\u0259nayemiz 10 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131bd\u0131r. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 bu, tarixi nailiyy\u0259tdir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda realla\u015fan v\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan b\u00f6y\u00fck s\u0259naye layih\u0259l\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qeyri-neft potensial\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k, ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131racaq. Texnoparklar yarad\u0131l\u0131r. Kimya S\u0259naye Park\u0131n\u0131n art\u0131q t\u0259m\u0259li qoyulubdur. Orada art\u0131q ilk m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri b\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259lidirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn bu istiqam\u0259td\u0259 in\u015faat v\u0259 m\u00fch\u0259ndislik i\u015fl\u0259rini xarici podrat\u00e7\u0131lar icra edirl\u0259r. Ancaq m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na g\u00f6st\u0259ri\u015f verilmi\u015fdir ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259rini d\u0259 bu i\u015f\u0259 c\u0259lb etsinl\u0259r. Xahi\u015f edir\u0259m ki, aliml\u0259r \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bu i\u015fl\u0259rd\u0259 f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rsinl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycanda \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcbd\u00fcr. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u00fct\u00fcn \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 dem\u0259k olar ki, ya 100 faiz, ya 90 faiz t\u0259min edirik. Bu proses davam etdiril\u0259c\u0259kdir. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qda 20-y\u0259 yax\u0131n iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda bir hektarda m\u0259hsuldarl\u0131q 55-60 sentnerdir. Y\u0259ni, \u00fcmumi m\u0259hsuldarl\u0131qdan iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? \u00c7\u00fcnki orada elmi yana\u015fma, m\u00fcasir texnologiyalar t\u0259tbiq olunur, onlardan istifad\u0259 edilir. Bu n\u0259tic\u0259l\u0259rin qazan\u0131lmas\u0131nda aliml\u0259rin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259ti var. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u0259halimizin t\u0259xmin\u0259n 50 faizi aqrar b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rlar, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m sosial m\u0259s\u0259l\u0259 kimi daim g\u00fcnd\u0259likd\u0259 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu il Az\u0259rbaycanda \u201cK\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ili\u201d elan edilmi\u015fdir. Bu ilin 9 ay\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 t\u0259xmin\u0259n 7 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. Bu da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck g\u00f6st\u0259ricidir. \u0130ndi Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti suvarma, meliorasiya i\u015fl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 qoyur. \u0130ki b\u00f6y\u00fck su anbar\u0131 &#8211; Taxtak\u00f6rp\u00fc v\u0259 \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbarlar\u0131 tikilib. Bu, tarixi nailiyy\u0259tdir. \u0130ndi suvar\u0131lan torpaqlar\u0131n sah\u0259si b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r v\u0259 artacaq. Yeni suvar\u0131lan v\u0259 suvar\u0131lmas\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lan torpaq sah\u0259l\u0259ri 100 min hektarla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259c\u0259k. Burada m\u00fctl\u0259q elmi yana\u015fma olmal\u0131d\u0131r. Biz burada xaotik v\u0259ziyy\u0259t\u0259 imkan ver\u0259 bilm\u0259rik. \u0130\u015fl\u0259r planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir ki, hans\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259 hans\u0131 m\u0259hsullar yeti\u015fdirilsin. O m\u0259hsullar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t hans\u0131 i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259lidir? Burada aliml\u0259rin s\u00f6z\u00fc \u0259sas olmal\u0131d\u0131r. M\u00fcvafiq qurumlara &#8211; h\u0259m \u0130qtisadiyyat v\u0259 S\u0259naye Nazirliyin\u0259, h\u0259m d\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r elmi \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r. Xahi\u015f edir\u0259m, Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri d\u0259, Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 da bu i\u015fl\u0259r\u0259 \u00e7ox f\u0259al qo\u015fulsunlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Biz ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131ra bil\u0259rik. Y\u0259ni, biz d\u00fcnya bazarlar\u0131na daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131xa bil\u0259rik. Bel\u0259likl\u0259, fermerl\u0259rin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259rik. Bizim g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131 s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti birm\u0259nal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilib. Aliml\u0259rd\u0259n xahi\u015f edir\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u00e7ox ciddi m\u0259\u015f\u011ful olsunlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada m\u0259nim son \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mdan \u00f6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda \u00e7ox \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 kosmik s\u0259nayenin yarad\u0131lmas\u0131 olmu\u015fdur. Birinci telekommunikasiya peyki orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Ondan sonra Yer s\u0259thini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn orbit\u0259 peyk burax\u0131ld\u0131. \u0130ndi biz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc peykin burax\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuluq. Do\u011frudan da \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni s\u0259naye istiqam\u0259ti, yeni elmi sah\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu sah\u0259d\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki bu sah\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yenidir. Xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla m\u00fctl\u0259q m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r &#8211; seminarlar, konfranslar, elmi\u2013praktik t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilm\u0259lidir. Biz kadr potensial\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 i\u015find\u0259 daha da f\u0259al olmal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu yeni kosmik s\u0259naye art\u0131q yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n say\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox olmayan kosmik klubuna da \u00fczv olmu\u015fdur. Bu, bizim siyas\u0259timizi \u0259ks etdirir. Biz g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bu c\u00fcr bax\u0131r\u0131q: m\u00fcasirlik, dinamik inki\u015faf, texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi. Bunlar olmasa biz ist\u0259diyimiz q\u0259d\u0259r inki\u015faf ed\u0259 bilm\u0259rik. Biz is\u0259 ist\u0259yirik ki, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0131ras\u0131na daxil olaq v\u0259 imkanlar da var. \u00c7\u00fcnki kadr potensial\u0131 g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. T\u0259hsil laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Savadl\u0131l\u0131q t\u0259xmin\u0259n 100 faizdir. Bu, elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas bazad\u0131r. Elmin inki\u015faf\u0131na diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. B\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r var. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, b\u00fct\u00fcn bu strategiyam\u0131z\u0131 d\u00fczg\u00fcn planla\u015fd\u0131raq v\u0259 add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczg\u00fcn ataq ki, Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 birincil\u0259r s\u0131ras\u0131nda olsun.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycanda h\u0259rbi s\u0259naye yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. Art\u0131q 10 ildir ki, M\u00fcdafi\u0259 S\u0259nayesi Nazirliyi yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. \u018fg\u0259r o vaxt bu q\u0259rar q\u0259bul edilm\u0259s\u0259 idi, bu g\u00fcn biz s\u0259nayenin bu sah\u0259sinin inki\u015faf\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259 bilm\u0259zdik. Biz haz\u0131rda mind\u0259n \u00e7ox adda h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 m\u0259hsul istehsal edirik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ordumuzun t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fc t\u0259min edir. X\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, biz m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259yik, bu, tarixi nailiyy\u0259tdir. Laz\u0131m olan texnikan\u0131, silahlar\u0131 b\u0259zi hallarda \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilmirik. B\u0259zi hallarda embarqolar var. Onlar\u0131n he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 yoxdur. Amma bu, ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259dir. Biz bunu bilirdik. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Ordusunun \u0259sas t\u0259minat\u0131 daxili istehsal say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bilir\u0259m, aliml\u0259r burada i\u015ftirak edirl\u0259r, amma daha da f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259lidirl\u0259r. Biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fcasir texnologiyalar al\u0131r\u0131q. Onlar\u0131 ald\u0131qca biz o texnologiya il\u0259 tan\u0131\u015f oluruq. Biz\u0259 laz\u0131m olan b\u00fct\u00fcn n\u00f6v silahlar\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz istehsal ed\u0259 bil\u0259rik. He\u00e7 olmasa o n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Ona g\u00f6r\u0259 burada Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox geni\u015f bir meydan var. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti d\u0259 \u00f6z t\u0259r\u0259find\u0259n \u00e7al\u0131\u015facaq ki, aliml\u0259ri bu i\u015fl\u0259r\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 c\u0259lb etsin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018flb\u0259tt\u0259 ki, iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi neft-qaz sah\u0259si haqq\u0131nda da bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Aliml\u0259r yax\u015f\u0131 bilir ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin b\u00fct\u00fcn neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri k\u0259\u015ff edibl\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n elmi m\u0259kt\u0259bi olmasayd\u0131, bu yataqlar k\u0259\u015ff edilm\u0259y\u0259c\u0259kdi, yaxud da ki, n\u0259 vaxtsa ondan sonra k\u0259\u015ff edil\u0259c\u0259kdi. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259 apar\u0131lan neft-qaz \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131rlar. H\u0259m xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bu sah\u0259 d\u0259 strateji sah\u0259dir. Bizim neft-qaz yataqlar\u0131m\u0131z kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Qaz yataqlar\u0131m\u0131z\u0131n ehtiyatlar\u0131 az\u0131 100 il \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k. \u018flb\u0259tt\u0259, bizim aliml\u0259rimiz d\u0259 d\u00fcnyada bu sah\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan v\u0259 yeni yaranan texnologiyalarla tan\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bu sah\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck bir inki\u015faf m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u018fvv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 qaza bilm\u0259diyimiz d\u0259rinlikl\u0259r\u0259 indi biz n\u0259inki asanl\u0131qla quyular qaz\u0131r\u0131q, h\u0259tta Bak\u0131da, yerin \u0259n d\u0259rin qat\u0131nda qazma i\u015fl\u0259ri apara bil\u0259c\u0259k b\u00f6y\u00fck qazma qur\u011fular\u0131 in\u015fa edilir. Ona g\u00f6r\u0259 bu sah\u0259 h\u0259m bizim \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn strateji sah\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn d\u00fcnyada etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi tan\u0131n\u0131r, neft-qaz sektorunda, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131r. Bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra bizim t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131 daha da artacaq. \u00c7\u00fcnki \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizinin icras\u0131ndan sonra 10-a yax\u0131n, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ondan da \u00e7ox \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkan qazanacaq. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan liderliyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizinin, TANAP layih\u0259sinin n\u0259inki t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131, apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259si d\u0259 Az\u0259rbaycand\u0131r. Biz, eyni zamanda, \u00f6z maliyy\u0259 resurslar\u0131m\u0131z\u0131 da bu sah\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ldirik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018flb\u0259tt\u0259, aliml\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259l\u0259r \u00e7oxdur. M\u0259n burada h\u0259r bir v\u0259zif\u0259 haqq\u0131nda \u00f6z fikirl\u0259rimi des\u0259m y\u0259qin ki, \u00e7ox vaxt ged\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, dedikl\u0259rim kifay\u0259tdir. \u00c7\u00fcnki m\u0259nim \u0259sas ist\u0259yim ondan ibar\u0259tdir ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan elmi inki\u015faf etsin, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6lk\u0259mizin \u00fcmumi inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini versin. Y\u0259ni, elmi ara\u015fd\u0131rmalar sad\u0259c\u0259 olaraq ara\u015fd\u0131rmalar \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259lidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131n sonunda humanitar elml\u0259r haqq\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu sah\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Az\u0259rbaycanda son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r \u2013 Bak\u0131 Humanitar Forumu, M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 Dialoq Forumu art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnyada multikulturalizmin m\u0259rk\u0259zi kimi t\u0259qdim edibdir. Multikulturalizm Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tidir v\u0259 eyni zamanda, ictimai sifari\u015fdir. \u00c7\u00fcnki bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn normal h\u0259yat t\u0259rzidir. Halbuki, biz indi b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259rqli m\u0259nz\u0259r\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. H\u0259tta b\u0259zi siyasi liderl\u0259r \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li ifad\u0259l\u0259r i\u015fl\u0259dirl\u0259r ki, multikulturalizm iflasa u\u011fray\u0131b, bunun g\u0259l\u0259c\u0259yi yoxdur. Bu, h\u0259m yanl\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li fikirl\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki multikulturalizmin alternativi yoxdur. N\u0259dir alternativ \u2013 ksenofobiya, diskriminasiya, ayr\u0131-se\u00e7kilik, irq\u00e7ilik. \u018ffsuslar olsun ki, biz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 h\u0259r g\u00fcn televizorlarda g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 \u00f6z modelini ortaya qoyur. Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha da f\u0259al ola bil\u0259rl\u0259r. Az\u0259rbaycanda multikulturalizmin tarixi, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar\u0131 haqq\u0131nda elmi \u0259sasland\u0131rmalar v\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti \u0259sas\u0131nda h\u0259m Az\u0259rbaycan dilind\u0259, h\u0259m xarici dill\u0259rd\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck elmi \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131la bil\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalar h\u0259m \u00e7ox maraql\u0131, h\u0259m d\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fsrl\u0259r boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 bir xalq kimi qoruyan bizim m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, inc\u0259s\u0259n\u0259timiz, musiqimiz, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259n\u0259timiz v\u0259 dig\u0259r \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz olubdur. Bizim bu sah\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259timizin \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan dili dayan\u0131r. Az\u0259rbaycan dili bizi bir xalq, mill\u0259t kimi qoruyub. \u018fsrl\u0259r boyu biz ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rin, imperiyalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, m\u00fcst\u0259qil olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6vrd\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi, ana dilimizi qoruya, saxlaya bilmi\u015fik. Az\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruya bilmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259, bu g\u00fcn b\u0259zi hallarda g\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, dilimiz\u0259 xaricd\u0259n m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r edilir v\u0259 b\u0259zi hallarda bu m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycanda da d\u0259st\u0259k qazan\u0131r, bu, m\u0259ni do\u011frudan da \u00e7ox narahat edir. Az\u0259rbaycan dili o q\u0259d\u0259r z\u0259ngindir ki, he\u00e7 bir xarici k\u0259lm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz \u0259srl\u0259r boyu dilimizi qorumu\u015fuq. Bu g\u00fcn d\u0259 qorumal\u0131y\u0131q. Biz Az\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259liyik. \u018flb\u0259tt\u0259, bizim v\u0259t\u0259nda\u015flar, x\u00fcsusil\u0259 g\u0259nc n\u0259sil n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox xarici dil bils\u0259l\u0259r, o q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131r. Ancaq, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6z ana dilini bilm\u0259lidirl\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, imkan verm\u0259m\u0259lidirl\u0259r ki, ana dilimiz\u0259 yad k\u0259lm\u0259l\u0259r daxil olsun. Buna ehtiyac yoxdur. Ancaq biz bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. B\u0259zi ictimai xadiml\u0259rin, h\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rinin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda, b\u0259zi televiziya verili\u015fl\u0259rind\u0259, Milli M\u0259clisd\u0259 e\u015fidir\u0259m ki, k\u0259nar k\u0259lm\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilir. Buna ehtiyac yoxdur. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259n bu sah\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis deyil\u0259m, ancaq bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi, hesab edir\u0259m ki, yeni k\u0259lm\u0259l\u0259rin icad edilm\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir ehtiyac yoxdur. L\u00fc\u011f\u0259timiz o q\u0259d\u0259r z\u0259ngindir ki, bunu qorusaq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u0259man\u0259t kimi t\u0259hvil vers\u0259k bu, bizim bu sah\u0259d\u0259ki \u0259n b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259timiz olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonda tarix elml\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 k\u0259lm\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox z\u0259ngin tarixi vard\u0131r. Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri d\u0259, Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. Biz \u00f6z tariximizi, bu reall\u0131qlar\u0131 d\u00fcnya miqyas\u0131nda daha da dol\u011fun t\u0259qdim etm\u0259liyik. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, bizi tan\u0131s\u0131nlar, g\u00f6rs\u00fcnl\u0259r ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r z\u0259ngin tariximiz var. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, biz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259xribatlar apar\u0131l\u0131r. Y\u0259ni, Az\u0259rbaycan tarixini erm\u0259nil\u0259r t\u0259hrif etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar v\u0259 diaspor imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, b\u0259zi hallarda buna nail olurlar. \u201cErm\u0259ni aliml\u0259ri\u201d x\u00fcsusil\u0259 regionun, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yalan, uydurma \u0259sas\u0131nda kitablar d\u0259rc edirl\u0259r, t\u0259qdimatlar ke\u00e7irirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bizim tariximiz bizim b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259timizdir. Bizim tariximiz onu g\u00f6st\u0259rir ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar bu torpaqda \u0259srl\u0259r boyu ya\u015fam\u0131\u015flar. Bug\u00fcnk\u00fc Erm\u0259nistan tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. T\u0259kc\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rc edilmi\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259r\u0259 baxmaq kifay\u0259tdir h\u0259r k\u0259s g\u00f6rs\u00fcn ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n k\u0259ndl\u0259rin, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir. Budur reall\u0131q. \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259halisinin 70-80 faizi az\u0259rbaycanl\u0131lar olubdur. \u00c7ox \u015fadam ki, m\u0259nim t\u00f6vsiy\u0259ml\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda \u00e7ox sanball\u0131 elmi \u0259s\u0259r yarad\u0131l\u0131b, bir ne\u00e7\u0259 xarici dil\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilibdir. Bu \u0259s\u0259rl\u0259r faktlar, h\u0259qiq\u0259tl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 yarad\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r. \u201cQaraba\u011f\u201d, \u201cXank\u0259ndi\u201d Az\u0259rbaycan s\u00f6zl\u0259ridir. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bildirmi\u015f\u0259m ki, \u0259g\u0259r Xank\u0259ndinin h\u0259r hans\u0131 bir tarixi ad\u0131 olsayd\u0131 erm\u0259nil\u0259r o ad\u0131 b\u0259rpa ed\u0259rdil\u0259r. Onun \u201cStepanakert\u201d ad\u0131 bol\u015fevik erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri Stepan \u015eaumyan\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 qoyulubdur. Y\u0259ni, bunu biz ham\u0131m\u0131z bilirik, amma d\u00fcnya da bilm\u0259lidir. H\u0259r yerd\u0259 bilm\u0259lidirl\u0259r ki, bu, bizim torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, bizim haqq\u0131m\u0131z var o torpaqda ya\u015fama\u011fa. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq t\u0259bii ki, bizim m\u00f6vqeyimizi m\u00fcdafi\u0259 edir. Ancaq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti bilm\u0259lidir ki, t\u0259kc\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqla m\u0259s\u0259l\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bu, bizim tarixi, \u0259z\u0259li torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa v\u0259 b\u0259zi ba\u015fqa yerl\u0259r\u0259 XIX \u0259srd\u0259 \u0130randan, \u015e\u0259rqi Anadoludan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r. Hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fl\u0259r biz bunu yax\u015f\u0131 bilirik. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 biz g\u0259r\u0259k kitablar formas\u0131nda daha da geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 yayaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fcbut ed\u0259k ki, bu, bizim tarixi, \u0259z\u0259li torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hesab edir\u0259m, vaxt g\u0259lib \u00e7at\u0131b ki, m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u0259 h\u0259sr edil\u0259n sanball\u0131 elmi \u0259s\u0259r d\u0259 yarad\u0131ls\u0131n. G\u0259l\u0259n il biz m\u00fcst\u0259qilliyimizin 25 illiyini qeyd ed\u0259c\u0259yik. Hesab edir\u0259m ki, o vaxta q\u0259d\u0259r \u0259g\u0259r bel\u0259 sanball\u0131 elmi \u0259s\u0259r yarad\u0131larsa, bayram\u0131m\u0131za \u00e7ox yax\u015f\u0131 t\u00f6hf\u0259 ola bil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fziz dostlar, Akademiya \u00fczvl\u0259ri, aliml\u0259r, m\u0259n sizi bir daha salamlay\u0131ram, Akademiyan\u0131n 70 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir\u0259m. Sizi \u0259min edir\u0259m ki, m\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 Akademiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na daim diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259y\u0259m v\u0259 Akademiya qar\u015f\u0131s\u0131nda duran b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 daim d\u0259st\u0259k olaca\u011fam. Sa\u011f olun.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AMEA-n\u0131n prezidenti, akademik Akif \u018fL\u0130ZAD\u018f \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130caz\u0259 verin, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, d\u0259rin m\u0259zmunlu nitqiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri ad\u0131ndan t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirim. M\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyiniz h\u0259d\u0259fl\u0259r, qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z probleml\u0259r v\u0259 qar\u015f\u0131ya qoydu\u011funuz v\u0259zif\u0259l\u0259r bizim g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. S\u00f6zs\u00fcz ki, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 m\u00f6vcud potensial\u0131m\u0131zla yana\u015f\u0131, kreativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 malik g\u0259ncl\u0259r, yeni texnologiyalara v\u0259 innovasiyalara yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 qadir insanlar, maddi-texniki bazam\u0131z\u0131n m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bir s\u0131ra sosial probleml\u0259rimizin h\u0259lli g\u0259r\u0259kdir. \u018fmin\u0259m ki, Akademiyaya g\u00f6st\u0259rdiyiniz diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259kdir. Bir daha Siz\u0259 d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr v\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00f6rm\u0259tli c\u0259nab Prezident, h\u00f6rm\u0259tli aliml\u0259r, \u0259ziz qonaqlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">9 noyabr \u2013 Az\u0259rbaycanda g\u00f6z\u0259l bayram g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu, D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Onun r\u0259ngl\u0259ri bizi daim m\u00fcasirl\u0259\u015fm\u0259y\u0259, milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi qoruma\u011fa v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin ke\u015fiyind\u0259 dayanma\u011fa s\u00f6vq edir. Akademiyan\u0131n ilk \u00fczvl\u0259rind\u0259n olan \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin b\u0259st\u0259l\u0259diyi himn, d\u00f6vl\u0259t gerbimiz kimi, Akademiya da d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin \u0259sas r\u0259mzl\u0259rind\u0259n biridir. F\u0259r\u0259hli hald\u0131r ki, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n yubileyini biz bel\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u00fcnd\u0259 qeyd edirik. Bunun d\u0259rin r\u0259mzi m\u0259nas\u0131 vard\u0131r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan elmi d\u0259 \u0259slind\u0259 bayra\u011f\u0131m\u0131z kimi d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin r\u0259mzl\u0259rind\u0259ndir. Bu m\u0259nada Akademiyan\u0131n yubileyi bizim \u00fc\u00e7\u00fcn ikiqat bayramd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bizim bu yubileyi x\u00fcsusi r\u00f6vn\u0259ql\u0259ndir\u0259n h\u0259m d\u0259 odur ki, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Akademiyan\u0131n 70 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 aliml\u0259rimizin b\u00f6y\u00fck bir qrupunun t\u0259ltifi haqq\u0131nda x\u00fcsusi s\u0259r\u0259ncamlar imzalay\u0131b. Bu g\u00fcn is\u0259 c\u0259nab Prezident bizim \u0259ziz qona\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130caz\u0259 verin, sizin ham\u0131n\u0131z\u0131 elmimizin bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edim. H\u0259r biriniz\u0259 cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, uzun \u00f6m\u00fcr v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131, onun elminin y\u00fcks\u0259li\u015fi namin\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar dil\u0259yim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00f6rm\u0259tli y\u0131\u011f\u0131ncaq i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, q\u0259dim sivilizasiyan\u0131n \u0259sas m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n olan Az\u0259rbaycanda uzun \u0259srl\u0259rd\u0259n b\u0259ri folklor, \u0259d\u0259biyyat, f\u0259ls\u0259f\u0259, inc\u0259s\u0259n\u0259t, riyaziyyat, etika, co\u011frafiya, fizika, kimya, tibb v\u0259 sair elm sah\u0259l\u0259ri bir-biri il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 inki\u015faf edib. Bug\u00fcnk\u00fc Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u0259srl\u0259r boyu inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fmi\u015f Az\u0259rbaycan elminin varisidir. Q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n orta \u0259srl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan elminin s\u0259viyy\u0259sini dol\u011fun \u0259ks etdir\u0259n g\u00fczg\u00fc Nizaminin \u0259s\u0259rl\u0259ridir. Nizami \u0259yani sur\u0259td\u0259 s\u00fcbut etdi ki, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yunan-Roma m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin varisl\u0259riyik, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 m\u00fcs\u0259lman intibah\u0131n\u0131 yaradan v\u0259 Avropaya renessans\u0131 \u0259rm\u0259\u011fan ed\u0259n m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biriyik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda 1945-ci ilin mart ay\u0131nda yarad\u0131l\u0131b. 1945-ci il mart\u0131n 31-d\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 yaranma tarixini b\u00f6y\u00fck \u00fcmumi y\u0131\u011f\u0131ncaqla qeyd edib. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259yat\u0131nda yeni atributun yaranmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n t\u0259nt\u0259n\u0259li hadis\u0259 idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan elminin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini davam etdir\u0259n Akademiyan\u0131n ilk \u00fczvl\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u00f6m\u00fcrl\u0259ri boyu y\u00fcks\u0259k f\u0259dakarl\u0131qla elm\u0259 xidm\u0259t edibl\u0259r. M\u0259n onlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 bir daha s\u0259sl\u0259ndir\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 h\u0259r birinin parlaq xatir\u0259sini yad etm\u0259k ist\u0259rdim. Onlar dahi \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli, Mir\u0259s\u0259dulla Mirqas\u0131mov v\u0259 S\u0259m\u0259d Vur\u011fun, Yusuf M\u0259mm\u0259d\u0259liyev v\u0259 Aleksandr Qrossheym, Heyd\u0259r H\u00fcseynov v\u0259 Mustafa Top\u00e7uba\u015fov, \u0130osif Yesman v\u0259 Mirz\u0259 \u0130brahimov, Mikay\u0131l H\u00fcseynov v\u0259 \u015eamil \u018fzizb\u0259yov, Mir\u0259li Qa\u015fqay v\u0259 Sad\u0131q Dada\u015fov, \u018fl\u0259\u015fr\u0259f \u018flizad\u0259 v\u0259 \u0130van \u015eirokoqorovdur. Bu adlar elmimizin tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akademiya inki\u015faf etdikc\u0259 onun sovet v\u0259 d\u00fcnya elmin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri, respublika qar\u015f\u0131s\u0131nda duran probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259ki rolu da artmaqda idi. 70 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri \u00e7oxlu sayda elmi nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza at\u0131blar. Onlar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259yi layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib, Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri y\u00fcks\u0259k d\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131na, m\u00fcxt\u0259lif orden v\u0259 medallara layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcbl\u0259r. Bu proses &#8211; aliml\u0259rimizin \u0259m\u0259yinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, onlar\u0131n m\u00fckafatland\u0131r\u0131lmas\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 70 illik tarixind\u0259 \u0259n parlaq m\u0259rh\u0259l\u0259 1970\u20131985-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n d\u00f6vrd\u00fcr. Akademiya tarixinin bu m\u0259rh\u0259l\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda neft v\u0259 qaz yataqlar\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffi, i\u015fl\u0259nm\u0259si, m\u00fcr\u0259kk\u0259b geoloji m\u00fchitl\u0259rd\u0259 d\u0259rin qazman\u0131n elmi probleml\u0259rinin h\u0259lli, h\u0259m\u00e7inin kimyan\u0131n, neft-kimya s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammal bazas\u0131n\u0131n, kimya texnologiya kompleksl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, co\u011frafi, geoloji v\u0259 geofiziki t\u0259dqiqatlar, filiz v\u0259 qeyri-filiz, h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yataqlar\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi, energetika, mexanika, fizika, riyaziyyat, astronomiya, informatika sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u00fcfuzlu elmi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259ri qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n Akademiyan\u0131n h\u0259yat\u0131nda \u00e7\u0259tin, m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 dramatik bir m\u0259rh\u0259l\u0259 ba\u015flad\u0131. SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131, \u0259n\u0259n\u0259vi d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai institutlar\u0131n iflasa u\u011framas\u0131, d\u0259rin iqtisadi b\u00f6hran, h\u00fcquqi vakuum Akademiyan\u0131n \u00fczl\u0259\u015fdiyi probleml\u0259rin yaln\u0131z bir qismi idi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131 c\u0259miyy\u0259tin g\u00f6z\u00fcnd\u0259n salmaq kampaniyas\u0131, totalitarizml\u0259 m\u00fcbariz\u0259 ad\u0131 alt\u0131nda \u0130ttifaq strukturlar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi kimi Akademiyan\u0131 da l\u0259\u011fv etm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri v\u0259ziyy\u0259ti daha da k\u0259skinl\u0259\u015fdirmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin dahiyan\u0259 siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u00f6z b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qoruyub saxlaya bildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimiz\u0259 inam hissini qaytarmaqla, xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131nda milli ideallara f\u0259dakarcas\u0131na xidm\u0259tin n\u00fcmun\u0259si kimi qalacaqd\u0131r. \u0130ki fakt\u0131 qeyd etm\u0259k kifay\u0259tdir. Biz iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n \u00e7\u0259tin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 UNESCO \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dahi M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin 500 illiyini v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Az\u0259rbaycan eposu \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201dun 1300 illiyini b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd etdik. B\u00fct\u00fcn bunlar \u0259slind\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259r\u0259k xalq\u0131m\u0131za onun milli m\u0259n\u0259vi irsinin qaytar\u0131lmas\u0131 yolunda \u00e7ox m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar idi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00f6rm\u0259tli t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin \u00f6lk\u0259miz\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, akademik elmd\u0259 d\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 u\u011furlar \u0259ld\u0259 olunub. M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident \u0130lham \u018fliyevin elmin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar s\u0131ras\u0131nda \u201c2009-2015-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda elmin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 Milli Strategiya\u201d v\u0259 2012-ci ilin dekabr ay\u0131nda x\u00fcsusi F\u0259rmanla t\u0259sdiq etdiyi \u201cAz\u0259rbaycan 2020: g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u201d \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Bu s\u0259n\u0259dl\u0259r qloballa\u015fma prosesinin v\u0259 informasiya c\u0259miyy\u0259tinin qar\u015f\u0131m\u0131zda yeni h\u0259d\u0259fl\u0259r qoydu\u011fu bir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bizi d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na cavab verm\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00f6rm\u0259tli c\u0259nab Prezident, Sizinl\u0259 bu zalda, Akademiyan\u0131n \u00fcmumi iclas\u0131nda d\u00f6rd il bundan \u0259vv\u0259l g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fck. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 h\u0259m Akademiya institutlar\u0131n\u0131n xarici g\u00f6rk\u0259mi k\u0259skin sur\u0259td\u0259 d\u0259yi\u015fib, h\u0259m d\u0259 islahatlar proqramlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck qismi ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilib. G\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fmi\u015f Akademiya \u015f\u0259h\u0259rciyin\u0259 x\u00fcsusi r\u00f6vn\u0259q ver\u0259n Elmi Kitabxanan\u0131n v\u0259 Milli Ensiklopediyan\u0131n yeni binalar\u0131n\u0131n q\u0131sa zamanda tikilib istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizd\u0259 elmin inki\u015faf\u0131na y\u00fcks\u0259k diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131z\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, o g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz zaman\u0131 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 art\u0131q ya \u00f6z h\u0259llini tap\u0131b, yaxud tapmaqdad\u0131r. Elm\u0259 y\u00fcks\u0259k qay\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 bir daha b\u00fct\u00fcn aliml\u0259r ad\u0131ndan d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildiririk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Haz\u0131rda Akademiyada h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar\u0131n m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birini elm v\u0259 t\u0259hsilin inteqrasiyas\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 sadiq qalaraq elm v\u0259 t\u0259hsilin inteqrasiyas\u0131na ciddi diqq\u0259t yetirir. Haz\u0131rda AMEA institutlar\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif universitetl\u0259rin kafedralar\u0131n\u0131n onlarla filial\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Akademiyan\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 \u00fczvl\u0259ri v\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 alimi t\u0259hsil prosesind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak edirl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00f6rm\u0259tli c\u0259nab Prezident, m\u0259hz Sizin d\u0259st\u0259yinizl\u0259 Akademiyan\u0131n tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq magistratura t\u0259sis olunub v\u0259 doqquz ixtisas \u00fczr\u0259 magistrantlar\u0131n q\u0259bulu ke\u00e7irilib. \u0130nstitutlar\u0131m\u0131z\u0131n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rl\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u2013 akademik f\u0259aliyy\u0259tin strateji x\u0259ttidir. Bu istiqam\u0259td\u0259 Sizin biz\u0259 b\u00f6y\u00fck yard\u0131m\u0131n\u0131z v\u0259 d\u0259st\u0259yiniz \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00f6rm\u0259tli h\u0259mkarlar v\u0259 qonaqlar, 70 illik yubiley\u0259 Akademiyan\u0131n kollektivi \u0259libo\u015f g\u0259lm\u0259yib, d\u0259y\u0259rli elmi \u0259s\u0259rl\u0259r v\u0259 monoqrafiyalar haz\u0131rlan\u0131b. Bu \u0259s\u0259rl\u0259rin n\u0259\u015frini Akademiya tarixinin m\u00fcvafiq m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin bir n\u00f6v yekunu hesab etm\u0259k olar. Bu, bizim yubiley h\u0259diyy\u0259mizdir. Amma bu \u00e7oxsayl\u0131 n\u0259\u015frl\u0259rin s\u0131ras\u0131nda bir n\u0259\u015fr bizim \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusil\u0259 \u0259zizdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 simalarda\u201d kitab-albomunu n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. Burada 70 il \u0259rzind\u0259 \u00f6z \u0259m\u0259yi il\u0259 respublika elminin nailiyy\u0259tl\u0259rini art\u0131ran \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini g\u00f6rm\u0259k olar. Bu, bizim tariximizdir. M\u0259hz h\u0259min tarix bizi h\u0259m g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 apar\u0131r, h\u0259m d\u0259 ke\u00e7mi\u015f\u0259 qaytar\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bizim diqq\u0259timizi \u00e7\u0259k\u0259n bu tarix g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259ri d\u0259 maraqland\u0131racaq.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ham\u0131ya m\u0259lumdur ki, elmd\u0259 apar\u0131lan islahatlar \u0259n \u00e7\u0259tin v\u0259 \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir prosesdir. Akademiyan\u0131n 70 illik yubileyi g\u00fcnl\u0259rind\u0259 q\u00fcrurla dey\u0259 bil\u0259rik ki, s\u0259yl\u0259rimizi birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu \u0259v\u0259zsiz s\u0259rv\u0259tini qoruyub saxlaya bilmi\u015fik. Bu g\u00fcn bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s elm oca\u011f\u0131 ya\u015fay\u0131r v\u0259 inki\u015faf edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, bu inki\u015fafa, elm\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyiniz diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131ya g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan elmi ictimaiyy\u0259ti ad\u0131ndan Siz\u0259 d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sizi \u0259min edirik ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri milli maraqlara uy\u011fun h\u0259yata ke\u00e7irdiyiniz d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259 daim d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259k, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bilikl\u0259r iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin qurulmas\u0131 i\u015find\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k, bu amal u\u011frunda h\u0259mr\u0259yliyini art\u0131racaq, s\u0259yl\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir. Bir daha Siz\u0259 s\u0259mimi minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildirir\u0259m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u0259nab Prezident, b\u0259lk\u0259 d\u0259 yeri deyil, amma \u00fcr\u0259yim yen\u0259 \u015feir ist\u0259yir. \u0130caz\u0259 verin, bir \u015feir deyim:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu g\u00fcn V\u0259t\u0259nimd\u0259 f\u0259r\u0259hli g\u00fcnd\u00fcr,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u0259zir dodaqlarda yubiley s\u0259si.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aliml\u0259r diyar\u0131 \u015f\u0259nlik \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00f6z\u0259l yurdumuzun g\u00fcl\u00fcr \u00e7\u00f6hr\u0259si.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa\u011f olun.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u0131\u011f\u0131ncaqda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, professor Corc Ficerald SMUT Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n tarixi, elmi f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 al\u0131ml\u0259ri haqq\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatl\u0131 oldu\u011funu dedi. Qonaq Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin fizika v\u0259 biofizika sah\u0259sind\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n, \u00f6lk\u0259mizin kosmik s\u0259nayey\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259sinin d\u00fcnyan\u0131n elmi ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 oldu\u011funu vur\u011fulayaraq dedi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Fizika sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131b. Materiallar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 i\u015find\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar \u00e7oxdur. Bu halda yeni materiallar\u0131n, yeni sensorlar\u0131n v\u0259 istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yimiz cihazlar\u0131n istehsal\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Lakin bir \u00e7ox dig\u0259r sah\u0259l\u0259r d\u0259 var. Onlar\u0131 qeyd etmir\u0259m. Biofizika elmini x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulamal\u0131yam. Eyni zamanda, fizika v\u0259 biofizika hesablama \u00fcsullar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu g\u00fcn kompyuterl\u0259rin g\u00fcc\u00fc dem\u0259k olar ki, elmin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 hiss olunur v\u0259 elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck imkanlar a\u00e7\u0131r. Elmin bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259ri var ki, yeni yaran\u0131r. Onlar is\u0259, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, texnologiya v\u0259 iqtisadiyyatda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Prezident \u018fliyev bunlar\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd etdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Corc Ficerald Smut elmi kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015fin\u0259 toxundu, Akademiyada magistr kurslar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkilini t\u0259qdir\u0259layiq hal kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra g\u00f6rk\u0259mli alim s\u0259hiyy\u0259ni siyasi, iqtisadi v\u0259 sosial xarakterli m\u0259s\u0259l\u0259 kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00fcnyada m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 tibb elminin son nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fan Corc Ficerald Smut Az\u0259rbaycanda insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n qay\u011f\u0131dan da s\u00f6hb\u0259t a\u00e7d\u0131. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259ri m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n qonaq bildirdi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Qeyri-ke\u00e7ici x\u0259st\u0259likl\u0259r deyildikd\u0259 diabet, qan d\u00f6vran\u0131, \u00fcr\u0259k-damar probleml\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Y\u0259ni, bu x\u0259st\u0259likl\u0259r bir insandan dig\u0259r insana ke\u00e7mir, daha \u00e7ox h\u0259yat t\u0259rzi, h\u0259yat \u015f\u0259raiti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, ke\u00e7ici x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n, v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyi kimi b\u0259lalardan f\u0259rqlidir. Az\u0259rbaycanda bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7ici x\u0259st\u0259likl\u0259r ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilmir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nobel m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 t\u0259bab\u0259td\u0259 nanotexnologiyan\u0131n t\u0259tbiqi sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnya elminin ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 v\u0259 son nailiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat ver\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Monitorda dig\u0259r bir n\u00fcmun\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Burada hesablama \u00fcsullar\u0131, insan biliyi v\u0259 texnologiyan\u0131n bir yerd\u0259 istifad\u0259si n\u00fcmun\u0259si verilir. Bu n\u00fcmun\u0259d\u0259 c\u0259rrahiy\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 real v\u0259 ya virtual x\u0259st\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bu \u00fcsuldan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, c\u0259rrahlar\u0131n\u0131z\u0131 t\u0259liml\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259rsiniz. Daha t\u0259kmil \u00fcsullarla robot \u0259ll\u0259ri h\u0259min \u0259m\u0259liyyat\u0131 apar\u0131r. H\u0259kiml\u0259r v\u0259 tibb hey\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 kurslar\u0131 say\u0259sind\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r daha b\u00f6y\u00fck ola bil\u0259r. \u0130nsan orqanizmi daxilind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t tam t\u0259kmil \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ki\u00e7ik d\u0259lik a\u00e7\u0131l\u0131r, orqanizm\u0259 aparat daxil edilir v\u0259 \u0259m\u0259liyyat apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu n\u00fcmun\u0259d\u0259 fizika v\u0259 biozifikan\u0131n nailiyy\u0259tl\u0259rinin tibb sah\u0259sin\u0259 yard\u0131m etm\u0259sini g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam. Burada s\u00f6hb\u0259t tibbi v\u0259 bioloji sisteml\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunacaq yeni materiallardan v\u0259 nanohiss\u0259cikl\u0259rd\u0259n gedir. H\u0259min materiallar burada m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 oluna bil\u0259r. \u0130nsan s\u00fcm\u00fckl\u0259rin\u0259 nanohiss\u0259cikl\u0259rin daxil edilm\u0259si, yaxud nanohiss\u0259cikl\u0259rd\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f d\u0259rmanlar t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonra Rusiyan\u0131n Dubna \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutunun direktoru, akademik Viktor MATVEYEV \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-\u00c7ox h\u00f6rm\u0259tli Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tli prezidenti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fziz dostlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Etiraf edim ki, m\u0259n h\u0259y\u0259canl\u0131yam. Dubna Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutunun t\u0259msil\u00e7isi kimi, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lam\u0259tdar tarix\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 70 illiyin\u0259 h\u0259sr olunan bel\u0259 ali, t\u0259nt\u0259n\u0259li iclasda i\u015ftirak etm\u0259k b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259r\u0259fdir. Bilirsiniz, hava liman\u0131ndan g\u0259l\u0259nd\u0259 v\u0259 son ill\u0259r daha da g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015f\u0259n, q\u0259dim sivilizasiyan\u0131n, m\u00fcasir v\u0259 dinamik inki\u015faf ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 olan g\u00f6z\u0259l Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rini g\u00f6r\u0259nd\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u0259nd\u0259 bug\u00fcnk\u00fc \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 olan Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n yubileyi il\u0259 ah\u0259ngdarl\u0131q t\u0259\u015fkil ed\u0259n hissl\u0259r yarand\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130caz\u0259 verin, bizim \u00e7oxmill\u0259tli institutun kollektivinin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirim v\u0259 t\u0259brik m\u0259ktubunu oxuyum. N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutunun r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 \u00e7oxmill\u0259tli kollektivi ad\u0131ndan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 70 illiyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar sizi v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ictimaiyy\u0259tini t\u0259brik etm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail olmu\u015fam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Az\u0259rbaycan\u0131n Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u00f6z ke\u00e7mi\u015fi v\u0259 bu g\u00fcn\u00fc il\u0259 f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 etm\u0259lidir. Akademiyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l perspektivl\u0259ri var. D\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259ks\u0259r hallarda elmin v\u0259ziyy\u0259ti, onun nailiyy\u0259tl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin Elml\u0259r Akademiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, g\u0259nc aliml\u0259r v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qeyd etm\u0259k xo\u015fdur ki, Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi, \u015f\u0259xs\u0259n Prezident \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu \u018fliyev \u00f6lk\u0259d\u0259 elm\u0259 v\u0259 elmi qurumlara \u00e7ox y\u00fcks\u0259k diqq\u0259t v\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir. Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda elmi infrastrukturun modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 qabaqc\u0131l texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259, elmin, t\u0259hsilin, istehsal\u0131n inteqrasiyas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n iri, vacib d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verib. M\u00fcasir inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm amilin\u0259 \u00e7evril\u0259n g\u0259nc aliml\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259tin yetirildiyini m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k \u00e7ox xo\u015fdur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 bizim beyn\u0259lxalq h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 elmi t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015ftirak edir v\u0259 onun inki\u015faf\u0131na birg\u0259 t\u00f6hf\u0259 veririk. Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutunun laboratoriyalar\u0131nda h\u0259m art\u0131q \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc demi\u015f aliml\u0259r, h\u0259m d\u0259 g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. G\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r m\u00fcasir s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirici qur\u011fularda, reaktorlarda, cihazlarda onlar \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7irl\u0259r. Bu insanlar art\u0131q uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, Dubna Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutuna \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin aliml\u0259rinin b\u00f6y\u00fck Volqa \u00e7ay\u0131 sahilind\u0259 \u201cbizim \u00fcmumi evimiz\u201d adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u0130nstitut il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131rlar. Bir \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259rin talel\u0259ri m\u00f6hk\u0259m v\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t\u0259 bizim Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutu il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biz \u00fcmid edirik ki, fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi t\u0259dqiqatlar sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 d\u00fcnya elmin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n firavanl\u0131\u011f\u0131na layiqli t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. M\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259r\u0259qqisi namin\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259 yolunda Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131na u\u011furlar arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Viktor Matveyev d\u00fcnyan\u0131n 18 \u00f6lk\u0259sini birl\u0259\u015fdir\u0259n Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutunun yaranma tarixind\u0259n, fundamental v\u0259 t\u0259tbiqi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131ndan dan\u0131\u015fd\u0131. O, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00fcnya elmin\u0259 inteqrasiyas\u0131nda \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li vasit\u0259 olan bu m\u0259\u015fhur institutda Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin d\u0259 u\u011furla t\u0259msil olundu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raraq dedi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Sad\u0259c\u0259 bir misal \u00e7\u0259kim. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n H\u0259s\u0259n Abdullayev ad\u0131na Fizika \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 Dubnan\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 il\u0259 birg\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirl\u0259r. Onlar fundamental fizikan\u0131n vacib v\u0259 m\u00fcasir layih\u0259l\u0259rind\u0259n birinin realla\u015fmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 veribl\u0259r. Bu, Cenevr\u0259d\u0259ki n\u0259h\u0259ng adron kollayderind\u0259 atlas kompleksinin yarad\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, onlar Nobel m\u00fckafat\u0131 il\u0259 t\u0259ltif edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 tamh\u00fcquqlu h\u0259mm\u00fc\u0259llifl\u0259rdir. Bu, fundamental elmd\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rin m\u00fch\u00fcm k\u0259\u015ffidir. Bu, m\u00fcasir fundamental elmin t\u0259nt\u0259n\u0259sidir v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z aliml\u0259ri il\u0259 f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra Viktor Matveyev elm sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan yeni n\u0259slin yeti\u015fdirilm\u0259sinin b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 elmin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n v\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259ki \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 toxundu, bununla \u0259laq\u0259dar yeni t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri t\u0259qdir\u0259layiq hesab ed\u0259r\u0259k bildirdi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">-Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda magistraturan\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259ri e\u015fitm\u0259k m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox xo\u015fdur. \u00c7\u00fcnki biz \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259mizd\u0259 \u0259min olduq ki, bu g\u00fcn \u00e7ox vacib m\u0259s\u0259l\u0259 olan g\u0259nc, y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 aliml\u0259rin v\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcasir bazan\u0131n, yeni v\u0259 y\u00fcks\u0259k texnologiyalar\u0131n m\u0259nims\u0259nilm\u0259sinin reall\u0131\u011fa \u00e7evrildiyi institutlarda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u0259min institutlarda bu texnologiyalar, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, barmaqlar\u0131n ucu il\u0259, yaln\u0131z n\u0259z\u0259ri deyil, virtual laboratoriyalar vasit\u0259sil\u0259 m\u0259nims\u0259nilir. Bu da \u00e7ox vacibdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan bu c\u0259h\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, biz Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutunda m\u00fcasir t\u0259hsilin infrastrukturunu inki\u015faf etdiririk, g\u0259nc aliml\u0259r\u0259, m\u00fch\u0259ndisl\u0259r\u0259 bilikl\u0259rini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi sinifl\u0259r yarad\u0131r\u0131q. \u018fsas\u0259n d\u0259 bu, m\u00fch\u0259ndisl\u0259r\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 aparma\u011fa, cihazlar, s\u00fcr\u0259tl\u0259ndiricil\u0259r, s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015f y\u00fcng\u00fcl v\u0259 a\u011f\u0131r hiss\u0259cikl\u0259r, ionlarla birba\u015fa i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r. Bu m\u0259nada, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Fizika \u0130nstitutu v\u0259 dig\u0259r institutlar\u0131 il\u0259 bizim institutun qar\u015f\u0131s\u0131nda birg\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259 durur. Biz Az\u0259rbaycan v\u0259 dig\u0259r \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin, m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 birg\u0259 proqram i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlamal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyin\u0259, \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu, \u015f\u0259xs\u0259n Siz\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131na v\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutundak\u0131 s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 daimi d\u0259st\u0259y\u0259, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131na, s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq do\u011furan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Birl\u0259\u015fmi\u015f N\u00fcv\u0259 T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutunu inki\u015faf etdirm\u0259kl\u0259 biz \u00fcmumi s\u0259rv\u0259timizi inki\u015faf etdiririk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131n sonunda Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259rini, b\u00fct\u00fcn elmi ictimaiyy\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131 bu g\u00f6z\u0259l hadis\u0259 &#8211; Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n 70 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u00c7ox sa\u011f olun. Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 namin\u0259 Siz\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar arzulay\u0131ram.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonda xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirildi.<\/p>\n<div class='entry-gallery'><div id=\"carousel-1\" class=\"single-carousel carousel slide carousel-6284\" data-ride=\"carousel\"><ol class='carousel-indicators'><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"0\" class=\"active\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"1\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"2\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"3\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"4\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"5\" class=\"\"><\/li><li data-target=\"#carousel-1\" data-slide-to=\"6\" class=\"\"><\/li><\/ol><div class='carousel-inner'><div class=\"carousel-item item active\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-2\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"501\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-2.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-2.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-2-300x210.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 501px) 100vw, 501px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-3\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"575\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-3.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-3.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-3-300x183.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-4\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"526\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-4.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-4.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-4-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 526px) 100vw, 526px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-5\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"551\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-5.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-5.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-5-300x191.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 551px) 100vw, 551px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-6\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"487\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-6.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-6.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-6-300x216.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 487px) 100vw, 487px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-7\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"501\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-7.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-7.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-7-300x210.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 501px) 100vw, 501px\" \/><\/a><\/div><div class=\"carousel-item item\"><a href='https:\/\/www.imm.az\/exp\/2015\/11\/10\/az%c9%99rbaycan-respublikasinin-prezidenti-ilham-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycan-milli-elml%c9%99r-akademiyasinin-amea-70-illik-yubileyin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-umumi-yigincaqda-istirak-edib\/ilham_aliyev-amea70-8\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"482\" height=\"350\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-8.jpg\" class=\"attachment-620x350 size-620x350\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-8.jpg 700w, https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Ilham_Aliyev-AMEA70-8-300x218.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 482px) 100vw, 482px\" \/><\/a><\/div><\/div>\n<a class=\"carousel-control-prev\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"prev\">\n    <span class=\"carousel-control-prev-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Previous<\/span>\n  <\/a>\n\n      <a class=\"carousel-control-next\" href=\"#carousel-1\" role=\"button\" data-slide=\"next\">\n    <span class=\"carousel-control-next-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/span>\n    <span class=\"sr-only\">Next<\/span>\n  <\/a>\n    \n    <\/div><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Noyabr\u0131n 9-da Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) 70 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00fcmumi y\u0131\u011f\u0131ncaq ke\u00e7irilib.Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev y\u0131\u011f\u0131ncaqda i\u015ftirak edib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 AMEA-n\u0131n \u00fcmumi y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131nda nitq s\u00f6yl\u0259yib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin nitqi: -H\u00f6rm\u0259tli xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar, \u0259ziz dostlar. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u0259n sizi v\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. Biz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6284"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6284"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6296,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6284\/revisions\/6296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}