{"id":8173,"date":"2016-05-05T11:17:40","date_gmt":"2016-05-05T07:17:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.imm.az\/exp\/?p=8173"},"modified":"2016-05-05T11:18:47","modified_gmt":"2016-05-05T07:18:47","slug":"dunya-sohr%c9%99tli-az%c9%99rbaycanli-alim-qeyri-s%c9%99lis-m%c9%99ntiq-n%c9%99z%c9%99riyy%c9%99sinin-banisi-lutfi-zad%c9%99-az%c9%99rbaycan-respublikasinin-nizami-g%c9%99nc%c9%99vi-adina-qi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/2016\/05\/05\/dunya-sohr%c9%99tli-az%c9%99rbaycanli-alim-qeyri-s%c9%99lis-m%c9%99ntiq-n%c9%99z%c9%99riyy%c9%99sinin-banisi-lutfi-zad%c9%99-az%c9%99rbaycan-respublikasinin-nizami-g%c9%99nc%c9%99vi-adina-qi\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli az\u0259rbaycanl\u0131 alim, qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin banisi L\u00fctfi Zad\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na Q\u0131z\u0131l medal\u0131\u201dna layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Zadeh-_w-199x300-1.jpg\" rel=\"attachment wp-att-8176\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-8176\" src=\"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/Zadeh-_w-199x300-1.jpg\" alt=\"Zadeh-_w-199x300\" width=\"199\" height=\"300\" \/><\/a>L\u00fctfi Zad\u0259 (\u0259sl ad\u0131 L\u00fctf\u0259li R\u0259him o\u011flu \u018fsg\u0259rzad\u0259) \u2014 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli az\u0259rbaycanl\u0131 alim, s\u00fcni intelellekt sah\u0259sind\u0259 qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin banisi qeyri-s\u0259lis \u00e7oxluqlar v\u0259 m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131ndak\u0131 misilsiz xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 AMEA-n\u0131n t\u0259ltif etdiyi \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafata \u2013 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na Q\u0131z\u0131l medal\u0131\u201dna layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Bu haqda q\u0259rar AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin iclas\u0131nda q\u0259bul olunub.<br \/>\nApar\u0131c\u0131 d\u00fcnya \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259tbiq olunan bu n\u0259z\u0259riyy\u0259 1965-ci ild\u0259 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259z\u0259riyy\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 yapon aliml\u0259rinin diqq\u0259tini c\u0259lb etmi\u015f v\u0259 yaponlar bu unikal n\u0259z\u0259riyy\u0259d\u0259n yararlanm\u0131\u015flar. Bu g\u00fcn Yaponiyan\u0131n &#8220;Mitsubishi&#8221;, &#8220;Toshiba&#8221;, &#8220;Sony&#8221;, &#8220;Canon&#8221;, &#8220;Sanyo&#8221;, &#8220;Nissan&#8221;, &#8220;Honda&#8221; v\u0259 dig\u0259r n\u00fcfuzlu \u015firk\u0259tl\u0259ri qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 \u0259saslanan foto v\u0259 videokameralar, paltaryuyan ma\u015f\u0131nlar, vakum kimy\u0259vi t\u0259mizl\u0259yicil\u0259ri istehsal\u0131nda, avtomobill\u0259rin, qatarlar\u0131n, s\u0259naye prosesl\u0259rinin idar\u0259 olunmas\u0131nda geni\u015f istifad\u0259 edirl\u0259r. L\u00fctfi Zad\u0259 qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin s\u0259nayed\u0259ki u\u011furlar\u0131na Yaponiyan\u0131n elm adamlar\u0131na verdiyi \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafat \u2013 &#8220;Honda&#8221; m\u00fckafat\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub.<br \/>\nBu g\u00fcn bu n\u0259z\u0259riyy\u0259 Amerikan\u0131n &#8220;General Motors&#8221;, &#8220;General Electric&#8221;, &#8220;Motorola&#8221;, &#8220;Dupont&#8221;, &#8220;Kodak&#8221; v\u0259 ba\u015fqa \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n istehsalatda geni\u015f t\u0259tbiq olunur. Haz\u0131rda bu n\u0259z\u0259riyy\u0259d\u0259n iqtisadiyyatda, psixologiyada, linqvistikada, siyas\u0259td\u0259, f\u0259ls\u0259f\u0259d\u0259, sosiologiyada, dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 probleml\u0259rind\u0259 d\u0259 istifad\u0259 olunur.<br \/>\nQeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sind\u0259n \u0259lav\u0259 L\u00fctfi Zad\u0259 5 fundamental elmi n\u0259z\u0259riyy\u0259 t\u0259klif etmi\u015fdir: &#8220;t\u0259\u0259ss\u00fcratlar n\u0259z\u0259riyy\u0259si&#8221;, &#8220;sisteml\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259si&#8221;, &#8220;s\u00f6zl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n kompyuter n\u0259z\u0259riyy\u0259si&#8221;, &#8220;optimal s\u00fczg\u0259cl\u0259r n\u0259z\u0259riyy\u0259si&#8221; v\u0259 &#8220;soft kompyutinq&#8221;.<br \/>\nL\u00fctfi Zad\u0259nin elmd\u0259 Z-\u00e7evirm\u0259 kimi tan\u0131nan i\u015fi diskret v\u0259 r\u0259q\u0259mli idar\u0259etm\u0259, informasiya v\u0259 kommunikasiya sisteml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015f elmi n\u0259z\u0259riyy\u0259dir. Onun m\u0259\u015fhur v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r f\u0259zas\u0131, dinamik sisteml\u0259rin idar\u0259 olunma v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunma n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri m\u00fcasir idar\u0259etm\u0259 elminin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. AB\u015e-\u0131n Milli Kosmik T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi (NASA) bu n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259rini t\u0259dqiq edir, layih\u0259l\u0259ndirir v\u0259 t\u0259tbiq edir.<br \/>\nAMEA Riyaziyyat v\u0259 Mexanika \u0130nstitutunun kollektivi d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli alim L\u00fctfi Zad\u0259ni t\u0259brik edir, ona m\u00f6hk\u0259m can sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, elmi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 yeni u\u011furlar arzulay\u0131r.<\/p>\n<p><em>\u00a9 B\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar qorunur. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n www.imm.az sayt\u0131na istinad z\u0259ruridir.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00fctfi Zad\u0259 (\u0259sl ad\u0131 L\u00fctf\u0259li R\u0259him o\u011flu \u018fsg\u0259rzad\u0259) \u2014 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli az\u0259rbaycanl\u0131 alim, s\u00fcni intelellekt sah\u0259sind\u0259 qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin banisi qeyri-s\u0259lis \u00e7oxluqlar v\u0259 m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131ndak\u0131 misilsiz xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 AMEA-n\u0131n t\u0259ltif etdiyi \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafata \u2013 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na Q\u0131z\u0131l medal\u0131\u201dna layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Bu haqda q\u0259rar AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin iclas\u0131nda q\u0259bul [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8173"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8180,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8173\/revisions\/8180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imm.az\/exp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}