Sferik həndəsə

Sferik həndəsə – həndəsənin sfera üzərində yerləşən fiqurların xassələrini öyrənən bölməsidir. Sferik həndəsə müəyyən dərəcədə planimetriyaya, yəni həndəsənin müstəvi üzərində yerləşən fiqurların xassələrini öyrənən bölməsinə bənzəyir. Sferanın böyük çevrələri müstəvi üzərində düz xətlərin oynadığı rolu oynayır.
Sferanın eyni diametrinin ucları olmayan ixtiyari iki nöqtəsindən bir böyük çevrə keçir. Bu fakt planimetriyada iki müxtəlif nöqtədən yalnız bir düz xətt keçir aksiomuna bənzəyir. Buna baxmayaraq, sferik həndəsə paralel düz xətlər yoxdur. Evklid müstəvisində və Lobaçevski həndəsəsində paralel düz xətlər var.
Sferik həndəsə əsas fiqurları sferik üçbucaq, sferik ikibucaqlı, sferik çoxbucaqlıdır (Sferik çoxbucaqlının tərəfləri böyük çevrənin, uzunluqları yarımçevrənin uzunluğundan kiçik olan qövsləridir).
Sferik həndəsə geodeziyada, astronomiyada, coğrafiyada, dənizçilikdə və s. tətbiq olunur.

Mənbə: Misir Mərdanov, Sabir Mirzəyev, Şabala Sadıqov, “Məktəblinin riyaziyyatdan izahlı lüğəti” kitabı , Bakı 2016.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Özlüelastikiyyət nəzəriyyəsinin bir sərhəd məsələsinin həlli” mövzusunda Ümuminstitut seminarı keçirilib

Bu gün Ümuminstitut seminarında “Sürüncəklik nəzəriyyəsi” şöbəsinin müdiri professor Lətif Xəlil oğlu Talıblı “Özlüelastikiyyət nəzəriyyəsinin bir sərhəd məsələsinin həlli” mövzusunda məruzə edib.
Məruzədə özlüelastikiyyət nəzəriyyəsinin daxilində topa qüvvə təsir edən sonsuz müstəvi haqqında qoyulmuş kvazistatik sərhəd məsələsinin dəqiq həllini təyin edən teorem isbat olunub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Təhsil-Elm-Start up İnnovasiya modeli” layihəsi çərçivəsində seminar keçirilib

5-6 iyun 2017-ci il tarixlərində Excelsior Baku Hotelində AMEA-da hazırlanmış Avropa Komissiyasının Texniki Yardım və İnformasiya Mübadiləsi (TAİEX) proqramına uyğun olaraq “Təhsil-Elm-Start up İnnovasiya modeli” layihəsi çərçivəsində seminar keçirilib.
Seminarda Avropa ölkələrinin aparıcı ekspertləri Azərbaycanda “Təhsil – Elm – Start up İnnovasiya modeli”nin qurulması, gənclərin innovativ elmi ideyalarının biznes layihələrinə çevrilməsi, həmçinin bu modelin inkişafı üçün vacib olan məsələlər haqqında mühazirələrlə çıxış ediblər. Layihənin həyata keçirilməsində əsas məqsəd elmtutumlu və innovativ istehsalın genişləndirilməsi, qabaqcıl texnologiyaların transferi və bu istiqamətdə dövlət siyasətinin həyata keçirilməsinə dəstək verməkdir.
Seminarda Rumıniyanın Babeş-Boyyayi Universiteti və Texnologiya İnstitutunun əməkdaşı Kristina Dobrota, Bolqarıstanın Milli və Dünya İqtisadiyyatı Universitetinin professoru Diana Kopeva, İspanıyanın La Laguna Universitetinin baş direktoru Qvintero Leon, Sloveniyanın Lyublyana Texnologiya parkının əməkdaşı Domen Bole “Təhsil-Elm-Start up İnnovasiya modeli” sahəsində Avropa İttifaqı ölkələrinin əldə etdiyi son nailiyyətlər, universitetlərlə sənaye müəssisələri arasında əməkdaşlığın uğurlu nəticələri, dünyada texnologiyaların inkişafının yeni inkişaf istiqamətləri haqqında məruzələrlə çıxış ediblər.
Seminarda Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun “Qeyri-harmonik analiz” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi Səbinə Sadıqova və “Hesablama riyaziyyatı və informatika” şöbəsinin elmi işçisi, İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Aynurə Cəfərova iştirak edib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

E L A N

07.06.2017-ci il tarixində saat 12.00-da “Funksional analiz” və “Diferensial tənliklər” şöbələrinin birgə elmi seminarı keçiriləcək. Seminarda Səbinə Tapdıq qızı Ələsgərovanın 1211.01-Diferensial tənliklər ixtisasında riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim edilmiş “İki tərtibli parabolik tənliklər üçün birölçülü qeyri-lokal sərhəd məsələlərinin birqiymətli həll olunması şərtləri” mövzusunda dissertasiya işinin müzakirəsi keçiriləcək.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

“Funksiyalar nəzəriyyəsi” şöbəsinin “C(X) fəzasının altcəbrləri üçün dövrlər, yarımdövrlər və bu anlayışların doğurduğu funksionallar” mövzusunda seminarı keçirilib

Bu gün “Funksiyalar nəzəriyyəsi” şöbəsinin növbəti seminarı keçirilib. Seminarda şöbənin müdiri r.e.d. Vüqar İsmayılov “C(X) fəzasının altcəbrləri üçün dövrlər, yarımdövrlər və bu anlayışların doğurduğu funksionallar” mövzusunda məruzə edib.

Məruzədə cəbrlər cəmi üçün “dövr” və “yarımdövr” anlayışları daxil edilmiş və bu anlayışların doğurduğu funksionalların cəbrlər cəmi ilə göstəriliş məsələsində əhəmiyyətli rolundan danışılıb.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.

E L A N

07.06.2017-ci il tarixində Ümuminstitut seminarında “Sürüncəklik nəzəriyyəsi” şöbəsinin müdiri professor Lətif Xəlil oğlu Talıblı “Özlüelastikiyyət nəzəriyyəsinin bir sərhəd məsələsinin həlli” mövzusunda məruzə edəcəkdir.
Məruzədə özlüelastikiyyət nəzəriyyəsinin daxilində topa qüvvə təsir edən sonsuz müstəvi haqqında qoyulmuş kvazistatik sərhəd məsələsinin dəqiq həllini təyin edən teorem isbat olunur.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.imm.az saytına istinad zəruridir.